BÁO CÁO THỰC TẬP
Lắp ráp, cài đặt, sửa chữa và bảo trì máy tính.
CHƯƠNG 1: LẮP RÁP MÁY TÍNH
1.1.Hệ thống sử dụng:
Bo mạch chủ: AsRock Z68 Pro3
Bộ xử lý: Intel Core i5-2500K
Tản nhiệt: Zalman CNPS 5X
Bộ nhớ trong: 3x2GB Gskill RIPJAWS
Card đồ họa: MSI GTX 560 Ti Twin Frozr II OC
Ổ cứng: WD Caviar Black 500GB
Nguồn: Seasonic JS750
Thùng máy: Fractal Design Core 3000
1.2.Các bước lắp ráp máy tính
1.2.1.Bước 1: Bắt ốc đệm và lắp chặn main.
Bắt ốc đệm là bước đầu tiên và cực kì quan trọng trong việc lắp ráp máy tính.
Nếu thiếu những chiếc ốc này, bo mạch chủ bị tiếp xúc với thành case và rất có khả
năng sẽ hỏng do chạm mát ngay trong lần đầu bật máy. Một lưu ý nữa là không
được bắt thừa ốc đệm sai vị trí các lỗ bắt ốc trên bo mạch chủ. Điều này cũng sẽ gây
chạm mát khi bật máy.

Ngay sau khi bắt ốc đệm, việc tiếp theo cần làm ngay là lắp chặn main. Đây
là bước người dùng rất hay quên và chỉ sực nhớ ra khi đã gắn linh kiện xong xuôi.
Hậu quả là phải… tháo ra lắp lại toàn bộ.

1
1.2.2.Bước 2: Gắn chip xử lý và bôi keo tản nhiệt.
Công đoạn tiếp theo là gắn chip xử lý. Bề mặt giữa chip xử lý và tản nhiệt
không bao giờ tiếp xúc 100% với nhau, vì vậy chúng ta phải hỗ trợ bằng cách trét
một lớp keo tản nhiệt để chúng tiếp xúc và truyền nhiệt tốt hơn. Cách làm: bơm một
ít keo tản nhiệt lên rồi thoa đều khắp bề mặt chip xử lý. Lưu ý rằng lớp keo này chỉ
cần thật mỏng, nếu quá dày sẽ phản tác dụng.
Chùm dây tín hiệu Các dây audio và USB
1.2.6.Bước 6: Cắm dây cấp điện cho quạt case vào bo mạch chủ.
Trong trường hợp bo mạch chủ không đủ chấu cấp điện cho quạt case, bạn sẽ
phải dùng đến cái chuyển như thế này để lấy điện từ bộ nguồn (thường đi kèm khi
mua quạt):3
1.2.7.Bước 7: Lắp đặt nguồn và đi dây trong khoang giấu dây (nếu có).
Nếu đang sở hữu một thùng máy có khoang giấu dây, hãy tận dụng nó để cho
không gian bên trong được thông thoáng. Và nhớ bắt ốc cho bộ nguồn.

Fractal Design Core 3000 – một thùng máy có khoang đi dây
1.2.8.Bước 8: Lắp ổ cứng
Chỉ có 2 dây: 1 dây tín hiệu nối vào bo mạch chủ, và 1 dây cấp điện của nguồn.

1.2.9.Bước 9: Cắm RAM và card đồ họa
Bước này được đặt ở áp chót để tránh vướng víu gây sứt vẻ khi thao tác.

1.2.10.Bước 10: Cắm các dây cấp từ nguồn vào linh kiện
4
Khi đã lắp đặt hoàn chỉnh linh kiện, cắm dây cấp điện từ bộ nguồn là phần việc
sau cùng. Nếu thực hiện thao tác này trước, bạn sẽ gặp khó khăn trong việc lắp ráp
do bị vướng dây. Các dây cần cắm là: 4 pin (hoặc 4+4 pin hoặc 8 pin) cho CPU, 24
(hoặc 20+4 pin) cho bo mạch chủ và 6 pin (hoặc 8 pin) cho card đồ họa (nếu có).

1.2.11.Bước 11: Bó gọn các đoạn dây còn thừa
Bạn có thể bỏ qua nhưng thao tác này là rất cần thiết để thùng máy thông thoáng

Tại bảng Personalize Your Software, nhập tên và cơ quan của bạn hoặc bất
cứ gì bạn thích. Một số phần mềm sẽ lấy thông tin này để cài đặt tự động khi cần.
Nhấn Next để tiếp tục.
Tại bảng Your Product Key, nhập mã số kèm theo dĩa CD Windows XP vào
các ô trống. Mỗi khi cài Windows XP bạn đều cần đến các mã số này, nhấn Next để
tiếp tục.
Tại bảng Computer Name and Administrator Password, trong ô Computer
name hãy đặt tên cho máy vi tính, tên này dùng để nhận dạng máy của bạn khi dùng
trong hệ thống mạng. Hãy chọn một cái tên tùy ý nhưng đừng trùng với tên của bạn
đặt tại bước 9 và không được có khoảng trống. Nhấn Next để tiếp tục.
8
Ở bước này bạn có thể đặt mật khẩu để ngăn không cho người khác sử dụng
máy của bạn vào ô Administrator password, và lập lại một lần nữa tại ô Confirm
password. Tuy nhiên nếu không cần thiết bạn nên để trống 2 ô này, sau này có thể
làm khi cần.
Tại bảng Date and Time Settings, bạn sẽ chỉnh ngày giờ hiện tại. Ở
phần Time Zone, hãy chọn nơi ở (vùng) của bạn, nếu bạn ở việt Nam thì hãy
chọn như trong hình. Nhấn Next để tiếp tục.
Khi hiện ra bảng Networking Settings, bạn hãy thiết lập thông số để máy tính
kết nối vào hệ thống mạng nội bộ, nếu không có hãy chọn Typical settings và
nhấn Next để tiếp tục.
Tại bảng Workgroup or Computer Domain, bạn có thể đặt tên cho nhóm làm
việc của bạn trong hệ thống mạng, nếu không hãy giữ nguyên mặc định và
nhấn Next để tiếp tục.
Windows XP sẽ cài đặt cấu hình trong khoảng từ 20 đến 30 phút và sẽ tự
khởi động lại khi hoàn tất. Khi hiện ra bảng Display Settings, nhấn OK.
9
Nếu xuất hiện bảng Monitor Settings, nhấn OK.
Màn hình Welcome to Microsoft Windows xuất hiện, nhấn Next để tiếp tục.
Tại bảng Help protect your PC nếu muốn Windows tự động cập nhật thì

đề nằm ở mạch VRM bị chạm chập.
- Kích ép: nếu lỗi chỉ là mosfet đảo hay gì đó nhẹ, kíc ép sẽ chạy bình thường. Kích
ép mà cũng không được thì chạm chập nặng.
- Đo 5V (hoặc 2v5 >5V) tại pin PS-ON. Nếu mất: Dò Pin PS-ON -> Chip NAM
hay SIO (Nếu chip NAM thì kiểm nguồn và thay thử thạch anh của chip nữa nhé)
- Dò mosfet đảo (hoặc IC đảo): chân xanh -> (qua) cổng đảo (hay trực tiếp)-> SIO ;
Đập cổng đảo hoặc SIO.
Hư hỏng chính: chết mosfet đảo, lỗi SIO, lỗi chip NAM.
3.1.2. Xung clock:
- sẽ chạy ngay khi kích được nguồn mà chưa cần cắm CPU, Kiểm tra CLK và sửa
ngay bước 2 này. Thường chỉ khò lại, thay thạch anh và thay IC clock là xong.
3.1.3. Kiểm tra các mức nguồn:
- Vcore; mạch VRM < Quan trọng
- Nguồn RAM < Quan trọng thứ 2 sau Vcore.
- Nguồn chipset NAM, BẮC, AGP < Quan trọng thứ 3 nhất là pan nóng chip do
nguồn cấp cho chip sai.
3.1.4. Xung reset:
- Thường thì xong việc kiểm tra nguồn thì phải có reset nếu không chỉ còn chip
NAM.
Hấp, đá, làm lại chân hoặc thay.
3.1.5. Đủ tất cả mà vẫn không boot, card test chưa chạy:
- Chỉ còn socket CPU và chip Bắc
- Phải tháo nắp vệ sinh, hấp socket
- Kế đó hấp, đá, làm lại chân, thay chip Bắc
3.2. Lỗi từ Chip cầu Bắc, Chip cầu Nam, Chip Super I/O
3.2.1. Chip cầu Bắc- North Bridge: (Memory Controller Hub: MCH)
Cách nhận dạng:
 Chip lớn nhất trên Mainboard.
 Thường được gắn thêm 1 miếng tản nhiệt.
 Nằm gần CPU và RAM.

- Chập chờn, không nhận, hoặc nhận mà không chạy các thiết bị như USB, HDD,
CD
Cách xử lý:
- Riêng lỗi không kich nguồn sẽ có 1 bài riêng, tuy nhiên sau khi xác định lỗi là do
chip NAM thì cách xử lý sẽ tương tự như chip Bắc. Đó là "hấp" lại chíp, "đá" chip,
"làm chân lại" hoặc thay chip mới.
3.2.3.Chip Super I/O viết tắt là SIO
Cách nhận biết:
- Hình chữ nhật, khoảng 4 cm vuông trên có chữ ITE, Winbond, SMSC như hình;
Tránh nhầm lẫn chip SIO với chip LAN onboard (có cùng kich thước nhưng
thường đikèm một thạnh anh 25.000) một số ít chip sound onboard cũng có cùng
kích thước nhưngít thấy hơn.
Nhiệm vụ:
- Kết hợp với chipset NAM quản lý việc kích nguồn và tắt nguồn cho main.
15
- Quản lý bàn phím, chuột, FDD, LPT.
Các lỗi thường gặp:
- Không kích được nguồn (rất phổ biến) tuy nhiên vẫn còn phụ thuộc vào chip
NAM và có khi có thêm mosfet đảo hay IC damper bên ngoài.
- Không nhận các thiết bị như keyboard, mouse, FDD, LPT. Một số trường hợp do
chạm các tụ lọc nhiễu gần các cổng keyboard, mouse chỉ cần xả bỏ các tụ này.
Cách xử lý:
- Ở đây khi xác định lỗi ở chip SIO thì sẽ hàn lại chân, khò lại chân, hoặc thay chip
mới.
3.3. Mạch tạo xung clock các lỗi thường gặp và cách xử lý
Cách nhận dạng:
- Mạch gồm 1 IC Clock và một Thạch anh 14.3 đi kèm.
- Chỉ cần tìm được Thạch anh 14.3 thì IC bên cạnh chính là IC clock.
Nhiệm vụ:
- Thạch anh 14,3MHz tạo ra dao động chuẩn là 14,3 MHz, sau đó các mạch tạo

Khi chưa kích nguồn (chưa bấm công tắc):
- Chân Xanh là phải có từ 2.5 -> 5V
- Nguồn 5V STB; dây tím phải có 5V
- Nguồn 3V3 STB (chân A14 khe PCI) phải có 3V3.
- 2 Pin kết nối với nút Power On trên thùng máy phải có một chân từ 2.5V -> 5V.
- Chip SIO và Chip cầu NAM không nóng
Khi kích nguồn (bấm nút công tắc):
- Chân xanh lá = 0V.
- Nguồn 5V STB vẫn đủ 5V
- Nguồn 3V3 vẫn đủ 3V3
- Chip Nam hơi ấm lên.
Lỗi thường gặp: Mainboard Kích nguồn không được.
Nguyên nhân và cách xử lý:
Bước 1: Đo dây tím 5V STB phải có và đủ. Nếu sụt xuống ~4.5V hoặc thấp hơn là
có vấn đề. Rút dây nguồn ra khỏi main, kích nguồn rời đo lại thử nếu đủ 5V mà cắm
vào Main mà chỉ còn 4V5 hoặc thấp hơn là có chạm mạch. Nếu chạm mạch thì
kiểm tra mạch ổn áp 3V3 STB cấp trước (sẽ có bài viết riêng), chip SIO, chip Nam,
chip LAN, Sound (nếu có). Một trong các chip vừa nêu mà chạm thì sẽ không kích
được nguồn. Nếu chip LAN hoặc Sound chạm thì xả bỏ trước (không ảnh hưởng
đến hoạt động của main).
Bước 2: Kiểm tra nguồn 3V3 cấp trước tại chân A14 khe cắm PCI (hàng trên cột
thứ 14 từ trái sang - Xem hình minh họa)
Mạch ổn áp 3V3 này thường dùng 1 IC ổn áp 3v3 họ 1117 hoặc họ 1084, 1085,
1086. Thường thấy nhất vẫn là 1117. Chân 3 vào 5V STB, chân 2 ra đúng 3V3. Các
main đời củ thì không dùng IC mà dùng mạch với 1 vài mosfet hoặc transistor để ổn
18
áp.
Nếu mất 3V3 tại chân 2 thì xả ra đo nội trở IC và mạch. Nếu nội trở vị trí chân 2 ~0
ôm thì do chạm chip Nam.
Bước 3: Đo nguồn kích 5V ps-on (có thể thấp hơn chút xíu không sao) tại chân

nhưng chỉ dùng 4 chấu còn 2 chấu NC2; NC6 không dùng tới.
Sơ đồ nguyên lý:
Theo sơ đồ trên ta thấy: nếu đứt cầu chì làm mất 5V thì chắc chắn cả chuột
và bàn phím đều sẽ tê liệt. Nếu các đường Data+, Data- mà bị "gián đoạn" thì kết
quả cũng tương tự. Nếu có 5V thì dò thông mạch các được Data vào chip SIO là
được. Nếu mạch thông tốt thì lỗi chi còn lại là chip SIO.
Các lỗi thường gặp:
- Đứt cầu chì > mất 5V cấp cho 2 công PS/2.
- Các đường data đều có các tụ bi lọc nhiễu (xem hình dưới) và các tụ lọc nhiễu này
lâu ngày sẽ bị rỉ < xả bỏ hết là được
20
- Lỗi chip SIO < Thường xảy ra. Khò lại, hoặc phải thay lại.
3.6. Ổn áp nguồn RAM và AGP/PCIex
* Xác định chân (Vcc) Nguồn RAM ddr 1: 2V5
Trên hình minh họa là các chân có tể đo áp Vcc cho Ram drr1. Gợi ý một số chân
sau
- Chân số 7: tìm chân số 1 (có ghi số 1 trên khe cắm RAM) đếm đến chân số 7.
- Chân 184: tìm chân số 184 (có ghi trên khe cắm RAM)
- Chân số 143: vị trí thì "từ ngàm chống cắm ngược cách ra 1 khe - khe bên trái (khe
RAM dựng đứng) - bên dài là 143". Ưu điểm là không phải nhớ là chân số mấy. Chỉ
cần cách ngàm chống ngợc 1 khe là được.
* Xác định chân (Vcc) nguồn RAM ddr2: 1v8
- Ram DDR2 này thì ngàm chống ngược cách về 1khe - đầu dài - bên trái tức chân
183 là được
* Xác định chân (Vcc) nguồn RAM ddr3: 1v5
- Ram DDR3 này thì ngàm chống ngược cách về 2 khe - đầu dài - bên trái tức chân
51 là được
* Cách xác định mosfet nguồn RAM:
- Nguồn RAM thường có dạng như hình sau:
21

- Đối với socket 775 thì quan sát kỹ xem có bị cong các chân tiếp xúc. Vệ sinh thật
nhẹ để tránh cong các chân tiếp xúc
*Lỗi hở chân socket:
- Đối với lọai socket dùng chân gầm (không xuyên qua mainboard) như kiểu
chipset. Trường hợp này rất khó nhân biết.
- Thiết bị "test socket" cũng chỉ test được những đường "quan trọng" và độ chính
xác không cao.
- Nếu có kinh nghiệm, thường dùng tay đè mạnh lên lưng CPU nếu thấy card test
mainboard nhảy sang số khác hơn so với lúc chưa đè tay thì nguyên nhân là do hở
socket.
- Lỗi này chủ yếu do chì bi dưới bụng socket lâu ngày dẫn đến hụt chì gây tiếp xúc
không tốt giữa socket và mainboard.
- Cách xử lý tốt nhất là hấp "khô" lại socket (không dùng mỡ hay nhựa thông). Cần
phải có máy hàn chip chuyên. Nên nhớ không cho mỡ hay nhựa thông vào socket sẽ
làm
"chết" socket vì không còn tiếp xúc tốt nữa.
- Nếu hấp vẫn không được thì chỉ còn cách thay socket mà thôi. Dĩ nhiên phải có
socket mới và máy hàn chip mới làm được.
3.7. Xung reset – Lỗi thường gặp và cách xử lý
Sau khi kiểm tra các mức nguồn cấp trên mainboad đều tốt, xung CLK cũng tốt thì
chúng
ta sẽ quan tâm đến "xung Reset".
Cách kiểm tra "xung Reset":
24
Quan sát đèn Reset trên card test. Nếu đèn sáng rồi tắt là mạch reset tốt. Khi đó
ta cần xác định lại bằng cách nấn nút reset nếu đèn cũng sáng rồi tắt khi ta thả nút
reset là mạch reset hệ thống tốt. Còn đèn reset không sáng hoặc đèn reset sáng mãi
thì đều là mạch reset bị lỗi.
Lỗi thường gặp:
Vậy lỗi của mạch reset này là "mất tín hiệu reset": cả hai trường hợp đèn