1

Tên dự án:
Xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong việc trồng cà
chua sạch theo phương pháp thuỷ canh
Chủ nhiệm dự án: NGUYỄN VĂN ĐẸP
Địa điểm triển khai dự án: xã Phú An, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương
Thời gian thực hiện: 18 tháng (06/2007 đến 12/2008)
Kinh phí thực hiện:
Tổng kinh phí: 928.191.000đ. Trong đó:
Ngân sách nhà nước hỗ trợ: 278.532.800đ
Vốn tự có: 649.658.200đ
A. Tóm tắt kết quả thực hiện dự án
1. Tóm tắt dự án:
“Xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong việc trồng cà chua
sạch theo phương pháp thuỷ canh” do ông Nguyễn Văn Đẹp chủ nhiệm dự án. Thời
gian thực hiện từ tháng 6 năm 2007 đến tháng 12 năm 2008, tại xã Phú An, huyện Bến
Cát, tỉnh Bình Dương.
2. Mục tiêu dự án:
Xây dựng mô hình trồng cà chua bằng phương pháp thủy canh, ứng dụng tại địa
phương nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng năng suất và chất lượng cà chua.
3. Kết quả dự án:
Xây dựng được mô hình sản xuất cà chua theo phương pháp thủy canh, quy trình
trồng cà chua theo phương pháp thủy canh thích hợp với điều kiện khí hậu tỉnh Bình
Dương, đạt hiệu quả kinh tế cao.
4. Sản phẩm của dự án:
Cà chua đạt năng suất trên 150 tấn/ha/năm, trọng lượng trái trên 80g/trái, chất lượng
cao, màu trái đẹp và đồng nhất, ít sâu bệnh hại, đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
Dự án đã xây dựng được 1 nhà lưới diện tích 2000 m
2
, cải tiến cửa vào 2 lớp giảm

- Trồng cà chua theo thời vụ thông thường:
+ Vụ Hè Thu: Gieo tháng 7, tháng 8, trồng tháng 8, tháng 9, thu hoạch vào cuối
tháng 10 và 12.
+ Vụ Thu Đông: Gieo từ giữa tháng 9 sang cuối tháng 10, trồng tháng 11 để thu
hoạch vào tháng 2, tháng 3.
+ Vụ Đông Xuân: Gieo tháng 11, trồng tháng 12 và thu hoạch tháng 3, tháng 4.
+ Mấy năm gần đây, do yêu cầu của thị trường nhiều nơi còn gieo thêm cà chua vụ
3

Xuân - Hè, gieo hạt tốt nhất từ thượng tuần tháng 1 đến trung tuần tháng 2 để cây con
được trồng chậm nhất vào quãng 15 tháng 3, cho thu hoạch vào tháng 5 - 6.
2.3 Chuẩn bị hạt giống, vườn ươm:
- Ngâm hạt giống: hạt giống được ngâm trong nước ấm (3 sôi 2 lạnh) trong 2 giờ, sau
đó vớt ra và ủ lại trong khăn vải được vắt ráo nước trong vòng 2 ngày. Lượng giống để
trồng cho 2.000 m
2
là 15 – 20g (khoảng 7.000 hạt, có độ nẩy mầm trên 80%).
- Hạt cà chua được gieo trong vĩ ươm (7 lỗ x 12 lỗ), mỗi ngăn chỉ bỏ 1 hạt – độ sâu hạt
từ 0,2 -0,5 cm. Giá thể ươm hạt giống được sử dụng là xơ dừa mịn đã được làm sạch.
- Trong thời gian này chỉ dùng nước lã có pH = 6 để tưới.
- Khi tỉ lệ cây có 2 lá thật khoảng 80% số lượng thì bắt đầu tưới phân bón với EC = 1,5
và pH = 6 bằng cách phun sương.
- Khi cây con được 1 tuẩn tuổi thì phun thuốc Ridomin gol để ngăn ngừa một số bệnh.
2.4 Chuẩn bị giá thể:
- Xơ dừa đã được xử lý tiệt trùng, sạch sâu bệnh, khử chát, trộn chung một ít vôi bột.
- Dùng 5kg Clorin pha 1000 lít nước tưới đều vào giá thể sẽ trồng. Ngày hôm sau dùng
5m
3
nước lã tưới đều vào giá thể trồng.
- Mười ngày sau lại dùng 10m
2.6 Chăm sóc:
- Sau khi trồng xong tiến hành quét dọn vệ sinh trong nhà lưới vì khi trồng sẽ có một
số giá thể bị rơi ra mặt nền.
- Ngay sau khi trồng bắt đầu tưới nước có pha phân bón và tưới theo lập trình.
+ Tưới nước:
- Khi cây còn nhỏ số lần tưới trong ngày khoảng 8 lần và không tưới vào lúc nắng
nóng vì lúc ấy nước đọng lại trong đường ống rất nóng. Nước tưới lúc này có EC = 1
và pH = 6.
- Lượng nước tưới tùy theo sinh trưởng của cây, nên tưới nước nhiều vào hai thời kỳ:
Lúc ra quả rộ (trên 50% số cây đã có quả) và lúc phát triển mạnh. Chú ý không để bộ
lá cà chua bị héo rũ trong bất kì giai đoạn nào. Đối với dự án này, phân bón và nước
tưới được lập trình sẵn kết hợp tưới nước và bón phân chung với nhau.
+ Kết quả thực nghiệm quy trình bón phân cho cà chua trồng thuỷ canh tại Bình
Dương
- Dinh dưỡng là một trong những yếu tố đặc biệt quan trọng đối với cây trồng, đặc biệt
trồng cây bằng phương pháp thuỷ canh thì việc thử nghiệm chọn ra một hỗn hợp các
chất dinh dưỡng để cây sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất tối ưu, chống chịu sâu
bệnh là điều hết sức quan trọng.
- Qua quá trình thực nghiệm phối trộn nhiều loại phân bón và nồng độ phân khác nhau,
tác giả đưa ra một quy trình phối trộn tối ưu như sau:
45

m

0,
45

m
- Thùng C: vì nguồn nước tưới có pH thấp (khoảng 4,2) nên phải dùng NaOH hoặc
KOH để nâng pH lên 6. Theo kinh nghiệm tại nơi thực hiện dự án 40.000 lít nước sẽ
được hòa với khoảng 1,5 kg KOH hoặc NaOH để nâng pH từ khoảng 4,2 lên 6.
- Các chất được pha vào 600 lít nước tạo thành dung dịch phân bón đậm đặc, sau đó
dung dịch phân bón đậm đặc này sẽ được pha với 40.000 lít nước để tưới cho cà chua,
trong vòng 7 ngày cho 2000 m
2
sàn.
Cách bón
- Trong tuần lễ đầu khi trồng mỗi ngày tưới lên 1 gốc cây khoảng 200 ml với EC =1 và
pH = 6. Tưới làm 10 lần trong ngày.
Thùng A
- Calcium Nitrate : 18 kg
- Potasium Nitrate : 2,8 kg
- KH
2
PO
4
: 2,6 kg


6

- Tuần thứ 2- 4 tưới tăng dần đến 800 ml/gốc và số lần tưới tăng lên khoảng 16 lần.
- Tuần thứ 5 về sau tăng lượng calcium nitrat từ 18 kg lên 25 kg. Và EC = 1,5 ; pH =
6, lượng nước tưới trong 1 ngày khoảng từ 1,5 lít /gốc đến 2 lít/gốc tùy theo lượng áng
sáng và nhiệt độ và số lần tưới trong 1 ngày khoảng 20 lần.
* Chú ý: Ở giai đoạn từ khi mới trồng đến 15 ngày sau khi trồng cây thường biểu hiện
thiếu sắt – cần bổ sung sắt bằng cách phun trên lá chelat sắt.
+ Vun tỉa: Sau khi trồng 20 ngày cây cao khoảng 50 cm đã bắt đầu đổ ngã nên
lúc này phải tiến hành cắm cọc (cọc dài 1,20 cm) và quấn dây ở đoạn cách mặt đất 30 -
35 cm. Trong thời gian này cây phát triển rất nhanh, mỗi ngày cây cao thêm khoảng
3cm, nên việc quấn dây phải thường xuyên để tránh đổ ngã, đồng thời hàng ngày tỉa
hết nhánh bên, chỉ để hai thân chính. Tỉa bỏ cả những lá già và những lá hết khả năng
quang hợp. Khi tỉa không làm bầm dập vết cắt và tỉa khi nhà lưới khô ráo.
+ Rung bông, thụ phấn (khoảng 45 ngày sau trồng): khi cây bắt đầu ra bông, vì
trong điều kiện nhà lưới không có nhiều gió như ngoài tự nhiên, đồng ruộng nên việc
rung bông thụ phấn cho cà chua là rất quan trọng và công việc này được thực hiện liên
tục từ thời điểm khi cà bắt đầu ra bông mỗi ngày và mỗi sáng từ 8h30’ đến 10h30’ cho
đến khi thu hái hết giúp cho bông thụ phấn tốt hơn.
+ Kết quả kiểm soát tình hình sâu bệnh hại trong nhà lưới tại Bình Dương
Tình hình phát sinh phát triển của sâu bệnh gây hại trong nhà lưới ở điều kiện khí
hậu tỉnh Bình Dương cho thấy xuất hiện đều quanh năm, đặc biệt là các loại bệnh trên
cây cà chua.
* Sâu hại:
- Cà chua thường gặp các sâu hại như sâu xanh, sâu khoang ăn lá, ăn cùi quả, sâu hồng
đục quả và rệp. Tuy nhiên, mô hình trồng cà chua của dự án cho thấy chỉ xuất hiện con
sâu khoang ăn lá vào thời gian đầu mới trồng cà chua trong nhà lưới, do chưa có kinh
nghiệm xử lý giá thể, che chắn kỹ.
- Kiểm soát tình hình sâu hại: bằng cách phun thuốc trừ sâu sinh học Catex 1,8EC &

8

MỘT SỐ HÌNH ẢNH MÔ HÌNH TRỒNG CÀ CHUA THEO PHƯƠNG
PHÁP THỦY CANH TẠI BÌNH DƯƠNG

1. Sơ đồ nguyên lý hệ thống pha trộn dưỡng chất 2. Sơ đồ thiết kế nhà lưới

Hình 3 + 4: Sơ đồ bố trí bầu giá thể trồng và hệ thống tưới nước, bón phân
12 Hình 5 + 6: Ươm trồng cà chua
13
Hình 7: Quấn dây cho cà chua
Hình 8: Đậu quả
14
Hình 9: Chuẩn bị thu hoạch