Văn hóa doanh nghiệp- hướng tiếp cận mới để phát
triển doanh nghiệp
Có một câu chuyện vui về văn hóa doanh nghiệp như sau:
Có một ông chủ doanh nghiệp, sau khi tham dự một hội
thảo về “Văn hóa doanh nghiệp- hướng tiếp cận mới để
phát triển doanh nghiệp, trở về đã gọi ông Trưởng ban Tổ
chức của doanh nghiệp lên và hăng hái yêu cầu rằng: "Tôi
cần có ngay một văn hóa doanh nghiệp. Anh khẩn trương
xây dựng cho tôi”

Trước mệnh lệnh này, người ta nhìn thấy ông trưởng ban
trong tư thế há mồm, giơ 2 tay lên trời, không nói được lời
nào! Câu chuyện này cho thấy, xây dựng văn hóa nói
chung, văn hóa doanh nghiệp nói riêng, nhiệt tình chưa đủ,
còn cần kiến thức, thời gian và cam kết của cấp lãnh đạo
doanh nghiệp.
Xây dựng văn hoá doanh nghiệp là một trong những yếu tố
giúp doanh nghiệp thích ứng với những thay đổi trong môi
trường bên ngoài. Những thay đổi về chính trị, kinh tế, xã
hội, công nghệ thông tin đang tác động đến hoạt động sản
xuất, kinh doanh.

Chính vì vậy, trước hết, thông qua vai trò của tư vấn về lĩnh
vực này, doanh nghiệp phải có các công cụ để tìm kiếm các
dữ liệu và phân tích được các dữ liệu cần thiết nhằm nhận
diện được đúng điểm mạnh, điểm yếu của văn hóa hiện
đang tồn tại trong doanh nghiệp và giúp hình dung được
văn hóa mà doanh nghiệp sẽ hướng tới để họ thích nghi
được với những thay đổi, phát triển.

Muốn vậy, lãnh đạo doanh nghiệp cũng phải hiểu được cấu

diện của các giá trị này qua nhiều nhóm yêu tố văn hóa
khác.

Ví dụ, một doanh nghiệp đề cao sự tận tụy với khách hàng
là một trong những giá trị mà họ theo đuổi, thì người ta
phải thấy giá trị này được tôn vinh qua phiếu đánh giá của
khách hàng về nhân viên, giá trị này cũng phải được
chuyển tải trong tuyển dụng nhân viên.

Chẳng hạn, doanh nghiệp có thể nhận một nhân viên còn
non yếu về kỹ năng nhưng anh ta thích thú khi được phục
vụ hơn là nhận một người có kinh nghiệm nhưng không có
động cơ phục vụ. Bởi yếu kém về nhận thức, kỹ năng có
thể học để bù đắp, còn sự thay đổi động cơ sẽ khó khăn
hơn. Và dĩ nhiên, nhân viên nào làm việc có hiệu quả, phục
vụ khách hàng tốt sẽ là người được thăng tiến, khen thưởng
trong doanh nghiệp. Do đó, người ta có thể nói: "Hãy cho
tôi biết trong cơ quan anh chị người được trọng dụng là
người như thế nào, tôi sẽ nói được văn hóa của tổ chức anh
chị là văn hóa như thế nào".

2. Nhóm yếu tố chuẩn mực:

Có thể hình dung đây là vòng bên ngoài liền kề với lõi
trong cùng của cây gỗ khi cưa ngang. Nhóm yếu tố chuẩn
mực là những quy định không thành văn nhưng được mọi
người tự giác tuân thủ. Ai không tuân theo dường như cảm
thấy mình có lỗi. Chẳng hạn, văn hóa truyền thống của Việt
nam vốn đề cao tính cộng đồng. Cái cá nhân là cái thuộc về
cộng đồng. Giá trị này cũng được đưa vào và biểu hiện

Nhóm này được ví là vòng bên ngoài cùng của cây gỗ. Các
yếu tố của nhóm này dễ nhìn thấy. Xếp vào nhóm này là
các yếu tố liên quan đến cách kiến trúc trụ sở của doanh
nghiệp, cách tổ chức không gian làm việc, trang phục của
thành viên trong doanh nghiệp, dòng chảy thông tin trong
tổ chức đi như thế nào, ngôn ngữ sử dụng trong các thông
điệp

Nếu doanh nghiệp đưa ra tuyên bố về giá trị mà doanh
nghiệp đề cao là sự hợp tác, chia xẻ. Nhưng kiến trúc trụ sở
lại toát lên sự đề cao quyền uy, không gian làm việc bị xẻ
nhỏ, đóng kín, nhà để xe thì lộn xộn, tùy tiện Sự hiện
diện như vậy của các yếu tố hữu hình như vậy cho thấy rõ
ràng các giá trị mà lãnh đạo doanh nghiệp muốn đề cao
chưa được các thành viên chia sẻ, áp dụng. Hoặc, nó chưa
được lãnh đạo và cấp quản lý trung gian chuyển tải vào các
hoạt động của doanh nghiệp.

Ngược lại, trong điều kiện môi trường bên ngoài thay đổi,
thì nhóm yêu tố vòng ngoài cùng này sẽ chịu tác động
trước hết và nói dễ thay đổi hơn các nhóm ở vòng trong.
Khi các nhóm ở các vòng bên ngoài so với lõi trong cùng
thay đổi trong một thời gian dài, đến lúc nào đó sẽ làm suy
thoái giá trị được ví như lõi trong cùng của thớ gỗ. Đến lúc
đó thì văn hóa của doanh nghiệp đã thay đổi một cách tự
phát. Sự thay đổi này có thể phù hợp hoặc cản trở mục tiêu,
nhiệm vụ của doanh nghiệp.

Áp dụng cấu trúc văn hóa vừa nêu trên vào các doanh
nghiệp sẽ thấy không có doanh nghiệp nào lại không có văn