Ch¬ng XIV
Vấn đề con người trong
triết học Mác - Lênin
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỒI
KHOA MÁC- LÊ NIN, BỘ MÔN TRIẾT HỌC
Bản chất con người.
Quan niệm về con người trong triết học trước Mác.
1.1. Quan niệm về con người trong triết học phương Đông.
- Phật giáo: Con người là sự kết hợp danh và sắc, đời sống con người
trên trần thế là tạm bợ, cuộc sống vĩnh hằng ở “Niết bàn”.
- Nho giáo: Giải thích con người trên cơ sở đạo đức .
+ Khổng Tử:”Tính tương cận, tập tương viễn”.
+ Mạnh Tử : “duy thiện”.
+ Tuân Tử: “Duy ác”.
- Lão giáo: Con người sinh ra từ “Đạo”, nên phaỉ sống “vô vi”
1.2. Quan niệm về con người trong triết học phương Tây.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỒI
KHOA MÁC- LÊ NIN, BỘ MÔN TRIẾT HỌC
Trong triết học Hy Lạp cổ đại, con người là tiểu vũ trụ.
Triết học Tây âu trung cổ xem con người là sản phẩm của thượng đế.
Triết học Tây âu Phục hưng - cận đại đề cao vai trò trí tụê con người,
xem con người là thực thể có lý tính.
Triết học cổ điển Đức đề cao con người và vai trò hoạt động của con
người.
+ Hêghen : Con người là hiện thân của “ý niệm tuyệt đối”, con người có
khả năng nhận thức giới tự nhiên.
+ Phoiơbắc: Con người là sản phẩm của giới tự nhiên, là thực thể biết tư
duy”.
KHOA MÁC- LÊ NIN, BỘ MÔN TRIẾT HỌC
II. quan hệ giữa cá nhân và xã hội.
khái niệm cá nhân: Là một con người cụ thể, sống trong một xã hội
nhất định và được phân biệt với các cá nhân khác thông qua tính
đơn nhất và phổ biến.
khái niệm nhân cách: chỉ bản sắc độc đáo, riêng biệt của mỗi cá
nhân, là nội dung và tính chất bên trong của mỗi cá nhân
-Các yếu tố ảnh hưởng đến nhân cách:
Nhân
cách
Thế giới quan cá
nhân
Tiền đề sinh học
Xã hội
Nhà trường
Gia đình
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỒI
KHOA MÁC- LÊ NIN, BỘ MÔN TRIẾT HỌC
3. quan hệ giữa cá nhân và xã hội
3.1. mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỒI
KHOA MÁC- LÊ NIN, BỘ MÔN TRIẾT HỌC
3.2. Quan hệ giữa cá nhân và xã hội
Cá nhân
Xã hội
III. Vai trò quần chúng nhân dân và cá nhân trong lịch sử.
khái niệm quần chúng nhân dân và vai trò của quần chúng nhân dân.
Vai trò
quần
chúng
nhân dân
Là lực lượng sản xuất cơ bản của xã hội,
trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất - cơ
sở của sự tồn tại, phát triển của xã hội.
Là động lực cơ bản của mọi cuộc cách
mạng xã hội.
Là người sáng tạo ra những giá trị văn hoá
tinh thần.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỒI
KHOA MÁC- LÊ NIN, BỘ MÔN TRIẾT HỌC
2. khái niệm lãnh tụ và vai trò của lãnh tụ
2.1. Khái niệm:
Vĩ nhân: là những cá nhân kiệt xuất, trưởng thành từ phong trào
quần chúng, nắm bắt được nhứng vấn đề căn bản nhất trong một
lĩnh vực nhất định của thực tiễn và lý luận.
Lãnh tụ: Là những vĩ nhân, là người có các phẩm chất sau:
Lãnh
tụ
Có tri thức khoa học uyên bác, nắm bắt đ-
ợc xu thế vận động của dân tộc, quốc tế,
thời đại.
Có năng lực tập hợp quần chúng, thống
nhất ý chí và hành động của quần chúng
vào nhiệm vụ của dân tộc, quốc tế, thời đại
Gắn bó mật thiết với quần chúng nhân dân,
hy sinh quên mình vì lợi ích của dân tộc,
KHOA MÁC- LÊ NIN, BỘ MÔN TRIẾT HỌC
3. quan hệ giữa quần chúng nhân dân và lãnh tụ.
Quan hệ giữa quần chúng nhân dân và lãnh
tụ
Khác biệtThống nhất
Không có phong
trào quần chúng
không có lãnh tụ.
Không có lãnh tụ
phong trào quần
chúng dễ thất bại
Thống
nhất
trong
mục đích
và lợi ích
quần
chúng
nhân dân
quyết định
sự phát
triển xã
hội .
Lãnh tụ
thúc đẩy
sự phát
triển của
lịch sử.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỒI