!"#$
%& '
'()*+
,- $$+/'01*#+2!)3+/4
+"5+4# !"#$ %&'(
)
Chuyên đề
BỒI DƯỠNG KĨ NĂNG XÂY DỰNG CÂU HỎI
ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY PHẦN SINH LÍ THỰC VẬT
Trần Thị Hương – Trường THPT Trùng Khánh
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
*+,-./'+0+1+-
234."#567!,&89
2:;;"<=>?@+@>AB;;CA
"!&+-?B-&9
2D$B-&CE!8@!/F9
='?/#,4."#%@-?B-&$B-
&CE+@>A+G=,;C&A
H,=IB=JBB-?B"#-&C-9
K-8-CA"F=L&+,-
&-&J"HAM'NAO'?CA;PD'/
#&Q,R."#=>,O-&&B=J+C"#
8;;&$999A8J,?S-&;008-AB
T8TAUU-&AMF/'1"V9
*+W"8'F+@VA8
_Y."#8#+&CU'+<8@E"<
"=L'+0AE8@+;?'C`9
_Y."#8#+"!A'=W-&8-?B!
"V"/9
1.2. Để hình thành, phát triển năng lực nhận thức, người ta thường sử dụng
các loại câu hỏi sau
_Y.+G8ET&a
_Y.+G8ETB;a
_Y.+G8ET%LBa
_Y.+G8ET&&a
_Y.+G8ET&Q,R"=WBa
_Y.+G8ET&Q,R"=W,`,<9
1.3. Dựa vào các giai đoạn của quá trình dạy học để sử dụng câu hỏi, người
ta chia ra:
b
_Y.M8@>a
_Y.FA8@a
_Y.8#+A"9
1.4. Dựa vào nội dung mà câu hỏi phản ánh, người ta chia ra:
_Y.'1"Va
_Y."<,1 1a
_Y."<Fa
_Y."<Ja
_Y."<B=JBB8-a
_Y."<E;?C`8@9
3,C'Vc8"#BAd.S
/#(!'V89
2. Sử dụng câu hỏi trong dạy học sinh học ở trường phổ thông.
*+,-A."=L&Q,R'"=L&Q,R+8
8e""=LR89
."#L+g'1"V.'!,g'1"VA&!.
LA,O=W-"=L'1"V>9
2.2.3. Sử dụng câu hỏi để hướng dẫn quan sát
:&M'N/Vk&/V
=L"HW+A=@!=L+"/A
'B+G-&/8ET&'? A=W
,4."#=>,O9
2.2.4. Sử dụng câu hỏi để phát triển kĩ năng tư duy
*+%@"!-?BA'=>>R+@A
"HWB=>>R+-B+#=,9*+
8ET=,A+=>B&Q,R."#B+#8ET&&A
B;A%LB9
2.2.5. Sử dụng câu hỏi để tự kiểm tra và kiểm tra kết quả học tập
n#-&"!;CACC+-?BA88#+'C
8#+&N/BB"<=>"!,'"!-93'?
"<R,-R#A"#gRR#&Q,R.
B4LB"#-&C8#+'C"V^-eU'8
@A8ET'B+#TC?@9n#$B-&C8#+F
1&Q,R.+U8A,VC-9
3. Kĩ thuật thiết kế câu hỏi
o
n#8"=L." &=BA"#&Q,R+
+M,-C+MC&
_Thứ nhấtAB"<+f'"$'.9
pR."=L#R'.AEF=W-
B+WS@"!'V8@A=,A8ET9='?A'B
U'R ,A!, ,A BB%@C
,'TC-&9
_Thứ hai:8'&UBB.!+MCB4LB
'>+M"!"!-?B9
2nV"6 Y+MY'A"k"#"+M9
2nV.
• iLB1"HYu
\
9
• KBc"88QYu
\
9
• Y"BF9
• D;-+M
• xE+M9
bt3`""V. e.
m&Ml9\AKD:+j)'
2iLB1"HYu
\
1h
2KBc"88QYu
\
MhY/ +BQh
2rF/"h"k"#d"9
2*&/C'?Y
b
hY+MY
b
/EMh
jtX"<!,+Wg.
2iLB1"HYu
\
+ yJz)Aoz,BB9
2iLB1+ yJz)Aoz,BBs/oYt8LB'>Yu
z Y+MY
b
V&Bc&J1B"/LB1Y
b
AY
o
AY
w
P
"#%LB&Bc+-="=WA
!AB+AB9
|
4. Nguyên tắc xây dựng câu hỏi
1) Đảm bảo nội dung khoa học, cơ bản, chính xác của kiến thức.
2) Phát huy được tính tích cực trong học tập của học sinh.
3) Phản ánh được tính hệ thống.
4) Phù hợp với trình độ đối tượng học sinh.
*/',C.B,C+U+9*
8B."=L,C(B""
U+}!'!,8@g -9
5. Yêu cầu sư phạm của câu hỏi Sinh học
_Y.BRAB=J+,-9
~_Y.B6"=L=L+-"6+M ,=>
, AB% 8@,+'1"V-?B9
_Y."=L,`"-A&$;A+f+A@"C"=L=>
+W9
_Y.B,`""=L"V.9
_Y./,R8;;=,
*++=WLB.+W/k8A"
>&C,O,UA=B!,8BA,"/B&B/'
i- A-&
z "=L8LB9
z "=L'+0LBSC'?9
z *+M "=L1s"k"#'VMABOt;
'>@TLB9
z v8"=L&UFLBAJB F+'@T
&UFLB9
b. Kiến thức trọng tâm
z[+0LB9
znk"#M'BO;'>@TLB9
2. Kĩ năng
„G!&F8ET
z r;AQ;9
z *=,&&A88@9
z [?,R;'C`9
3. Thái độ
Y/@ 'AB+#JLB/BB '
+=W9
II. Phương phápm&+CA'1"BM0A@KD:9
III. Phương tiện dạy học
z iM•9)9KJ"HLBS9
z iM•9\9Y19
z iM•9b9Y1RB9
IV. Tiến trình bài dạy
1. Ổn định tổ chức.
\9 Kiểm tra bài cũ::#+ C-&9
3. Bài mới:
* Mở bài:
D'"=câu hỏi nêu vấn đề[V8;,,=IA8'>
"!'?/'=W/+S"#J h*&hiKsPt
h
HS: sPPt
* Mở rộng:
D['&J"HLB'8c
s'8c=}t
Yu
\
2\i
\
K•Yi
\
u2\K2i
\
u
Sau đó GV sử dụng câu hỏi để phát triển
kĩ năng tư duy bằng việc đặt câu hỏi rèn
luyện kĩ năng so sánh :
zKC8LBSC
'?'LBS'8cMh
I. Khái niệm quang hợp ở cây xanh
1. Quang hợp là gì ?
zmLBS+M
+"/T=L&k+W
"=L ,B R 1B R "# +
,+'g8; '
=>9
zr=J+M%+M
LB
wYu
GV:?•A %&•8?9
D[,O,Uv/1=
"#B4LB'>@TLBh
Hoạt động2 : Tìm hiểu lá là cơ quan
quang hợp9
n#iK#JLB/
# . †! LB
"=L%@=;LB
'> ' 1B R ' # T
=L & k +W T
=L-,C++LB1
Jh
Để tìm được ý trả lời cho câu hỏi
trên, nên có những câu hỏi gợi ý như
sau :
z†!LBS1BJA
A1BBQMhpd1B/
1+$B4LB'>"!
LBh
GViK&M•9\
nk"# ;'>
@TLBh
scó thể gợi ý bằng câu hỏi3; V
k>/,RM"F'>
LBht
HS: sPPt
GV:?••8?9
D[ %&YB+$B
?"=LV&
→
sách, đồng thời về tri thức là nhớ được
các đặc điểm hình thái, cấu tạo của lá)
- Câu hỏi tiếp theo để khai thác các dấu
hiệu bản chất của vấn đề là
2m&M•9\A"k"#B
F'&UBB @,B
R+' "V"//
,RM"F'>LBh
2D/1='/'
+0MLBh
HS: sPPt
HS: ?•
GV:?•A %&•8?9
GV:
m&M•9b',C'8@
'VRB+K-)ŽA6
"k"#1RB;
'>@TLB9
HS: sPPt
HS: ?•
GV:?•A %&•8?9
Lưu ýY1+$RB+1B@BA
+88% -^@
1J 19
GV’iK@Rqq9b&8
GV nêu câu hỏi mã hoá được lượng
thông tin quan trọng đã trình bày dưới
dạng thông báo : ‘6
&UFA''+0$+
LB9
zi&UFLBH
)b
Hoạt động của GV & HS Nội dung
KUF/'+0+-1h
[M&h
HS: sPPt
GV:?•A %&•8?9
- m+M+VT=L
/ &U F "=L C =
h
Cuối bài GV nêu những câu hỏi có tác
dụng kích thích tư duy, HS muốn trả lời
được cần có sự phân tích, tổng hợp các
thông tin đã có trong bài :
z[M&/Rsth
z/".=+,V
".A,RA999M/LB8h
*&h
z[M&C'?“&/V
&Uh
23BR1BT=L
& # T =L
+{*r'{3ri9
2Y&UFBRsY+t1B
R'+VT=L,BR
zKJ"H
Y+•3BR •3B
R•3BRS+B
@9
Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức
GV đưa ví dụ để phân tích
z[;,R
Tiếp theo GV nêu câu hỏi hình thành
kiến thức mới:
zK&;SC'?Mh
z+M,`++
+M&&;SC'?h
•DBQst9
•*RLBQs\t9
z*g86M•"k
+=&&;h
zKKi*/='M&'>KK[*h
I. Khái niệm chung về sinh sản hữu tính
1. Khái niệm:
K&;M@&&/&C
LB1 Q"Cst'Qst
LBQs\tB+#J#>9
* Đặc trưng của sinh sản hữu tính:
zv/+MM'LB1
Q"C#>A
/&C+"%A%LB !9
zvUV'>B"#Q9
zKKi*='J&'>KK[*
)o
Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức
ziK&M+M
zr;1h
•YFA"A+A<A•P
GV hướng dẫn HS quan sát tranh
*†&&r•Q"Cs+4t
b. Sự hình thành túi phôi(thể giao tử cái):
*gd! –6B•
j*†BHsK*tAb*†
,=> A)*†&F&/•B
bB•1+$H| '•
-$B@6"J !
s*†+@tABRs\tA\ 8GAb
"FC9
)w
Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức
hsi6^+"#=J"H
++MMB1'
$Bt
zm+MMQSC
'?/"k"#M8&'>
+MS"!'?h
zD[^+;&FQ"C
'&FQ8 ?B9
iK 3C ' 8 @ "6 - '
@KD:"#+W
.9
z*RB1Mh
zY/M@RB1h
zr CRB1'RB1
•9iM@/BB
d C '? / ; " ,A
BB$Jh
zYRB1h
D[i=>,OiK&ij\9\
B(sbt
KCR=+R8•B'8
=>9
4. Quá trình hình thành hạt và quả.
a. Hình thành hạt
z6sRt•s'.ABAB(t
z\v
)|
Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức
zY/1'1@h
zr p!'
i9
zi6&&1'
"?9
Nội dung này đã được SGK nêu
rõ nên GV có thể đặt những câu hỏi
mã hoá được lượng thông tin quan
trọng đã trình bày dưới dạng thông
báo:
zY HF9
zY/1'1@h
z:;/ "%M'V
MA&;h
Tiếp theo để HS vận dụng các
kiến thức được học trong bài, kiến
thức của những bài trước và liên hệ
thực tế, GV nên những câu hỏi rèn
luyện kĩ năng phân tích như:
zKCM'/E
M"F'>C'?8;h
pk,/+1VFUA&U!,+M S+0
/&/9p"=LV8?•A/B"H;9
Xin chân thành cảm ơn!
Trùng Khánh, tháng 03 năm 2010
Người thực hiện
TRẦN THỊ
HƯƠNG
)l
Copyright: Tài liệu đại học ©