TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA LỊCH SỬ
BÀI THUYẾT TRÌNH
MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
Đề tài:
SVTH: Tổ 1 lớp Sử 3A
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, THÁNG 09 NĂM 2008
1. Một số khái niệm
a. Chủ nghĩa xã hội:
Là giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản, có chế độ sở hữu công cộng
về tư liệu sản xuất được xác lập. quan hệ xã hội giũa giai cấp công nhân và
nông dân, tri thức là đoàn kết liên minh, hợp tác nhằm xây dựng xã hội mới tốt
đẹp, không còn chế độ người bóc lột người, nhân dân được ấm no, hạnh
phúc.
b. Chủ nghĩa xã hội khoa học:
Được hiểu theo hai nghĩa
Theo nghĩa rộng: là chủ nghĩa Mác- Lênin, với tư cách là sự luận chứng
toàn diện về sự diệt vong của chủ nghĩa tư bản, sự thắng lợi của chủ nghĩa xã
hội. là biểu hiện khoa học của những lợi ích cơ bản và nhiệm vụ đấu tranh của
giai cấp công nhân.
Theo nghĩa hẹp: chủ nghĩa xã hội khoa học là một bộ phận hợp thành
của chủ nghĩa Mác- Lênin, là lý luận chính trị của chủ nghĩa Mác- Lênin, là
biểu hiện lập trường của giai cấp công nhân, là sự khái quát những điều kiện
giải phóng giai cấp công nhân, giải phóng con người.
c. Chủ nghĩa xã hội không tưởng:
Là một hệ thống những tư tưởng, học thuyết phản ánh khát vọng của
con người về giải phóng xã hội, về xây dựng xã hội không còn tình trạng áp
bức bóc lột; trong đó mọi người thực sự bình đẳng và có cuộc sống hạnh
phúc. Nhưng do hạn chế lịch sử chủ nghĩa xã hội không tưởng đã không thể
chỉ ra được con đường và lực lượng xã hội cũng như những điều kiện và
Ở Pháp đỉnh cao là trong những năm 1817- 1823 đến năm 1830 mới
dừng lại, bên cạnh đó còn có hình thức bãi công. Đây là những hình thức
được công nhân sử dụng phổ biến ở hầu hết các nước tư bản chủ nghĩa.
Điều đó cho thấy chủ nghhiax tư bản ra đời bên cạnh những tiến bộ hơn
hẳn so với chế độ phong kiến, nhưng đây vẫn còn là một xã hội có giai cấp và
áp bức giai cấp. do đó một số nhà tư tưởng nhận thấy đây vẫn còn là một xã
hội bất công, họ tìm cách xóa bỏ bất công, nhưng họ không đưa ra được
phương pháp khoa học để giải phóng con người, những tư tưởng của họ vì
thế được gọi là chủ nghĩa không tưởng.
Vậy chủ nghĩa xã hội không tưởng là gì? Là một hệ thống những tư
tưởng, học thuyết phản ánh khát vọng của con người về giải phóng xã hội, về
xây dựng xã hội không còn tình trạng áp bức bóc lột; trong đó mọi người thực
sự bình đẳng và có cuộc sống hạnh phúc. Nhưng do hạn chế lịch sử chủ
nghĩa xã hội không tưởng đã không thể chỉ ra được con đường và lực lượng
xã hội cũng như những điều kiện và phương thức để thực hiện những khát
vọng đó.
Đại diện tiêu biểu
Xanhximông
Ông rất quan tâm đến quần chúng nhân dân. 1925 ông viết đạo thiên
chúa với mục đích cuối cùng là giải phóng giai cấp công nhân, tiêu diệt bần
cùng nâng cao trình độ vật chất cho người nghèo. Ông chủ trương xây dựng
một xã hội không có ăn bám và hưởng thụ bình đẳng, xã hội sau tiến bộ hơn
xã hội trượng và động lực của sự tiến bộ là ý thức con người. ông chưa hiểu
rõ bản chất của giai cấp thống trị là chúng không bao giờ muốn từ bỏ quyền
lợi. ông không hiểu mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản là không thể giải quyết
bằng con đường hòa bình mà phải giải quyết bằng con đường đấu tranh bạo
lực.
Saclơ trie ông sinh ra trong một gia đình thương nhân nên nên biết rõ
mánh khóe của bon tư bản, ông chia sự phát triển của xã hội ra làm bón giai
đoạn: từ mông muội đến dã man- gia trưởng- văn minh. Văn minh là xã hội
nhân tố kiềm hãm sự phát triển sản xuất, những hạn chế của chủ nghĩa tư
bản và kêu gọi một phương thức sản xuất mới tiến bộ hơn.
Họ tỏ lòng thông cảm tới những người lao động nghèo khổ, cung cấp
những tư liệu quý và bồi dưỡng tư tưởng đấu tranh của giai cấp công nhân.
Tuy nhiên họ chỉ mới thấy được sự cần thiết phải xóa bỏ sự bất bình đẳng về
tài sản và xã hội chứ họ chưa vạch ra được phương pháp làm thế nào để
thực hiện được. sở dĩ như vậy vì họ không thấy được sức mạnh của giai cấp
công nhân nên họ kêu gọi các nhà cầm quyền phải cải tạo xã hội, theo nguyên
lý của chủ nghĩ xã hội khoa học mà không tính đến việc đấu tranh giai cấp để
giành chính quyền. viễn cảnh mà các ông đưa ra không thực hiện được vì thế
tư tưởng của các ông được gọi là chủ nghĩa không tưởng.
Không tưởng bởi vì:
Họ chưa khám phá ra được bản chất và quy luật vận động của xã hội tư
bản, không giải thích được nguyên nhân dẫn đến bất công nghèo đói.
Họ chưa phát hiện ra xứ mệnh của giai cấp công nhân.
Họ đứng ngoài xã hội để mưu cầu giải phóng xã hội.
Họ đứng trên quan điểm duy tâm để cải tạo xã hội.
Chủ nghĩa xã hội không tưởng bản thân nó không mang lại hiểu quả
cho việc xóa bỏ áp bức bóc lột, song tất cả những tinh hoa của nó đã được
Các Mác và Ăng ghen tổng hợp lại trong học thuyết mới- chủ nghĩa xã hội
khoa học.
Chủ nhĩa tư bản thắng lợi sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp cho
ra đời hai giai cấp mới tư sản và vô sản, ngay từ lúc mới ra đời 2 giai cấp này
đã mâu thuẫn với nhau. Tuy nhiên giai cấp tư sản cũng đã thực hiện những
chính sách tiến bộ hơn giai cấp phong kiến, bộ mặt kinh tế thay đổi cũng là
tiền đề đưa đến một nền văn hóa tiến bộ.
Bước đầu của phong trào công nhân đều đưa đến những thất bại, để
trả lời câu hỏi tại sao lại thất bại? thôi thúc những con người có nguyện vọng
giải phóng giai cấp công nhân, xóa bỏ áp bức bất công để tìm ra lời giải đáp.
Hai trong số những con ngừi có nghuyện vọng cao cả đó chính là Các Mác và
Lực lượng xã hội
tiên phong
Không thể phát hiện được
lực lượng nào
Sứ mệnh lịch sử thuộc về
giai cấp công nhân
Con đường đấu
tranh cách mạng
Tiến hành đấu tranh bằng
con đường ôn hòa
Dùng con đường cách
mạng để giải phóng giai
cấp công nhân
Thế giới quan
khoa học
Duy tâm lịch sử Duy vật biện chứng
Trong quá trình đổi mới hôm nay Đảng cần phải cố gắng hơn nữa trao dồi kiến thức,
củng cố tư tưởng góp phần xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
Nhờ sự vận dụng chủ nghĩa xã hội vào từng điều kiện thực tế của đất
nước công cuộc đổi mới ở nước ta đã đạt được một số thành tựu quan trọng,
làm cho đất nước ngày càng thay da đổi thịt. chúng ta đang cố gnagws từng
bước xây dựng một nhà nước của dân do dân vì dân. Có một nề kinh tế tăng
trưởng khá, tình hình chính trị ngày càng ổn định, Việt Nam xứng đáng được
bạn bè quốc tế gọi là đất nước của hòa bình. Cụ thể chúng ta đã đạt được
một số thành tựu sau:
Về chính trị: trước khi tiếp thu chủ nghĩa xã hội khoa học nền chính trị
nước ta không ổn định, vì nước ta đang là thuộc địa của Pháp. Trong khi đó
các con đường cứu nước của các bạc sĩ phu đều không mang lại kết quả.
Sau khi tiếp thu chủ nghĩa xã hội khoa học chúng ta đã từng bước vận động
quần chúng đấu tranh giành lại độc lập cho dân tộc, tình hình đất nước ngày
tảng" để đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành một nước công nghiệp và
bước đi cho các giai đoạn từ 2010 đến 2020.
Về văn hóa- xã hội: chúng ta đã xây dựng được nền văn hóa tiên tiến
đậm đã bản sắc dân tộc, trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa của
các nước trên thế giới, đồng thời bảo vệ những thành quả truyền thống văn
hóa của dân tộc.
Trong những năm gần đây nhờ coi trọng công tác giáo dục, hàng năm
nhà nước đầu tư khoảng 20% ngân sách cho việc phát triển nghành giáo dục
nên đã đạt được một số kết quả khá khách quan, năm 2000 Việt Nam đã hoàn
thành phổ cập giáo dục tiểu học và đang tiến tới phổ cập trung học cơ sở
trong thời gian tới. Trước 1945 trên 90% dân số nước ta mù chữ thì đến nay
trên 90% dân số nước ta đã biết đọc, biết viết, hệ thống các trường học đã
được xây dựng ở tất cả các tỉnh thành, với nhiều loại hình trường lớp và nhiều
hình thức đào tạo khác nhau, số học sinh sinh viên trong các trường đại học,
cao đẳng và trung học chuyên nghiệp ngày càng cao với tỉ lệ 18 sinh viên/
1000 dân…
Công tác chăm lo sức khỏe cho người dân là một trong những ưu việt
của chế độ ta, chúng ta đã đẩy lùi được các căn bệnh truyền nhiễm, những
căn bệnh hiểm nghèo. Hệ thống các cơ sở y tế được xây dựng khắp nơi với
đội ngũ y bác sỹ ngày các có trình độ chuyên môn cao…
Tuy nhiên đất nước ta vẫn đang ở giai đoạn đầu trong quá trình đi lên
chủ nghĩa xã hội nên khonong thể tránh khỏi những khó khăn, thử thách.
Thực trạng nước ta vẫn tồn tại rất nhiều mâu thuẫn, trong đó có những mâu
thuẫn chủ yếu sau:
Mâu thuẫn giữa yêu cầu tăng trưởng, phát triển kinh tế với sự bất cập
của cơ chế, chính sách khai thác nguồn lực hiện nay.
Mâu thuẫn giữa tính ưu việt của nền kinh tế thị trường đinh hướng
XHCN với những hạn chế trong việc tìm ra quyết sách khắc phục mặt trái của
kinh tế thị trường.
Mâu thuẫn giữa tính tất yếu khách quan phải nâng cao sự đồng thuận