Nghệ thuật đàm phán
Một cuộc đàm phán trong kinh doanh cũng giống như chuyện 2 đứa trẻ tranh nhau
que kem vậy. Nếu không giải quyết sớm, kem sẽ tan chảy và cả 2 đều không được
những gì mình muốn.

Để đánh giá một cuộc đàm phán, ngoài việc xem xét kết quả, chúng ta cũng cần
kiểm tra đã mất bao nhiêu thời gian cho các kết quả đó. Chẳng hạn, bạn phải mất
đến 1 tuần thay vì chỉ 2-3 ngày và lợi ích thu về rất nhỏ so với chi phí cơ hội trong
khoảng thời gian đó. Những người đi đàm phán đều phải trả một cái giá khá đắt
mới có thể nhận ra được điều này.
Năm 1991, Ronald H. Coase được trao giải Nobel Kinh tế cho nghiên cứu khám
phá làm rõ chi phí giao dịch. Ông chỉ ra rằng, giá trị của thỏa thuận sẽ giảm nếu chi
phí giao dịch cao. Chi phí giao dịch ở đây bao gồm thời gian và nỗ lực để đi đến
kết quả của tất cả các bên liên quan trong cuộc đàm phán. Tuy nhiên, khi đề cập
đến khía cạnh thời gian trong nghệ thuận đàm phán, vấn đề không chỉ có thế.
Điểm chết
Trong cuốn Bạn Có Thể Đàm Phán Bất Kỳ Điều Gì (You Can Negotiating
Everything), tác giả Herb Cohen đã kể lại trải nghiệm của bản thân về một cuộc
đàm phán ở Nhật. Vì đó là lần đầu tiên ông đến Nhật với nhiều lạ lẫm nên phía đối
tác tỏ ra rất dễ chịu, luôn sẵn sàng giúp đỡ. Trên đường từ sân bay về khách sạn,
đối tác mở lời hỏi Cohen ngày trở về để tiện sắp xếp xe đưa ông ra sân bay. Rất
thoải mái, Cohen rút tấm vé máy bay khứ hồi ghi rõ thời gian bay là tối thứ Bảy
tuần tới và đưa cho đối tác. Đấy là mấu chốt của vấn đề.
Những ngày sau đó, đối tác Nhật luôn cố gắng trì hoãn công việc chính bằng
những buổi tiệc tùng, những chuyến tham quan danh lam thắng cảnh. Mãi đến 2
ngày trước hôm Cohen dự định trở về, cuộc đàm phán mới bắt đầu và diễn biến thì
rất căng thẳng. Cho đến buổi chiều ngày cuối cùng, mọi thứ mới được thỏa thuận
xong. Cohen kết luận rằng, đàm phán là một quá trình, có khởi điểm và kết điểm
(còn gọi là điểm chết). Trong bất cứ cuộc đàm phán nào, phải gần đến điểm chết
mới có được kết quả. Nếu để cho đối tác biết trước điểm chết của mình thì sẽ
không có lợi. Họ sẽ nấn ná đến gần điểm chết mới tung con át chủ bài buộc đối

Có thể nói, thời gian và phút chót ảnh hưởng rất lớn đến các bên đàm phán và ai
kiên nhẫn hơn sẽ được đền bù xứng đáng. Như đã nói ở trên, nhà đàm phán phải
hết sức kiên nhẫn trong bất kỳ tình huống nào. Hãy lắng nghe và thuyết phục đối
tác đến phút cuối cùng, đừng nôn nóng. Vì khi bắt đầu đàm phán, đối tác không
bao giờ chịu chấp nhận yêu cầu và mong muốn của bạn. Nếu yêu cầu đầu tiên
không được đáp ứng, hãy tìm cách khác hoặc bổ sung thông tin cần thiết rồi liên
tục thuyết phục cho đến khi đối tác nhượng bộ.
Nếu biết được thời gian quyết định (điểm chết) của đối tác còn họ lại không biết
yếu tố đó của bạn, bạn sẽ thành công. Vì càng tiến đến gần đến điểm chết của
mình, mức độ căng thẳng của đối tác càng tăng lên và họ sẽ dễ dàng nhân nhượng.
Tuy nhiên, nếu đến thời hạn cuối cùng mà các bên vẫn không chịu nhượng bộ nhau
thì sao, như trường hợp ở giải bóng rổ nhà nghề Mỹ nêu trên? Họ sẽ phải chịu
chung một kết cục là cả hai bên đều bị tổn thất nặng nề.
Nguồn: NCĐT