Nhận diện các triệu chứng lâm sàng của đột quỵ

Đột quỵ là một bệnh rất thường gặp ở những người có tuổi, bị tăng
huyết áp, có
bệnh tim mạch, thừa cân, ít vận động, đái tháo đường, có rối loạn chuyển hoá mỡ,
hút thuốc lá, uống rượu nhiều,
thần kinh luôn lo âu căng thẳng.
Khoảng 50% người bệnh đột quỵ (tai biến mạch máu não) có tăng huyết áp.
Nhưng nếu giảm huyết áp được 5 mmHg sẽ giảm 10% nguy cơ đột quỵ.

Các vùng ở não: tổn thương do đột quỵ sẽ gây ra
Các triệu chứng tương ứng với từng vùng
Nhận dạng sớm các triệu chứng của đột quỵ sẽ giúp can thiệp cấp cứu kịp thời,
ảnh hưởng tích cực đến kết quả điều trị và tình trạng sau này của bệnh nhân. Khi
có triệu chứng của đột quỵ, hãy đi khám cấp cứu ngay.
Các triệu chứng của đột quỵ bao gồm sự khởi phát đột ngột của:
1. Tê, yếu hoặc liệt mặt, tay và chân thường là ở một bên của
cơ thể.
2. Rối loạn thị giác ở một hoặc 2 bên mắt, như tối mắt, mờ mắt, nhìn đôi (song
thị), hoặc mù mắt.
3. Lú lẫn, rối loạn nhận thức.
4. Nói đớ hoặc nói ngọng.
5. Đi không vững, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc mất phối hợp vận động.
6. Đau đầu dữ dội.
Triệu chứng thay đổi tuỳ theo đột quỵ gây ra bởi huyết khối (cục máu đông) hoặc
xuất huyết não. Vị trí của huyết khối hoặc xuất huyết và mức độ lan rộng của
thương tổn ở não cũng có những biểu hiện khác nhau về mặt triệu chứng.
- Triệu chứng của đột quỵ do thiếu máu (do huyết khối bít mạch máu não) thường
xảy ra ở phía cơ thể đối diện với bên não bị tổn thương. Ví dụ, đột quỵ xảy ra ở
bên phải của não sẽ ảnh hưởng đến bên trái của cơ thể.
- Triệu chứng của đột quỵ do xuất huyết não giống các triệu chứng của thiếu máu

về sinh hóa- huyết học, đo điện tim ; chụp CT San não hoặc MRI não ( chụp cắt
lớp điện toán hoặc chụp cộng hưởng từ ). Đây là thời gian cửa sổ để có thể can
thiệp có hiệu quả thuốc tiêu sợi huyết rtPA- loại thuốc mới đã đựơc FDA (Mỹ)
công nhận có tác dụng trong trị liệu đột quỵ thiếu máu não cấp trong 3 giờ đầu.
Đây cũng là hướng điều trị mới vừa được áp dụng tại VN cho bệnh nhân đột quỵ.
Việc can thiệp bằng rtPA giúp ngăn chặn tiến triển của bệnh , làm tan cục máu
đông phòng ngừa di chứng tàn phế và tử vong cho người bệnh. Tuy nhiên, chi phí
loại thuốc này vẫn còn khá cao.
Kết quả dùng thuốc rtPA cho một số bệnh nhân cho thấy triệu chứng yếu liệt cải
thiện tốt ngay trong 24 giờ đầu, hầu hết phục hồi hoàn toàn khi xuất viện. Thời
gian nằm viện rút ngắn từ 6-13 ngày.
Được biết, việc điều trị bằng thuốc này vẫn chưa được ứng dụng đại trà tại các cơ
sở y tế vì thuốc quá mắc, vả lại cũng chưa được nhập chính thức vào VN. Để đưa
ra phác đồ điều trị chính thức, thống nhất chung cho các bệnh viện còn cần một
thời gian nữa.
Phòng ngừa
Theo BS Võ Đôn, việc phòng ngừa để bệnh không xảy ra vẫn là quan trọng hơn
cả: Với người chưa bị tai biến mạch máu não, để phòng ngừa căn bệnh này thì
ngay từ bây giờ nên quan tâm điều trị nếu bạn đã có một trong những yếu tố nguy
cơ:
- Điều trị cao huyết áp là quan trọng nhất trong các bệnh nhân đột quị vì khoảng
50% người bệnh tai biến mạch máu não có tăng huyết áp. Trung bình cứ giảm
huyết áp được 5 mmHg sẽ giảm 10% nguy cơ tai biến mạch máu não.
- Điều trị loạn nhịp tim (rung nhĩ) giảm nguy cơ bệnh.
- Điều trị tiểu đường .Ở người tiểu đường khi bị tai biến mạch máu não bệnh sẽ
nặng gấp 3 lần so với người bình thường.
- Điều trị hạ lipid máu, đặc biệt là LDL cholesterol sẽ làm giảm nguy cơ bệnh.
- Điều trị béo phì : Ở người béo phì nguy cơ bị đột quị sẽ tăng 1,5 – 2 lần người
bình thường vì béo phì thường kèm tăng huyết áp , tiểu đường và tăng mỡ máu.
- Hạn chế thuốc lá : Cũng như béo phì, hút thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh