Xây dựng nhóm nghiên cứu: yếu tố quyết định đến sự
thành công của mô hình đại học nghiên cứu
NCKH là hoạt động chuyên môn có tính kế thừa, liên tục và đòi hỏi
người nghiên cứu có lòng say mê, có phương pháp luận, có khát vọng và
niềm tin khoa học. Đồng thời, cần khẳng định rằng, NCKH cũng cần
phải có kinh phí, trang thiết bị, công cụ hỗ trợ, có thời gian và cộng sự,
Tuy nhiên, thực tế ở trường ĐHSP, kinh phí sự nghiệp dành cho NCKH
ở các đề tài NC cấp trường, cấp bộ còn quá ít, dàn trãi; trang thiết bị và
con người NC còn phân tán ở các khoa, phòng; thiếu tính liên kết, thiếu
cơ chế dùng chung và đặc biệt là thiếu “văn hóa nhóm”. Một số ngành
khoa học cơ bản thiếu tiếp cận thực tiễn, trong khi các lĩnh vực nghiên
cứu ứng dụng lại thiếu các công cụ hỗ trợ của các ngành khoa học cơ
bản. Nhiều ngành, lĩnh vực thiếu cán bộ đầu đàn, dẫn đến thiếu định
hướng chiến lược,… Mặt khác, công tác giảng dạy (trong và ngoài
trường) ở một số khoa chiếm 1 tỷ lệ quá lớn về thời gian. Chính vì vậy
mà công tác NCKH chưa được đa số CBVC chú trọng, hoặc đã nhen
nhóm rồi vụt tắt do thiếu các điều kiện căn bản.
Ngược lại, trong xu thế hiện nay, yêu cầu của xã hội đối với người
giảng viên ngày càng cao, nhất là phải cập nhật kiến thức thực tế; tiếp
thu kiến thức hiện đại; đòi hỏi phải có tư duy sáng tạo; phát triển kỹ
năng làm việc nhóm,… Với những yêu cầu như vậy, nếu không tham gia
NCKH thì chắc chắn không thể đáp ứng được yêu cầu đ/v giảng viên
của 1 trường đại học trong thời đại mới. Trong khi, nếu phát động phong
trào NCKH trong điều kiện riêng lẽ như hiện nay, thì các đề tài lớn khó
tiếp cận được, các đề tài nhỏ với kinh phí thấp thì không thể giải quyết
được vấn đề lớn mà xã hội đang đặt ra.

Xuất phát từ thực trạng trên, theo tôi vịêc xây dựng các nhóm NC
là giải pháp tốt nhất có thể tháo gỡ được những khó khăn hiện tại và có
điều kiện hướng đến xây dựng thành công 1 đại học NC, bởi vì:
1. Làm việc theo nhóm sẽ giúp cho các ý tưởng khoa học lớn có điều

thức tổ chức và kế hoạch thực hiện. Chi bộ đã triển khai và phân công
nhiệm vụ đến từng đảng viên, từng bộ môn; BCH Công đoàn Khoa;
BCH Chi Đoàn CB; BCH Liên Chi về việc thành lập 5 nhóm NCKH của
cán bộ tương ứng với 5 hướng phát triển chủ đạo của khoa. Song song
với 5 nhóm NC của CB có 5 CLB SV NCKH. Mỗi nhóm NC có 1 nhóm
trưởng là người có kinh nghiệm nhất trong lĩnh vực chuyên môn và cử 1
cán bộ trẻ chịu trách nhiệm hỗ trợ CLB SV NCKH.
2. Các nhóm thảo luận xây dựng kế hoạch hành động; xây dựng các
hướng nghiên cứu cụ thể; xây dựng các đề tài; dự án; dự kiến các cơ
quan và cá nhân có thể hợp tác, đồng thời thảo luận cách thức triển khai
thực hiện. Kế hoạch hành động của nhóm sẽ được Hội đồng Khoa học &
ĐT Khoa tư vấn và BCN Khoa duyệt.
3. Các nhóm triển khai thực hiện; kết quả hoạt động của nhóm sẽ
được cập nhật trên website của khoa; sản phẩm KH sẽ được đăng tải trên
các tạp chí khoa học như 1 tiêu chí để đánh giá thi đua khen thưởng.
4. Chi bộ, BCNK, BCH CĐ, BCH Chi đoàn CB, BCH LC tổ chức
theo dõi, đánh giá; tổ chức sơ kết rút kinh nghiệm; đánh giá thi đua khen
thưởng.
Đến nay, chúng tôi đã triển khai đến giai đoạn 2, tất cả còn đang ở
phía trước, nhưng điều đáng mừng là tập thể đảng viên; CBVC và SV
trong toàn khoa đồng tình ủng hộ và thống nhất rất cao; tất cả CBVC
đều nhận thức rằng hoạt động nhóm NC là giải pháp tốt nhất góp phần
nâng cao chất lượng giảng dạy, nâng cao năng lực nghiên cứu, góp phần
vào việc xây dựng và phát triển khoa, nhưng trước mắt đây chính là môi
trường thuận lợi để mỗi cá nhân có cơ hội phát triển chuyên môn; quyền
lơi và trách nhiệm của tập thể sẽ gắn liền với quyền lợi và trách nhiệm
của mỗi cá nhân. Với tinh thần đó, tập thể khoa Sinh – Môi trường tin
tưởng rằng sau 5 năm hoạt động của các nhóm NC, khoa Sinh – MT có
thể trở thành một đơn vị đào tạo và NCKH mạnh, có khả năng tiếp cận
được với các đề tài NCKH cấp bộ, các đề tài cấp NN, các chương trình

triển bền vững.
Võ Văn Minh