ĐÂY MÙA THU TỚI
Tác giả
Xuân Diệu (1916-1985), họ Ngô, quê nội ở Hà Tĩnh, quê ngoại ở Bình Định. Là “nhà thơ mới nhất”
trong “Thơ mới”. Xuất hiện trên thi đàn Việt Nam với những tập thơ lừng danh như “Thơ thơ” (1938),
“Gửi hương cho gió”. Ông để lại trên 50 tác phẩm. Xuân Diệu viết thơ tình nhiều nhất, hay nhất; viết
phê bình thơ độc đáo, đặc sắc nhất.
Năm 1938, Thế Lữ đã trang trọng nói về thi sĩ Xuân Diệu như sau:
“… Một tâm hồn mở rộng, một tấm lòng chào đón. một con người ân ái đa tình…”. Và “Ham yêu,
biết yêu, Xuân Diệu muốn tận hưởng tình yêu, vì ông thấy chỉ tình yêu mới gồm được bao nhiêu ý
nghĩa”. (Lời tựa tập Thơ thơ – 1938).
Xuất xứ, chủ đề
- “Đây mùa thu tới” rút trong tập “Thơ thơ” xuất bản năm 1938 - tập thơ đầu của Xuân Diệu.
- Bài thơ nói lên tâm trạng buồn man mác, bâng khuâng khi mùa thu đẹp đang tới.
Phân tích
1. Mùa thu tới với rặng liễu:
- Trong thơ cổ: “liễu yếu đào tơ” gợi tả vẻ đẹp thanh tao của giai nhân. Xuân Diệu nhân hóa liễu,
một dáng liễu tang tóc buồn “đứng chịu tang”, “lệ ngàn hàng”, liễu “đìu hiu” - Liễu mang nỗi buồn cô
đơn của nàng cô phụ.
Thi sĩ khẽ reo lên đón chào mùa thu sang. Điệp ngữ vồn vã: “Đây mùa thu tới/ mùa thu tới”. Đất trời
như tắm trong một màu “mơ phai”, đó đây trong cành cây xanh đã điểm, đã “dệt” một hai chiếc lá
vàng. Tất cả gợi lên một thoáng thu mênh mang buổi đầu thu, thấm một nỗi buồn man mác. Chữ “dệt”
rất thơ, rất mới.
2. Mùa thu tới với vườn hoa.
- Hoa đã bắt đầu rụng. Một tín hiệu báo thu sang. Không phải là tiếng nhạn kêu sương. Một cách
dùng số từ rất mới: “Hơn một loại hoa đã rụng cành”.
- Mầu vàng là mầu điển hình của mùa thu quê ta. Nắng vàng nhạt. Trăng vàng nhạt. Gió vàng… và
lá vàng. Mầu vàng cũng là hồn thu:
“Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san”
(Truyện Kiều)
“Sắc đâu nhuốm ố quan hà,
Cỏ vàng, cây đỏ, bóng tà tà dương”

nữ. Xa vắng, cô đơn, mênh mông buồn. Có lẽ cảnh sắctrong “Đây mùa thu tới” là cảnh sắc thu Hà
Nội? Cách dùng từ, cách diễn đạt cảnh thu, tình thu của Xuân Diệu rất mới. Cảm xúc và hình tượng
trong “Đây mùa thu tới” đầm đà sắc điệu cảm giác và xúc giác. “Đây mùa thu tới” là một bài thơ thu
sáng giá của Thơ mới 1932-1941.