VẾT THƯƠNG LỒNG NGỰC
(PENETRATING CHEST TRAUMA)
Phần 1

1/ TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI TĂNG ÁP ĐƯỢC CHẤN ĐOÁN
NHƯ THẾ NÀO ?
- suy hô hấp nghiêm trọng, bệnh nhân hoảng sợ.
- tim nhịp nhanh, hạ huyết áp, các tĩnh mạch cổ căng phồng.
- tiếng thở biến mất, tăng vang âm (hyperresonance) lúc ấn chẩn, khí
quản bị lệch về phía đối diện.
- chẩn đoán bằng lâm sàng, và không nên xác nhận chẩn đoán bằng X-
quang. 2/ ĐIỀU TRỊ CỦA TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI TĂNG ÁP ?
Mở ngực bằng kim (needle thoracostomy) vừa để chẩn đoán vừa điều
trị. Tiếp theo nên đặt một ống dẫn lưu ngực (thoracostomy tube).
3/ TẠI SAO DẪN LƯU HOÀN CHỈNH MỘT TRÀN MÁU
MÀNG PHỐI CHẤN THƯƠNG LÀ QUAN TRỌNG ?
Các biến chứng của tràn máu màng phổi không được dẫn lưu gồm có
phổi xơ hóa (fibrothorax), với hậu quả là mất thể tích phổi, và tràn mủ màng
phổi (nhiễm trùng của máu còn đọng lại).
4/ KỂ 4 TÌNH HUỐNG TRONG ĐÓ CÁC ỐNG DẪN LƯU
NGỰC NÊN ĐƯỢC ĐỂ LẠI NƠI BỆNH NHÂN CHẤN THƯƠNG
1. Toàn bộ dịch dẫn lưu trong 24 giờ hơn 100 ml.
2. Tái phát tràn khí màng phổi mặc dầu water seal.
3. Bệnh nhân vẫn còn dưới thông khí áp lực dương.
4. Nếu có bất cứ nghi ngờ nào về sự cần thiết của ống dẫn lưu. Để các
ống dẫn lưu ngực quá lâu an toàn hơn rút chúng ra quá sớm.
5/ VỊ TRÍ CƠ THỂ HỌC ĐẶT ỐNG DẪN LƯU NGỰC ?
Ở đường nách giữa (midaxillary line), trên mức núm vú (tránh gây

12/ THỜI GIAN DỰ PHÒNG KHÁNG SINH ĐỐI VỚI CHẤN
THƯƠNG NGỰC ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ BỞI ỐNG DẪN LƯU NGỰC ?
Một liều duy nhất cũng tốt như phòng ngừa kéo dài.
13/ NHỮNG YẾU TỐ NGUY CƠ PHÁT TRIỂN TRÀN MŨ
MÀNG PHỐI SAU KHI ĐẶT ỐNG DẪN LƯU NGỰC ?
- Kỹ thuật tồi.
- Tràn máu màng phổi còn sót (residual hemothorax)
- Khoảng thời gian đặt ống ngực (thoracostomy tube)
- Thương tổn cơ hoành và sự ô nhiễm nặng phúc mạc
- Thiếu dự phòng kháng sinh.
14/ CÓ PHẢI TẤT CẢ NHỮNG TRÀN KHÍ MÀNG PHỐI NHỎ
ĐỀU CẦN ỐNG DẪN LƯU NGỰC ?
Nhiều tràn khí màng phổi nhỏ (20%) không cần phải dẫn lưu. Tuy
nhiên nếu bệnh nhân đòi hỏi thông khí cơ học, sự hiện diện của bất cứ tràn
khí màng phổi nào là một chỉ dấu mạnh cho việc đặt ống dẫn lưu ngực.
Không đặt ống dẫn lưu ngực có thể dẫn đến tràn khí màng phối dưới áp lực.
15/MỘT TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI ĐƯỢC NGHI NGỜ NHƯNG
KHÔNG THẤY TRÊN PHIM NGỰC TƯ THẾ TRƯỚC SAU VÀ BÊN.
CẦN XÉT ĐẾN NHỮNG PHIM CHỤP NÀO KHÁC ?
- Phim chụp khi thở ra. Một tràn khí màng phổi thường được thấy tốt
nhất trên phim chụp lúc thở ra.
- Khi tràn khí màng phổi được nghi ngờ, một phim ngực chụp lúc thở
ra hết sức (in full expiration) là lý tưởng bởi vì thể tích không khí được thu
giảm trong phổi mang lại một sự tương phản tốt hơn giữa không khí trong
xoang phế mạc và nhu m .
16/ BAO NHIỀU DỊCH CẦN TÍCH TỤ TRONG XOANG PHẾ
MẠC TRƯỚC KHI CÓ THỂ THẤY ĐƯỢC TRÊN PHIM NGỰC
CHỤP NẰM HAY ĐỨNG THẲNG ?
- 200 đến 300 ml.
- Một tràn máu màng phổi, nơi một phim ngực ở tư thế đứng thẳng, có

kết, đặc biệt là các cấu trúc mạch máu, làm cho tiên lượng xấu hơn.
- Kinh nghiệm của trauma center và trauma team.
19/ NHỮNG TRIỆU CHỨNG VÀ DẤU CHỨNG LÂM SÀNG
CỦA CHÈN ÉP TIM (CARDIAC TAMPONADE) ?
- Bệnh nhân bất an, lú lẫn (thường được quy làm cho sử dụng rượu
hay thuốc ma túy bất hợp pháp).
- Choáng, tim nhịp nhanh, các mạch ngoại biên yếu.
- Tam chứng Beck (choáng, các tĩnh mạch cổ nổi và các tiếng tim mờ)
được nhận thấy nơi khoảng 90% các bệnh nhân với chèn ép tim.
- Mạch nghịch lý (pulsus paradoxus) hiện diện nơi chỉ 10% các bệnh
nhan với chèn ép tim.
- Mọi chấn thương xuyên ngực liên kết với choáng là một thương tổn
tim cho đến khi có chứng cớ ngược lại.
20/ MÔ TẢ TAM CHỨNG BECK
Các tiếng tim giảm cường độ, hạ huyết áp và giãn các tĩnh mạch cổ.
Được mô tả một cách cổ điển cho chèn ép màng ngoài tim (pericardial
tamponade), nhưng cũng có thể xảy ra với đụng dập cơ tim (myocardial
contusion), nhồi máu cơ tim cấp tính và tràn khí màng phổi tăng áp (tension
pneumothorax).
21/ ELECTRICAL ALTERNANS CÓ GỢI Ý CHÈN ÉP TIM
KHÔNG ?
- Đúng như vậy.
22/ CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT CÁC TĨNH MẠCH CỔ BỊ GIÃN
NƠI BỆNH NHÂN CHẤN THƯƠNG ?
Tràn khi màng phổi tăng áp, chèn ép màng ngoài tim (pericardial
tamponade), nghẽn mạch khí (air embolism) và suy tim. Giãn tĩnh mạch cổ
(distended neck veins) có thể không hiện diện cho đến khi tình trạng giảm
thể tích (hypovolemia) đã được điều trị.
23/ NHỮNG THĂM DÒ NÀO HỮU ÍCH ĐỂ CHẤN ĐOÁN
THƯƠNG TỔN TIM ?