Trường THCS Long Hoà
SỬ DỤNG THƠ TRONG
DẠY HỌC LỊCH SỬ 9
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SỬ DỤNG THƠ TRONG DẠY HỌC
MÔN LỊCH SỬ 9
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Quan điểm chủ đạo trong chương trình môn Lòch sử ở trường phổ
thông nói chung , ở trường THCS nói riêng là xuất phát từ vò trí nội dung ,
chức năng nhiệm vụ và đặc trưng bộ môn , từ đặc điểm của quá trình nhận
thức về quá khứ của học sinh … mà sử dụng những phương pháp , phương
tiện, hình thức tổ chức dạy học phù hợp, nhằm phát huy tính tích cực, chủ
động , độc lập sáng tạo của học sinh trong việc tiếp thu kiến thức .
Môn Lòch sử ở trường phổ thông nhằm giúp học sinh nắm được những
kiến thức cơ bản , cần thiết về Lòch sử Dân tộc và Lòch sử Thế giới; góp
phần hình thành ở học sinh thế giới quan khoa học, giáo dục lòng yêu quê
hương, đất nước, truyền thống dân tộc, cách mạng; bồi dưỡng các năng lực
tư duy, hành động và thái độ ứng xử đúng đắn trong cuộc sống xã hội. Vì
vậy, phương pháp và hình thức dạy học môn Lòch sử rất đa dạng, phong
phú; bao gồm cả các phương pháp truyền thống (Trực quan, diễn giảng,
đàm thoại, kể chuyện …) và phương pháp hiện đại (Thảo luận nhóm, đóng
vai, giải quyết vấn đề … ).
Trong thời gian qua bản thân tôi đã được tập huấn đổi mới phương
pháp dạy học môn Lòch sử ở trường THCS và đã thống nhất cao một số
phương pháp được đề cập đến như :
-Phương pháp trực quan.
-Phương pháp giải quyết vấn đề.
-Phương pháp trường hợp ( phương pháp tình huống).
-Phương pháp vấn đáp.
Nhưng theo tôi việc giảng dạy môn Lòch sử THCS nói chung giảng
dạy môn Lòch sử 9 nói riêng ngoài những phương pháp nêu trên cần phải sử

1/ Cơ sở lý luận :
Hiện nay, nước ta đang mở rộng quá trình giao lưu, hội nhập Quốc tế,
đối với việc gìn giữ, lưu truyền và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc đã trở
thành một yêu cầu cấp bách nên đòi hỏi các môn Khoa học Xã hội và
Nhân văn (trong đó có môn Lòch sử) cần phải được toàn xã hội quan tâm và
phải đặt nó ngang hàng với các bộ môn khác. Làm gì để thế hệ các em
hôm nay và mai sau gìn giữ, lưu truyền và phát huy truyền thống yêu nước,
truyền thống cách mạng, đấu tranh bất khuất cho độc lập tự do của dân tộc
… Điều này khiến tôi luôn suy nghó, trăn trở làm thế nào để giúp các em
nhận thức và học tập môn Lòch sử tốt hơn và có hiệu quả hơn nên tôi mạnh
dạn vận dụng thơ trong dạy học Lòch sử.

Người viết :
2
Trường THCS Long Hoà
SỬ DỤNG THƠ TRONG
DẠY HỌC LỊCH SỬ 9
2/ Biện pháp :
Chương trình Lòch sử 9 gồm hai phần: Lòch sử Thế giới Hiện đại từ
năm 1945 đến nay và phần Lòch sử Việt Nam từ năm 1919 đến nay. Nhưng
khi dạy phần thứ hai Lòch sử Việt Nam từ năm 1919 đến nay tôi sẽ sử dụng
một số câu thơ, khổ thơ hoặc đoạn thơ để phụ hoạ như sau:
Ví dụ1: Khi giới thiệu phần hai Lòch sử Việt Nam tôi sẽ sử dụng qua
2 câu thơ của Hồ Chí Minh nhằm để cuốn hút học sinh.
Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam
Rồi sau đó tôi sẽ ghi bảng tên chương, tên bài cũng như các đề mục
theo sách giáo khoa.
Hoặc cũng dạy bài 14 ( mục III – trang 57) hướng các em chú ý đến
xã hội Việt Nam ở thế kỉ XX, một xã hội đầy nhiễu nhương, được thể hiện

tưởng ấy tới cùng tôi sẽ đọc qua bài thơ Từ ấy của Tố Hữu .
“ Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim
…………………………………………
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm cù bất cù bơ .”
Ví dụ4 : Khi dạy bài 23 ( Mục 3 trang 94) để cho các em thấy được
chủ quyền của đất nước ta tôi sẽ đọc bài thơ Nam Quốc sơn hà của Lý
Thường Kiệt ( phần dòch thơ) :
Sông núi nước Nam Vua Nam ở
Vằng vặc sách trời chia xứ sở
Giặc dữ cớ sao phạm đến đây
Chúng mày nhất đònh phải tan vỡ.
và một đoạn trong bài thơ Nước Đại Việt ta của Nguyễn Trãi.
………………………………
Như nước Đại việt ta từ trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,
Núi sông bờ cõi đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác.
…………………………
Khi dạy xong (mục 4 trang 94) để cho các em thấy được Việt Nam từ
một nước thuộc đòa đã trở thành một nước độc lập dưới chế độ Dân chủ
Cộng hoà đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ thành người dân độc lập tự do
làm chủ nước nhà tôi sẽ đọc một đoạn thơ trong bài thơ Ta đi tới của nhà
thơ Tố Hữu
Ta đi giữa ban ngày
Trên đường cái ung dung ta bước
Đường ta rộng thênh thang tám thước
Đường Bắc sơn , Đình Cả , Thái Nguyên
Đường ra Tây Bắc , đường lên Điện Biên

Vinh quang Hồ Chí Minh, cha của chúng ta
ngàn năm sống mãi
Quyết chiến quyết thắng, cờ đỏ sao vàng vó đại!”…
Và cuối cùng tôi sẽ đọc hai câu thơ của Võ Nguyên Giáp :
“ Chín năm làm một Điện Biên
Nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng”
Ví dụ7: Khi dạy bài 29 ( Phần 3 trang 145) để thấy được những năm
tháng hừng hực khí thế tiến công đánh đòch như vũ bão của quân dân ta, tôi
sẽ đọc bài Thơ chúc Tết xuân 1968 của Hồ Chí Minh :
…“ Năm qua thắng lợi vẻ vang
Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to

Người viết :
5
Trường THCS Long Hoà
SỬ DỤNG THƠ TRONG
DẠY HỌC LỊCH SỬ 9
Vì độc lập, vì tự do
Đánh cho Mó cút, đánh cho ng nhào
Tiến lên chiến só, đồng bào
Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn!”…
Nói tóm lại thơ có tác dụng rất lớn trong dạy học lòch sử nếu người
giáo viên giảng dạy lòch sử chòu khó sưu tầm và vận dụng hợp lý đúng vào
bài giảng nó có tác dụng làm cho tiết dạy của giáo viên tiết học của học
sinh thêm sinh động, hấp dẫn, giúp các em khắc sâu kiến thức lòch sử.
III/ KẾT QUẢ VIỆC PHỔ BIẾN ỨNG DỤNG VÀ THỰC TIỄN
-Kết qủa môn Lòch sử học kì I năm học 2007-2008
XL
Lớp (só số)
Giỏi Khá TB Yếu Kém

48,5
7
12
34,2
8
01
2,85
0
0
9a2 (34 h/s) 04
11,7
6
16
47,0
5
12
35,2
9
02
5,88
0
0
-Kết qủa môn Lòch sử học kì I năm học 2008-2009
XL
Lớp (só số)
Giỏi Khá TB Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
9a1 (31h/s) 03
9,67
16

dạy mà tôi đã thực hiện trong những năm qua. Kết quả qua các kì thi ở từng
lớp cũng như từng em đã có sự tiến bộ rõ rệt, số lượng bài thi điểm thấp đã
giảm đi ( như kết quả đã nêu trên). Đặc biệt các em đã bắt đầu có hứng thú
trong việc tìm tòi những tư liệu, tranh ảnh phục vụ cho các bài học tiếp
theo… Cũng từ đây mỗi lần kiểm tra một tiết và cả kiểm tra học kì tôi thấy
các em đều có ý thức làm bài tốt hơn , đặc biệt là giảm đi những tiêu cực
trong kiểm tra và trong thi cử. Điều đó càng khích lệ cho tôi cố gắng suy
nghó, tìm tòi hơn nữa thêm những phương pháp giảng dạy tốt hơn, có hiệu
quả hơn.
Tôi tin chắc chắn rằng ở năm học 2008-2009 này kết quả sẽ cao hơn
các năm học trước. Mục đích và ý nguyện của tôi là cùng với các thầy giáo
cô giáo trong trường THCS Long Hoà nói riêng, của huyện nhà nói chung
bước lên “ một tầm cao mới”.
Long Hoà
, ngày 20 tháng 03 năm 2010
Người viết SKKN
Người viết : Trần Đăng Khoa 6
7
Trường THCS Long Hoà
SỬ DỤNG THƠ TRONG
DẠY HỌC LỊCH SỬ 9
PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
- Tên đề tài : SỬ DỤNG THƠ TRONG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ
9
- Tác giả : TRẦN ĐĂNG KHOA
Trưởng(đối với đơn vò trực thuộc
Phòng GD&ĐT),Tổ chuyên môn( đối
với đơn vò trực thuộc Sở GD&ĐT
Nội dung Xếp loại