Nghề tư vấn doanh nghiệp

Vài lý do để sử dụng dịch vụ tư vấn:
- Họ là những người có kinh nghiệm, chuyên môn sâu rộng về vấn đề mình
cần.
- Họ là những người bên ngoài nên có cái nhìn khách quan, toàn diện, cũng
như có thể đưa ra những giải pháp quyết liệt nhất mà người bên trong khó
làm được.
- Chi phí phải trả một lần cho họ thấp hơn rất nhiều so với thuê hẳn các
chuyên viên làm việc thường trực cho công ty.
Có nhãn hiệu
Đôi mắt nhanh nhẹn, tự tin khuất sau kính trắng, Nguyễn Thanh Quang
trông trẻ hơn tuổi 42 của mình. Là Việt kiều Mỹ về nước, anh đang làm
giám đốc dịch vụ tư vấn của PricewaterhouseCoopers (Vietnam) Ltd. Đồng
nghiệp VN chỉ biết anh vừa xuất hiện trên “chợ” tư vấn hơn năm nay.
Nhưng nhiều chuyên gia tư vấn quốc tế lại rành rẽ “Mr Quang” vì anh đã
qua mấy công ty ở Mỹ, lăn lộn mười mấy năm trong nghề và thực hiện
thành công nhiều dự án tư vấn qui mô quốc tế. Không ôm đồm nhiều, Quang tập trung hoạt động chiều sâu trong một số
lĩnh vực tư vấn tài chính, nhân sự, chiến lược Từ khi về nước đến giờ, anh
và đồng nghiệp thực hiện được trên mười dự án tư vấn từ quản lý ngành
nghề cấp trung ương đến doanh nghiệp quốc doanh, tư nhân, đầu tư nước
ngoài, kể cả sang một số nước lân cận.
So với Quang, Nguyễn Sơn Trường là nhà tư vấn rặt VN, vừa tròn 30 tuổi.
Anh tốt nghiệp ĐH Kinh tế quốc dân, làm kế toán cho Vietnam Airlines.
Công việc không ít người mơ ước nhưng phải ngồi một chỗ vẫn làm anh
nhấp nhổm. Nộp đơn đi học MBA ở Bỉ, anh về nước và làm cho Oracle VN.
Năm 2000, theo nhu cầu thị trường, anh và gần 10 người khác tách ra lập

Vietnammarcom, MKC Làm nhiều lĩnh vực nhưng mỗi công ty có thế
mạnh riêng, như MKC “cứng” trong tổ chức kênh phân phối nội địa, tái cấu
trúc hệ thống, quản lý dự án; còn NetViet, BCC thì mạnh trong việc “săn đầu người”, huấn luyện kỹ năng quản lý; FPT, Pythis thì phát triển lĩnh vực
công nghệ thông tin
Không nhãn hiệu
Họ là các nhà tư vấn độc lập bao gồm giáo sư, nhà nghiên cứu hay giám
đốc, chuyên viên Họ không nằm trong công ty hoặc công ty họ làm không
có dịch vụ tư vấn. Nếu như ở VN từng có những tên tuổi như tiến sĩ Nguyễn
Xuân Oánh đã được quốc tế biết đến và từng làm việc cho WB, thì nhiều
nhân vật khác như tiến sĩ N.H.G., luật sư N.N.B., giáo sư N.H.C., L.V.H.
cũng đã có uy tín trong giới tư vấn và doanh nghiệp.
Trong đó, tiến sĩ N.H.G. (không muốn nêu tên) tốt nghiệp ĐH Sorbonne,
Pháp về. Ông đã từng giảng dạy đại học từ trước năm 1975 và làm thêm lĩnh
vực ngân hàng, đầu tư tài chính. Còn N.N.B. là luật sư, nhà nghiên cứu kinh
tế. Ông không chỉ có phương pháp luận vững chắc mà còn khẳng định được
khả năng thực tế sau nhiều “gói” tư vấn thành công cho doanh nghiệp.
Đa số các nhà tư vấn độc lập chỉ làm theo từng vụ việc, hợp đồng cụ thể, ít
ra mặt. Nhưng một số là nhà tư vấn “ruột” của doanh nghiệp nào đó. Họ xây
dựng vấn đề, chiến lược cho doanh nghiệp hoặc ngồi ghế phản biện. Mức
thu nhập của nhà tư vấn độc lập “ruột” thường dao động ở 1.000 - 1.500
USD/tháng. Cuối năm, kết quả kinh doanh tốt, họ sẽ được phong bì nặng
hơn Giá tư vấn là mềm, cứng?
Để vào làm cho công ty tư vấn hay trở thành nhà tư vấn độc lập thì bằng cấp
chỉ là một phần. Điều quan trọng là họ còn phải tự khẳng định mình bằng

nhà nước. Cuối cùng MKC được chọn và hoàn tất tốt đẹp công việc trong
hai năm.
Còn Quang, mười mấy năm trong nghề ở công ty hàng đầu thế giới, đã
khẳng định mình bằng cả bề dày công tác quốc tế. Anh thực hiện tư vấn
thành công cho rất nhiều công ty tin học, điện tử, tài chính, hàng không tầm
cỡ thế giới. Gần đây, Quang và đồng sự mới “gỡ rối” thành công cho một
ngân hàng quốc tế ở Campuchia.
Họ mua một phần mềm kế toán để làm việc với giá 60.000 USD, nhưng mới
“chạy” ít hôm đã bất ổn. Quang được mời qua khảo sát, tư vấn. Ngay ngày
đầu tiên anh đã phát hiện “lỗ hổng” nghiêm trọng. Không cần mật mã, anh vẫn xâm nhập được vào tài khoản khách hàng. Quang tư vấn nên lập tức bỏ
ngay phần mềm kế toán đó để thay bằng phần mềm khác của Thụy Sĩ. Đối
tác gật đầu
Thất bại cứng, thất bại mềm?
Tùy yêu cầu, có giải pháp khác nhau, nhưng thường một qui trình tư vấn
phải qua những bước cơ bản. Sau khởi đầu tạo dựng niềm tin ở cả hai phía
mới xác định yêu cầu của khách hàng và tìm hiểu đủ thông tin để xác định
“bệnh tình lẫn nội lực”. Các công ty tư vấn lớn vì bảo vệ uy tín sẵn sàng
chấp nhận lỗ thời gian, tiền bạc để giải quyết đến cùng vấn đề, nhưng thực tế
thất bại “cứng, mềm” vẫn có thể xảy ra.
Gần đây, công ty tư vấn quốc tế P ở TP.HCM đã tư vấn cho một khách hàng
ở Đà Nẵng “Hệ thống quản lý nhân sự bằng điện toán” với giá 7.000 USD.
Việc đơn giản, xong nhanh. Nhưng ba tháng sau họ quay lại thì thấy công ty
đó vẫn đang sử dụng giấy bút, còn hệ thống vi tính “trùm mền” do phía tư
vấn không cùng “đẩy” đến cùng. Sau đó họ phải chịu lỗ, bỏ thêm tiền túi
gần 10.000 USD để làm cho xong.
Tuy nhiên, đó chỉ là một thất bại “mềm”. Có những thất bại “cứng” mà khi
xảy ra nhà tư vấn chỉ còn nước đổi nghề. Giới doanh nhân Hà Nội có lẽ

QUỐC VIỆT