CHÍ KHÍ ANH HÙNG
Tiết (Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)
Ngày soạn:
Ngày dạy
A. Mục tiêu bài học:
Giúp hs:- Hiểu được chí khí anh hùng cua nhân vật Từ Hải dưới ngòi
bút sáng tạo của Nguyễn Du.
- Thấy được đặc sắc nghệ thuật của bút pháp tả nhân vật anh
hùng lí tưởng.
- Rèn kĩ năng đọc thơ trữ tình và phân tích nhân vật trong thơ
trữ tình.
B. Sự chuẩn bị của thầy trò:
- Sgk, sgv.
- Truyện Kiều và các tài liệu tham khảo.
- Thiết kế dạy- học.
C. Cách thức tiến hành:
Gv tổ chức giờ dạy- học theo cách kết hợp các hình thức đọc diễn cảm,
trao đổi thảo luận, phát vấn- đàm thoại, so sánh.
D. Tiến trình dạy- học:
1. Ổn định tổ chức lớp.
2. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Nêu khái niệm luận điểm, luận cứ? Tìm luận cứ cho luận điểm:
Đọc sách đem lại cho ta nhiều bổ ích?
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài mới: Trong suốt đêm trường 15 năm lưu lạc đầy khổ
nhục, đắng cay của Thúy Kiều, Từ Hải bỗng đột ngột xuất hiện rồi lại
biến mất. Nhưng ở khoảnh khắc ngôi sao ấy tỏa sáng, Kiều đã nhờ oai
hùm của Từ để thực hiện mơ ước công lí “báo oán trả ân” phân minh.
Trong Kim Vân Kiều truyện, Thanh Tâm Tài Nhân giới thiệu Từ Hải có
hiệu là Minh Sơn, vốn người đất Việt, là một tay hảo hán, tâm tính
khoáng đạt, độ lượng lớn lao, anh hùng rất mực tinh thông lược thao

Gv dẫn dắt: Những kẻ tầm
thường tìm đến lầu xanh của
Bạc Bà, Bạc Hạnh chỉ để
thỏa thú gió trăng. Còn Từ
I.Vị trí đoạn trích:
- Thuộc phần: Gia biến và lưu lạc.
- Từ câu 2213- 2230/ 3254 câu.
Rơi vào lầu xanh của Bạc Bà, Bạc Hạnh ở
Châu Thai, Kiều tình cờ gặp 1 vị khách
đặc biệt, phi phàm từ ngoại hình, điệu bộ,
cử chỉ hào hiệp đến tài năng, chí khí tung
hoành thiên hạ:
“Lần thâu gió mát trăng thanh Phỉ
nguyền sánh phượng, đẹp duyên cưỡi
rồng”.
Sau nửa năm chung sống hạnh phúc, Từ
Hải từ biệt Kiều ra đi thực hiện chí lớn
II. Đọc- hiểu văn bản:
1.Đọc.
2.Bố cục: 3 phần.
- P1: 4 câu đầu  bối cảnh dẫn đến cuộc
chia li giữa Thúy Kiều và Từ Hải; chí khí
và tư thế oai hùng của Từ Hải.
- P2: 12 câu tiếp  cuộc đối thoại giữa
Thúy Kiều và Từ Hải.
- P3: 2 câu còn lại  Từ Hải dứt áo ra đi
2. Tìm hiểu đoạn trích:
a. 4 câu đầu:
- Nửa năm: khoảng thời gian Thúy Kiều
và Từ Hải chung sống.

(nói tắt: tang bồng) bắn tên
ra 4 hướng, tượng trưng cho
mong muốn sau này người
con trai ấy sẽ làm nên sự
nghiệp lớn.
- “Lòng bốn phương” 
Hương lửa đang nồng  tình yêu nồng
nàn, say đắm của Thúy Kiều- Từ Hải.
- Trượng phu (đại trượng phu): người đàn
ông có chí khí, bậc anh hùng với hàm
nghĩa khâm phục, ca ngợi.
- Lòng bốn phương  cụm từ ước lệ.
 chí nguyện lập công danh, sự nghiệp
lớn (mưu đồ bá vương), chí khí anh hùng
tung hoành thiên hạ.
 là lí tưởng anh hùng thời trung đại.
- Thoắt (tính từ): dứt khoát, mau lẹ, kiên
quyết, chỉ sự nhanh chóng trong khoảnh
khắc bất ngờ.
 Cách xử sự dứt khoát, khác thường của
Từ Hải.
 Bối cảnh dẫn đến cuộc chia li giữa
Từ Hải và Thúy Kiều: người anh hùng
gặp người đẹp tri kỉ, đang say đắm trong
hạnh phúc lứa đôi, chợt nghĩ đến chí lớn
chưa thành, đã động lòng bốn phương,
dứt áo ra đi theo tiếng gọi của ý chí.

- Tư thế:
+ Thanh gươm yên ngựa: 1 mình, 1

vẫy vùng trong bốn bể (Chí
anh hùng- Nguyễn Công
Trứ) Từ Hải “quả ko phải
là người của 1 họ, một nhà,
1 xóm hay 1 làng. Con
người này là của trời đất,
của bốn phương. Một con
người như thế lúc ra đi ko
thể đi một cách tầm thường
được”. Chàng ra đi lúc hạnh
phúc “đương nồng”. Vậy chí
nguyện lập công danh sự
 Ngợi ca người anh hùng mang tầm vóc
vũ trụ.
 4 câu đầu miêu tả:
+ Bối cảnh chia li giữa Thúy Kiều và Từ
Hải.
+ Giới thiệu chí khí anh hùng của Từ Hải.
+ Tư thế oai phong, hào hùng của 1 con
người mang tầm vóc vũ trụ.
b. 12 câu tiếp:
- Thúy Kiều muốn đi theo Từ Hải. Vì:
+ Theo quy định của lễ giáo phong kiến:
phận gái thì phải theo chồng.
+ Do tâm lí của nàng lúc này.
+ Có thể nàng muốn ra đi để cùng chia sẻ,
tiếp sức và cùng gánh vác khó khăn cùng
Từ Hải.
 Đó là mong muốn chính đáng, hợp lí,
thuận tình.

quy định của lễ giáo phong
kiến- quy định “tam tòng”?
Hs phát biểu, thảo luận.
Gv nhận xét, bổ sung.
- Từ Hải là người tri kỉ- thấu
hiểu sâu sắc tâm sự của
Thúy Kiều. Trước sự thuyết
phục hợp lí thấu tình của
- Từ Hải chối từ mong muốn của Thúy
Kiều. đó là phản ứng tất yếu của người
anh hùng chân chính.
- Lời từ chối đặc biệt:
+ Hỏi lại  hàm ý trách Kiều: Sao nàng
lại có thể thường tình nhi nữ làm vậy?
Bởi chàng coi nàng là tri kỉ của mình.
+ Khẳng định niềm tin tưởng sắt đá vào
tương lai, sự nghiệp.
Những hình ảnh thuộc phạm trù ko gian:
mười vạn tinh binh, bóng cờ rợp đường;
âm thanh hào hùng: tiếng chiêng dậy đất
 khát vọng lớn lao, mưu đồ vương bá,
tầm vóc vũ trụ lớn lao của người anh
hùng Từ Hải.
+ Mục đích ra đi: làm cho rõ mặt phi
thường - chứng tỏ khả năng, ý chí phi
phàm của mình.
 Hình ảnh người anh hùng oai hùng, kì
vĩ, bản lĩnh với lí tưởng cao cả, ý chí và
hoài bão lớn lao


Hs thảo luận, trả lời.
Gv nhận xét, bổ sung.
Gv dẫn dắt: 2 câu cuối lại là
lời kể của tác giả. Cảm hứng
và cách miêu tả người anh
hùng lí tưởng của Nguyễn
Du trong 2 câu cuối này ntn?
Gợi mở: Thái độ và cử chỉ
của Từ Hải được miêu tả
ntn? Nguyễn Du gửi mơ ước
gì vào hình ảnh người anh
hùng Từ Hải?
- Nêu những vẻ đẹp của
nhân vật Từ Hải qua đoạn
đầu ko ngoảnh lại”( liên hệ tư thế của
Kinh Kha bên bờ Dịch Thủy, người chiến
sĩ trong tư duy lãng mạn cách mạng của
Nguyễn Đình Thi sau này). Điều đáng nói
ở đây là cách nói đặc biệt của Từ Hải.
Chàng hỏi lại, hàm ý trách Kiều bởi ngay
trong buổi đầu gặp gỡ chàng đã luôn xem
nàng là tri kỉ, hiểu mình hơn ai hết:
“Nghe lời vừa ý, gật đầu/ Cười rằng:
“Tri kỉ trước sau mấy người!/ Khen cho
con mắt tinh đời/ Anh hùng đoán giữa
trần ai mới già”. Đồng thời, tương lai mà
chàng vẽ ra mới chỉ là những hình ảnh
tưởng tượng. Nhưng cách nói của chàng
chan chứa niềm tin sắt đá vào sự thành
công. Đó cũng là lí tưởng cao cả của

- Soạn bài: Thề nguyền (Truyện Kiều).
(Sưu tầm)