SẢN PHỤ KHOA -
UỐN VÁN RỐN SƠ SINH
I.Đại cương
Vi khuẩn gây bệnh uốn ván là Clostridium tetani, nằm trong đất, bùn, phân trâu,
bò, có nha bào bọc nên đời sống kéo dài. Muốn diệt vi khuẩn này thể inh
ưỡng, nhiệt độ 56- 60°C trong 30phút, thể nha bào
phải đạt nhiệt độ 120°C trong 30 phút, dung dịch Iod 1% và Oxy già diệt vi khuẩn
trong vài giờ. Vi khuẩn thường theo các vết thương ngoài a, vết trầy
xước từ đó xâm nhập vào cơ thể. Vi khuẩn tiết ra ngoại độc tố gồm 2 yếu tố:
+ Yếu tố gây co giật làm ngộ độc thần kinh, gây co thắt các cơ hàm, lưng, cổ và cơ
hô hấp gây ngạt thở.
+ Yếu tố làm huỷ hoại HC, BC gây hoại tử và độc với tim.
ở trẻ sơ sinh bị uốn ván rốn do dụng cụ cắt rốn không đảm bảo vô trùng, do tay
người đỡ đẻ không vô khuẩn, băng gạc không vô trùng, vi trùng xâm nhập qua vết
cắt rốn, gây bệnh. Uốn ván rốn hay gặp ở các trường hợp đẻ rơi, ở nhà hoặc dọc
đường, thiếu phương tiện vô trùng để cắt rốn.
I. Giải phẫu cuống rốn:
Cuống rốn có 2 động mạch và 1 tĩnh mạch. Cấu trúc của cuống rốn gồm 2 màng
nội sản mạc phía ngoài, tiếp nối với hạ bì của da bụng thai nhi. Nội sản mạc bao
bọc ba mạch máu rốn, có chất đệm nhờn trắng gọi là thạch Wharton, được nuôi
ưỡng qua sự thẩm thấu qua thành các mạch máu rốn. Khi cắt rốn phải chú ý sát
trùng mặt cắt rốn bằng cồn Iod, vì từ đó vi khuẩn có thể dễ dàng xâm nhập vào cơ
thể, đoạn rốn còn lại sẽ teo lại và rụng ngay chỗ tiếp giáp của lớp thượng bì, trên
vùng thạch Wharton sẽ xuất hiện tổ chức hạt và sẽ tạo thành da bao phủ.
Vì vậy nhiễm khuẩn rốn và uốn ván rốn có thể xảy ra khi cắt rốn không vô trùng và
o chăm sóc rốn không đảm bảo sạch khi rốn chưa rụng, chưa thành sẹo da.
II.Triệu chứng lâm sàng:
Thời gian ủ bệnh 4-15 ngày, trung bình 10 ngày. Thời gian ủ bệnh ngày càng ngắn
bệnh càng nặng, nếu trong vòng 1 tuần thì tử vong càng cao.
Dấu hiệu đầu tiên là bỏ bú hoặc bú rất khó khăn, không há miệng được. Sau 24h
triệu chứng càng nặng, cứng hàm liên tục, co cứng toàn thân, Mặt, cổ, lưng, bụng,

phải sát khuẩn bằng cồn Iod 1-3%, tuân thủ mọi nguyên tắc vô khuẩn. Hướng dẫn
bà mẹ đi khám thai định kì tránh đẻ rơi.
- Tiêm vacin phòng uốn ván: Tiêm 2 müi Vacin phòng uốn ván trong quá trình
mang thai. Kháng thể uốn ván được tạo ra trong cơ thể mẹ truyền sang cho thai
có khả năng phòng bệnh cho trẻ trong giai đoạn sơ sinh. Khoảng cách giữa 2 lần
tiêm ít nhất 30 ngày, müi thứ 2 tiêm trước đẻ ít nhất là 2 tuần
- Đối với phô nữ trong độ tuổi sinh đẻ, có thể được miễn nhiễm trọn đời nếu
được tiêm chủng đầy đủ như sau:
Müi thứ 1:Tiêm ở tuổi dạy thì hoặc từ 16 tuổi
Müi thứ 2: Tiêm cách müi thứ nhất ít nhất 30 ngày.
Müi thứ 3: Tiêm cách müi 2 ít nhất 6 tháng
Müi thứ 4: Tiêm cách müi 3 ít nhất 1 năm hoặc khi có thai lại
Müi thứ 5: Tiêm cách müi 4 ít nhất 1 năm hoặc khi có thai lại
Đối với trẻ sơ sinh, cần được tiêm chủng đầy đủ theo lịch tiêm chủng của chương
trình tiêm chủng Quốc gia.