BÀI 1: VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
BÀI 1: VÀO PHỦ CHÚA TRỊNHTrích: Thượng Kinh Kí Sự (Lê Hữu Trác
Trích: Thượng Kinh Kí Sự (Lê Hữu Trác
)
)
BÀI 1: VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH (LÊ HỮU TRÁC)
BÀI 1: VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH (LÊ HỮU TRÁC)
Trích: Thượng kinh kí sự
Trích: Thượng kinh kí sự
I
I/ Tìm Hiểu Chung:
1/ Tác Giả:
- Lê Hữu Trác (1724 – 1791 ) hiệu là Hải Thượng
Lãn Ông, người làng Liêu Xá, huyện Đường Hào,
phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương
- Ông là một danh y không chỉ chữa bệnh giỏi mà còn
soạn sách, mở trường, truyền bá y học.
- Sự nghiệp của ông được tập hợp trong bộ Hải Thượng
y tông tâm lĩnh, gồm 66 quyển biên soạn trong thời
gian gần 40 năm. Đây là tác phẩm y học xuất sắc nhất
trong thời trung đại Việt Nam.
2/ Tác phẩm Thượng kinh kí sự:
- Thể loại: kí
- Tác phẩm được viết bằng chữ Hán, nằm ở cuối bộ y tông tâm lĩnh.
3/ Đoạn trích: “Vào phủ chúa Trịnh”
- Nói về việc Lê Hữu Trác tới kinh đô, được dẫn vào phủ chúa để bắt mạch kê đơn

tả như thế nào?
2/
2/ Cung cách sinh hoạt trong phú Chúa
- Trong phủ chúa, người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc
quan qua lại như mắc cửi.
- Những lời lẽ nhắc đến chúa Trịnh và thế tử đều hết sức cung kính, lễ
độ. “thánh thượng đang ngự ở đấy, chưa thể yết kiến, hầu mạch
Đông cung thế tử, hầu trà, phòng trà”,…
- Chúa Trịnh luôn luôn có “phi tần chầu trực” xung quamh.
- Thế tử bị bệnh có đến bảy tám thầy thuốc phục dịch và lúc nào cũng
có người đứng hầu hai bên. thế tử chỉ là một đứa bé năm sáu tuổi
nhưng tác giả - một cụ già – khi vào xem bệnh phải lạy 4 lạy, khi ra
cũng lạy 4 lạy. Muốn xem thân hình của thế tử phải có một viên
quan nội thần đến xin phép được cởi áo cho thế tử.
→ Chúa giữ vị trí trọng yếu, có quyền uy tối thượng.
 Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa với những lễ nghi, khuôn phép,
cách nói năng, người hầu kẻ hạ,…cho thấy sự cao sang quyền uy tột
đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa hưởng thụ đến cực điểm và khác
quá xa so với cuộc sống đầy vất vả của người dân
Cung cách sinh hoạt
trong phú Chúa được
tác giả miêu tả như thế
nào?
3/ Cảnh bắt mạch, kê đơn
3/ Cảnh bắt mạch, kê đơn
- Người bệnh : chừng 5, 6 tuổi, rốn lồi to, da thời xanh, chân tay yếu
- Người bệnh : chừng 5, 6 tuổi, rốn lồi to, da thời xanh, chân tay yếu
đuối
đuối


- Là một thầy thuốc giỏi, có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh
nghiệm.
nghiệm.
- Bên cạnh tài năng, ông còn là một thầy thuốc có lương tâm và đức
- Bên cạnh tài năng, ông còn là một thầy thuốc có lương tâm và đức
độ
độ
- Khinh thường lợi danh, quyền quý, yêu thích tự do và nếp sống
- Khinh thường lợi danh, quyền quý, yêu thích tự do và nếp sống
thanh đạm, giản dị nơi quê nhà.
thanh đạm, giản dị nơi quê nhà.
III/ Tổng Kết:
III/ Tổng Kết:
- Về nội dung : Tác phẩm đã kín đáo bộc lộ quan
- Về nội dung : Tác phẩm đã kín đáo bộc lộ quan
điểm, thái độ phê phán của Lê Hữu Trác đối với
điểm, thái độ phê phán của Lê Hữu Trác đối với
cảnh sống xa hoa của vua chúa thời bấy giờ,
cảnh sống xa hoa của vua chúa thời bấy giờ,
đồng thời bày tỏ được đạo đức của một vị lương
đồng thời bày tỏ được đạo đức của một vị lương
y chân chính.
y chân chính.
- Về Nghệ thuật : Tác phẩm có đặc điểm của thể
- Về Nghệ thuật : Tác phẩm có đặc điểm của thể
kí, có cách miêu tả, kể chuyện sát với thực tế; có
kí, có cách miêu tả, kể chuyện sát với thực tế; có
tính tập trung cao
tính tập trung cao