Các thầy cô giáo đến dự tiết dạy:
Các thầy cô giáo đến dự tiết dạy:Bài 52: Phản xạ không điều kiện
Bài 52: Phản xạ không điều kiện
và phản xạ có điều kiện
và phản xạ có điều kiện bộ môn: sinh
bộ môn: sinhhọc 8
học 8
Tại trờng THCS
Tại trờng THCS KiÓm tra bµi cò
KiÓm tra bµi cò
C©u 1: ThÕ nµo lµ ph¶n x¹ ?
C©u 1: ThÕ nµo lµ ph¶n x¹ ?
C©u 2: LÊy 3 vÝ dô vÒ ph¶n x¹ ë ngêi ?
C©u 2: LÊy 3 vÝ dô vÒ ph¶n x¹ ë ngêi ?Trả lời:
tiết ra .
2.Thấy thùng giác ở góc sân trờng
2.Thấy thùng giác ở góc sân trờng
Sơn vội
Sơn vội
nhặt giấy kẹo vừa vứt ra cho vào thùng giác.
nhặt giấy kẹo vừa vứt ra cho vào thùng giác.
3.Nghe tiếng trống vào lớp học sinh trờng
3.Nghe tiếng trống vào lớp học sinh trờng
Thanh long nhanh chóng xếp hàng vào lớp.
Thanh long nhanh chóng xếp hàng vào lớp.Tiết 54
Tiết 54
Bài 52: Phản xạ không điều kiện và phản xạ
Bài 52: Phản xạ không điều kiện và phản xạ
có điều kiện
có điều kiện
Trong bài 6 các em đã nắm đợc khái niệm về
Trong bài 6 các em đã nắm đợc khái niệm về
phản xạ. Nhiều phản xạ khi sinh ra đã có,
phản xạ. Nhiều phản xạ khi sinh ra đã có,
cũng có những phản xạ phải học tập mới có
cũng có những phản xạ phải học tập mới có
đợc. Vậy phản xạ có những loại nào? làm
đợc. Vậy phản xạ có những loại nào? làm
thế nào để phân biệt đợc chúng?
I - Phân biệt PXCĐK và PXKĐK
Hãy xác định xem trong các ví dụ nêu dới
Hãy xác định xem trong các ví dụ nêu dới
đây, đâu là phản xạ không điều kiện và đâu là
đây, đâu là phản xạ không điều kiện và đâu là
phản xạ có điều kiện và đánh dấu (+) vào cột t
phản xạ có điều kiện và đánh dấu (+) vào cột t
ơng ứng ở bảng 52-1.
ơng ứng ở bảng 52-1. ST
ST
T
T
Ví dụ
Ví dụ
PXKĐK
PXKĐK
PXCĐK
PXCĐK
1
1
Tay chạm phải vật nóng, rụt tay lại.
Tay chạm phải vật nóng, rụt tay lại.
+
+
2
2
Đi nắng mặt đỏ gay, mồ hôi toát ra.
6
Chẳng dại gì mà chơi với lửa.
Chẳng dại gì mà chơi với lửa.
+
+Th¶o luËn
Th¶o luËn
C©u 1 : Dùa vµo vÝ dô trªn b¶ng h·y cho biÕt
C©u 1 : Dùa vµo vÝ dô trªn b¶ng h·y cho biÕt
®©u lµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn vµ ®©u lµ ph¶n
®©u lµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn vµ ®©u lµ ph¶n
x¹ kh«ng cã ®iÒu kiÖn.
x¹ kh«ng cã ®iÒu kiÖn.
C©u 2 : ThÕ nµo lµ PXK§K? ThÕ nµo lµ
C©u 2 : ThÕ nµo lµ PXK§K? ThÕ nµo lµ
PXC§K ?
PXC§K ?Câu 2:
Câu 2:
3 ví dụ về phản xạ ở ngời
3 ví dụ về phản xạ ở ngời
.
.
1.Thức ăn chạm vào lỡi
1.Thức ăn chạm vào lỡi
(PXKĐK) :
(PXKĐK) :
Là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập
Là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập
và rèn luyện (có tính bẩm sinh).
và rèn luyện (có tính bẩm sinh).
VD:
VD:
Trẻ vừa sinh ra đã biết : khóc, thở, cời, đòi
Trẻ vừa sinh ra đã biết : khóc, thở, cời, đòi
ăn.
ăn.
-
Phản xạ có điều kiện
Phản xạ có điều kiện
(PXCĐK):
(PXCĐK):
Là phản xạ đợc hình thành trong đời sống của
Là phản xạ đợc hình thành trong đời sống của
cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn
cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn
luyện (không có tính bẩm sinh).
luyện (không có tính bẩm sinh).
VD:
VD:
Nghe nói về khế
Nghe nói về khế
có phản xạ tiết nớc
- Để có PXCĐK cần có những điều kiện gì?
- Thực chất của quá trình thành lập PXCĐK ?
- Thực chất của quá trình thành lập PXCĐK ?
- Nếu trong thí nghiệm trên ta chỉ bật đèn mà
- Nếu trong thí nghiệm trên ta chỉ bật đèn mà
không cho ăn nhiều lần thì hiện t4ợng gì sẽ
không cho ăn nhiều lần thì hiện t4ợng gì sẽ
xảy ra?
xảy ra?
-
-
ứ
ứ
c chế PXCĐK là gì?
c chế PXCĐK là gì?
- Trong đời sống con ng4ời những PXCĐK nào
- Trong đời sống con ng4ời những PXCĐK nào
nên duy trì, những phản xạ nào nên ức chế?
nên duy trì, những phản xạ nào nên ức chế?- Cần có 1 PXKĐK, hành động phải lặp đi lặp
- Cần có 1 PXKĐK, hành động phải lặp đi lặp
lại nhiều lần.
lại nhiều lần.
+ Thực chất là hình thành đờng liên hệ tạm
+ Thực chất là hình thành đờng liên hệ tạm
thời giữa các vùng của vỏ não (không bền).
thời giữa các vùng của vỏ não (không bền).
+ Nhiều lần bật đèn mà không cho chó ăn, một
Là sự hình thành đờng liên hệ tạm thời nối các
vùng của vỏ đại não với nhau.
vùng của vỏ đại não với nhau.
2.
2.
ứ
ứ
c chế PXCĐK:
c chế PXCĐK:
Khi PXCĐK đợc thành lập, nếu không củng cố th
Khi PXCĐK đợc thành lập, nếu không củng cố th
ờng xuyên sẽ mất dần đi do ức chế tắt dần.
ờng xuyên sẽ mất dần đi do ức chế tắt dần.III- So s¸nh c¸c tÝnh chÊt cña PXK§K víi
III- So s¸nh c¸c tÝnh chÊt cña PXK§K víi
PXC§K
PXC§K
HS hoµn thµnh bµi tËp b¶ng 52.2 (lªn b¶ng
HS hoµn thµnh bµi tËp b¶ng 52.2 (lªn b¶ng
hoµn thµnh).
hoµn thµnh).Bảng 52.2 So sánh tính chất của phản xạ có điều kiện và phản xạ
Bảng 52.2 So sánh tính chất của phản xạ có điều kiện và phản xạ
không điều kiện
không điều kiện
Tính chất của phản xạ không
2
`
`
. Không bẩm sinh
. Không bẩm sinh
3. Tồn tại mãi
3. Tồn tại mãi
3
3
`
`
. Dễ mất khi không đợc củng cố
. Dễ mất khi không đợc củng cố
4. Có tính chất di truyền, mang
4. Có tính chất di truyền, mang
tính chất chủng loại.
tính chất chủng loại.
4
4
`
`
. Không di truyền.
. Không di truyền.
5. Số lợng có hạn định.
5. Số lợng có hạn định.
5
5
`
`
. Số lợng không hạn định.
Phản xạ không điều kiện:Bẩm sinh, bền vững, số lợng hạn chế, trung
Bẩm sinh, bền vững, số lợng hạn chế, trung
ơng thần kinh nằm ở trụ não và tuỷ sống.
ơng thần kinh nằm ở trụ não và tuỷ sống.
+
+Phản xạ có điều kiện:
Phản xạ có điều kiện:Đợc hình thành trong đời sống (qua học tập,
Đợc hình thành trong đời sống (qua học tập,
rèn luyện), có tính chất cá thể, số lợng
rèn luyện), có tính chất cá thể, số lợng
không hạn định, không di truyền, trung ơng
không hạn định, không di truyền, trung ơng
nằm ở vỏ não.
nằm ở vỏ não.
Tính chất của PXKĐK và PXCĐK ?Mối quan hệ giữa PXKĐK và PXCĐK?
Mối quan hệ giữa PXKĐK và PXCĐK?
-Phản xạ không điều kiện là cơ sở để thành lập
-Phản xạ không điều kiện là cơ sở để thành lập
phản xạ có điều kiện.
phản xạ có điều kiện.
-
-
Phải có sự kết hợp giữa một kích thích có điều
Phải có sự kết hợp giữa một kích thích có điều
kiện với kích thích không điều kiện ( trong đó
kiện với kích thích không điều kiện ( trong đó
kích có điều kiện phải tác động tr4ớc kích
kích có điều kiện phải tác động tr4ớc kích
thích không điều kiện một thời gian ngắn), thì
thích không điều kiện một thời gian ngắn), thì
mới hình thành đ4ợc phản xạ có điều kiện
mới hình thành đ4ợc phản xạ có điều kiện
mới.
mới.Tính chất
Tính chất
PXCĐK
PXCĐK
PXKĐK
PXKĐK
1. Trả lời các kích thích bất kì có
1. Trả lời các kích thích bất kì có
điều kiện (đã đợc hình thành 1 số
điều kiện (đã đợc hình thành 1 số
Hãy chọn câu đúng trong các
Hãy chọn câu đúng trong các
câu sau:
câu sau:
Câu1: cho biết trong các câu sau, đâu là
Câu1: cho biết trong các câu sau, đâu là
phản xạ có điều kiện.
phản xạ có điều kiện.
A
C
D
BHíng dÉn vÒ nhµ
Híng dÉn vÒ nhµ
- Häc bµi vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái SGK.
- Häc bµi vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái SGK.
- ChuÈn bÞ giê sau kiÓm tra 1 tiÕt.
- ChuÈn bÞ giê sau kiÓm tra 1 tiÕt.