KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VỀ DỰ GIỜ, THĂM LỚP

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG MỞ BÀI, KẾT
BÀI TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

I. VIẾT PHẦN MỞ BÀI:
1. Phân tích ngữ liệu: (Sgk)
Tìm hiểu các phần mở bài và cho biết phần mở bài nào
phù hợp hơn với yêu cầu trình bày vấn đề nghị luận.
Giải thích văn tắt lí do lựa chọn?(Đề bài sgk)
THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1: Mở bài (1)
Nhóm 2: Mở bài (2)
Nhóm 3: Mở bài (3)

* Mở bài 1 Chưa đạt yêu cầu: Nêu những thông tin thừa, không nêu
rõ được vấn đề cần trình bày trong bài viết, bắt đầu từ những phạm
vi quá rộng so với vấn đề nghị luận
VD: Từ xưa đất nước ta được xem như là của các ông vua. Như Lý
Thường Kiệt đã nói: “Nam quốc sơn hà Nam đế cư”. Quả đúng
như vậy các ông vua đứng lên cai trị đất nước và có biết bao nhiều
ông vua vì mình mà bán nước. Nước ta bị mất dân ta khốn khổ,
người dân bần cùng không một chút tự do. Cho đến khi Nguyễn Ái
Quốc đã tìm ra con đường cứu nước đã trải qua biết bao nhiêu lần
đấu tranh. Nước ta đã hoàn toàn được độc lập. Đất nước ta đã
thuộc về nhân dân. Trước hoàn cảnh đó Nguyễn Khoa Điềm viết
“Mặt đường khát vọng”nhằm để ca ngợi về Tổ quốc nói chung và
nhân dân ta nói riêng.
* Mở bài 2, 3: Phù hợp với yêu cầu đề bài

trên một đặc điểm tương đồng nổi bật để nhấn mạnh vào đối tượng
trình bày.
VD: Bình luận mối quan hệ giữa văn học nghệ thuật và hiện thực
cuộc sống.
* Mở bài như sau: Thần thoại Hy Lạp còn để lại một câu chuyện
đầy cảm động về chàng lực sĩ Ăng tê và đất mẹ. Thần Ăng tê sẽ bất
khả chiến bại khi chân chàng gắn chặt vào đất mẹ Gaia. Có thể ví
mối quan hệ giữa văn học và hiện thực cuộc sống hệt như mối quan
hệ giữa Ăng tê và đất mẹ vậy.

2. Kết luận:
a. Một mở bài hay cần tránh:
- Tránh dẫn dắt vòng vo- quá xa mãi mới gắn được vào việc nêu vấn đề.
- Tránh ý dẫn dắt không liên quan gì đến vấn đề sẽ nêu.
- Tránh nêu vấn đề quá dài dòng, chi tiết
b. Một mở bài hay cần phải:
- Chính xác
- Ngắn gọn
-
Đầy đủ (Đọc xong mở bài người đọc biết mở bài bàn về vấn đề gì?
Trong phạm vi nội dung tư liệu nào?Thao tác chính vận dụng ở đây là
gì?)
- Độc đáo: gây được sự chú ý, tạo được sự bất ngờ
- Tự nhiên.

* Ví dụ: Phân tích bài thơ “Ông Đồ” của Vũ Đình Liên
Một HS đã mở bài như sau:
Tôi nhớ mãi câu nói của họa sĩ Hà Lan- Van gốc: “Không có gì
nghệ thuật hơn bản thân lòng yêu quý con người”. Đó là chân lí
của cuộc sống và cũng là chân lí của thơ. Cho đến khi đọc những

ý nghĩa của vấn đề đã trình bày đồng thời liên hệ mở rộng để làm
rõ hơn khía cạnh quan trọng nhất của vấn đề.
* Kết bài (2): Nêu nhận định tổng quát bằng đoạn văn trước phần
kết và trong phần kết người viết chỉ cần nhấn mạnh bằng một câu
văn ngắn gọn “Hai đứa trẻ đã thực hiện được điều này” đồng thời
liên hệ mở rộng và nêu nhận định khái quát “Hơn thế nữa…cho
đến diệu kì”

2. Kết luận:
* Kết bài là thông báo về sự kết thúc của việc trình bày vấn đề, nêu
đánh giá khái quát của người viết về những khía cạnh nổi bật nhất
của vấn đề gợi liên tưởng rộng hơn, sâu sắc hơn.
* Chú ý:
- Kết bài phải thể hiện đúng quan điểm đã trình bày ở thân bài,
chỉ nêu những ý khái quát có tính chất tổng kết, đánh giá.
- Không lan man hay lặp lại cụ thể những gì đã trình bày ở thân
bài hoặc lặp lại nguyên văn lời lẽ ở mở bài.
* Kết bài hay: Đúng, sáng tạo, gấy ấn tượng, để lại dư vị.

* Ví dụ: “Ông đồ” của Vũ Đình Liên quả là một giọt nước trong
biển cả, là một nét đơn sơ nhỏ bé trước bao nhiêu thành tựu lớn
lao của văn học thế giới và văn học nước nhà. Nhưng dẫu hòa
trong một biển, “giọt nước” của nhà thơ Vũ Đình Liên vẫn mặn
mà nồng thắm, vẫn âm vang nhịp đập thủy triều…bài thơ nói về
số phận con người, nhắc nhở ta trong công cuộc đổi thay to lớn
ngày nay hãy gìn giữ con người, giữ gìn tình thương và những giá
trị đẹp đẽ của con người để không bao giờ phải xót xa, luyến tiếc.

* Củng cố: - Làm bài tập(sgk)
- Các cách mở bài: