1
Chơng V
một số vấn đề cơ bản về li suất
Nội dung chính:
Hệ thống lại các loại lãi suất cơ bản và phơng
pháp đo lờng
Quan hệ giữa lãi suất và các biến số kinh tế vĩ mô
Các vấn đề về lãi suất và chính sách lãi suất ở
Việt Nam
2
5.1 Khái niệm và vai trò của lãi suất
5.1.1 Khái niệm
Li suất là giá cả của tín dụng (giá cả của quan hệ vay
mợn hoặc cho thuê những dịch vụ về vốn dới hình
thức tiền tệ hoặc các dạng tài sản khác)
Li suất là tỷ lệ % số tiền li trên số tiền vốn
3
5.1.2 Vai trò của li suất
ở tầm kinh tế vi mô, li suất là cơ sở để các cá nhân và
doanh nghiệp đa ra các quyết định kinh tế
ở tầm kinh tế vĩ mô, li suất là một công cụ điều tiết
kinh tế nhạy bén và hiệu quả
Li suất là công cụ điều tiết luồng vốn đi vào hay đi ra
đối với một quốc gia, tác động đến tỷ giá tác động
đến đầu t, cán cân thanh toán và quan hệ thơng mại
quốc tế
4
5.2 Các lãi suất cơ bản và phơng pháp đo lờng
5.2.1 Li suất đơn
Li suất đơn đợc áp dụng cho các khoản tín dụng đợc thực
hiện dới hình thức cho vay đơn.



i=10%

với khoản Cho vay đơn: lãi suất hoàn vốn=lãi suất đơn
PV
i
FV
=
+ )1(
7
5.2.3 Li suÊt hoµn vèn
• Mét sè vÝ dô vÒ li suÊt hoµn vèn:
– Tr−êng hîp thêi h¹n tÝn dông lµ n n¨m, kho¶n tÝn dông
tr¶ 1 lÇn vµo cuèi n¨m thø n. Li suÊt hoµn vèn (i) ph¶i
tho¶ mn:
PV
i
FV
n
n
=
+ )1(
8
5.2.3 Li suất hoàn vốn
Một số ví dụ về li suất hoàn vốn:
Trờng hợp khoản tín dụng trả từng phần cố định vào thời
điểm cuối mỗi năm trong suốt thời kỳ tín dụng
Giá trị hiện tại của khoản thanh toán bằng tổng giá trị hiện
tại của số tiền trả hàng năm

nn
i
F
i
C
i
C
i
C
)1()1(

)1(
)1(
2
+
+
+
++
+
+
+
= PV
10
5.3 Một số phân biệt về lãi suất
5.3.1 Li suất thực và li suất danh nghĩa
Li suất danh nghĩa là li suất mà ngân hàng thông báo cho
khách hàng
Li suất thực tế là li suất danh nghĩa sau khi đ loại trừ ảnh
hởng của lạm phát
Thông thờng li suất thực và li suất danh nghĩa có mối liên hệ

5.5.1 Cung cầu của thị trờng vốn vay
- Li suất là giá cả trên thị trờng vốn vay sự thay
đổi của cung và cầu về vốn vay dẫn tới sự thay đổi
li suất
- Chính phủ có thể tác động vào cung cầu trên thị
trờng vốn vay để thay đổi li suất
- Duy trì sự ổn định của thị trờng vốn là cơ sở để đảm
bảo sự ổn định của li suất
15
5.5 Các nhân tố ảnh hởng tới lãi suất
5.5.2 ảnh hởng của lạm phát kỳ vọng
- Lạm phát kỳ vọng tăng li suất có xu hớng tăng vì 2
lý do:
- Để duy trì li suất thực không đổi
- Lạm phát tăng nhu cầu tích trữ hàng hoá hoặc các
tài sản nh vàng và ngoại tệ mạnh tăng cung về
quỹ cho vay giảm li suất tăng
Kiểm soát lạm phát để duy trì sự ổn định của li suất
16
5.5 Các nhân tố ảnh hởng tới lãi suất
5.5.3 Bội chi ngân sách
- Nhu cầu bù đắp bội chi ngân sách tăng nhu cầu
vốn vay li suất tăng
- Ngân sách bội chi chính phủ phát hành trái phiếu
để bù đắp thâm hụt lợng cung trái phiếu tăng
giá trái phiếu giảm li suất tăng
17
5.5 Các nhân tố ảnh hởng tới lãi suất
5.5.4 Thuế
Khi thuế tăng thu nhập của các cá nhân và tổ chức

Sự phân biệt lãi suất cho vay theo khu vực kinh tế bị loại bỏ
Lãi suất cho vay dài hạn < lãi suất cho vay ngắn hạn

các NH
không có động cơ cho vay dài hạn
NHNN duy trì lãi suất trần cho vay
NHNN cho phép NHTM tự do định mức lãi suất tiền gửi nhng
mức chênh lệch lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi tối đa đợc
phép là 0,35%/tháng
20
5.6.3 Giai đoạn 1997-1999
Xoá bỏ chên lệch giữa lãi suất cho vay và lãi
suất tiền gửi trong khoảng 0.35%/tháng
Do ảnh hởng của khủng hoảng các DN gặp
khó khăn

DNNN có thể vay vốn mà không
cần tài sản thế chấp kết hợp với giảm lãi suất
cho vay
Tín dụng nội địa tăng mạnh nhằm giúp DNNN
duy trì sản xuất và việc làm và thực hiện chính
sách kích cầu đầu t
21
5.6.3 Giai đoạn 2000-20002: tự do hoá li suất
Thay thế cơ chế biên độ lãi suất cho vay bằng cơ chế
điều hành lãi suất cơ bản đối với cho vay bằng đồng
Việt Nam và cơ chế lãi suất thị trờng có quản lý đối
với cho vay bằng ngoại tệ
Trần lãi suất: Các NH đợc tính lãi suất cho vay vợt
quá lãi suất cơ bản +0.3%/tháng đối với vốn ngắn