SỞ GD&ĐT LÀO CAI
TRUNG TÂM GDTX SỐ 1 TP LÀO CAI
Sáng kiến kinh nghiệm
CÔNG TÁC QUẢN LÝ
BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
Ở TRUNG TÂM GDTX SỐ 1 TP LÀO CAI
Họ và tên: ĐÀM ĐÌNH HOA
Chức vụ: Phó Giám đốc
Đơn vị: Trung tâm GDTX số 1 TP Lào Cai
Lào Cai, tháng 3 năm 2012
A- PHẦN MỞ ĐẦU
2
“Hiền tài là nguyên khí quốc gia” là một câu nói của người xưa luôn
đúng cho mọi thời đại và mọi quốc gia. Những người có tài hơn những
người khác về một hay nhiều mặt nào đó đều rất cần cho sự phát triển của
một cộng đồng, một cơ quan, một tổ chức hay rộng hơn là cho sự phát triển
của một đất nước. Sự tài giỏi của con người có thể nói đó là những năng
khiếu bẩm sinh, những năng khiếu này nếu được rèn luyện tốt thì sẽ được
phát huy tác dụng tốt.
Với học sinh Giáo dục thường xuyên, điều kiện cũng như năng lực
học tập nhìn chung là kém so với học sinh phổ thông. Tuy vậy vẫn có
những học sinh học trội hơn những học sinh khác ở một số bộ môn. Để
giúp các em phát huy khả năng, năng lực học tập cần phải có môi trường
rèn luyện đặc biệt đó là các lớp bồi dưỡng học sinh giỏi.
Xuất phát từ nhu cầu học tập của học sinh và cũng là một trong
những nội dung hoạt động chuyên môn cần thiết của một nhà trường, công
tác Bồi dưỡng học sinh giỏi là không thể thiếu. Với nền tảng không vững
chắc do học sinh còn nhiều lỗ hổng kiến thức, xuất phát điểm ở mức thấp
do không có học sinh giỏi mà thực chất chỉ có học sinh ở mức trung bình
khá và khá, hơn nữa độ tuổi của học sinh được chọn để bồi dưỡng không
đồng đều còn chênh lệch nhau khá nhiều có khi tới hơn chục tuổi. Do đó
kiện để phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng
trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
Trong các nhà trường, việc Bồi dưỡng học sinh giỏi chính là một trong
những việc bồi dưỡng nhân tài một cách thiết thực nhất. Việc được bồi dưỡng
nắm vững và sâu thêm kiến thức sẽ giúp các em sau này vào đời sẽ vận dụng
những kiến thức đã học được tốt hơn trong cuộc sống. Công việc bồi dưỡng này
tùy theo các điều kiện hiện có về mọi mặt của từng đơn vị mà công tác quản lý
được đặt ra cho phù hợp thì mới mang lại kết quả như mong muốn.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Học sinh Bổ túc trung học phổ thông ở trung tâm Giáo dục thường xuyên
nói chung và ở trung tâm Giáo dục thường xuyên số 1 thành phố Lào Cai nói
riêng đều có những đặc điểm giống nhau: Đối tượng học sinh chủ yếu là cán bộ
các xã phường, cán bộ các ban ngành, đoàn thể, người lao động và những học
sinh không đủ điều kiện vào học ở các trường Trung học phổ thông.
Với cán bộ và người lao động đi học, đây là đối tượng đã nghỉ học lâu
ngày nay tiếp tục đi học lại. Kiến thức cũ hầu như quên hết nên phải một thời
gian dài sau đó mới quen dần và mới bắt nhịp được với cường độ học tập, trong
số những người này vẫn có những người học tập khá tốt. Tuy vậy, do vừa đi học
5
vừa đi làm lại thường có gia đình riêng nên điều kiện về thời gian dành cho học
tập rất hạn chế. Ngoài ra còn bị chi phối bởi công việc và những lo toan đời
thường cho nên kết quả học tập rất hạn chế.
Với học sinh không đủ điều kiện vào học ở các trường THPT, đa số các
em có sự nhận thức nhanh nhưng rất mải chơi, lười học nên kiến thức ở các lớp
dưới bị rỗng nhiều, rất nhiều em không xác định rõ động cơ học tập, việc đi học
là do sự thúc ép của gia đình hoặc sự rủ rê của bạn bè Nhiều em do có những
thói quen xấu nên khi mới vào trung tâm việc chấp hành nội quy rất yếu kém,
phải sau một thời gian vài tháng rèn luyện mới tương đối ổn định. Khi mọi hoạt
động đã đi vào nền nếp lại được sự động viên khích lệ của các thầy cô giáo, của
phụ huynh học sinh, một số em mới dần dần bộc lộ khả năng học tập của mình.
trường và cấp tỉnh. Hưởng ứng phong trào thi đua "dạy tốt, học tốt" tại trung
tâm; nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nâng cao trình độ chuyên môn của đội
ngũ nhà giáo.
Thời gian thực hiện việc bồi dưỡng đối với khối 10 và 11 là suốt cả năm
học, đối với khối 12 là đến khi học sinh tham gia thi học sinh giỏi cấp tỉnh
7
thường là cuối tháng 12 hoặc đầu tháng 1 với thời lượng phù hợp. Xây dựng kế
hoạch chi tiết đến hàng tuần cho khối 12.
Nội dung bồi dưỡng được giao cho giáo viên trực tiếp bồi dưỡng xây
dựng chương trình và biên soạn tài liệu có sự thống nhất trong nhóm bộ môn và
phù hợp với thời lượng trong kế hoạch. Xây dựng chỉ tiêu và giao trách nhiệm
cụ thể cho giáo viên tham gia bồi dưỡng
1.3. Duyệt và triển khai kế hoạch:
Người soạn thảo kế hoạch (Phó Giám đốc phụ trách chuyên môn) trình
bày trước Ban giám đốc, các tổ trưởng chuyên môn để cân nhắc, thống nhất từng
nội dung trong kế hoạch.
Sau khi duyệt, kế hoạch được thông báo đến toàn thể cán bộ, giáo viên,
nhân viên, phụ huynh học sinh, học sinh được biết và triển khai thực hiện đối
với những người có liên quan.
2. Tổ chức thực hiện kế hoạch:
2.1. Phổ biến kế hoạch:
Lên lịch công tác tháng, tuần để phổ biến kế hoạch Bồi dưỡng học sinh
giỏi đến toàn thể cán bộ, giáo viên nhân viên trong trung tâm và thông báo một
số nội dung của kế hoạch đến phụ huynh học sinh cũng như đến trực tiếp những
học sinh trong danh sách bồi dưỡng.
2.2. Tổ chức tuyển chọn học sinh để bồi dưỡng:
Tổ chức cho giáo viên hai môn Ngữ văn và Toán ra đề khảo sát, duyệt đề
chấm bài và đề xuất danh sách học sinh (Khối lớp 10 là danh sách mới, khối lớp
11 và 12 là bổ sung điều chỉnh danh sách).
8
Trong quá trình bồi dưỡng, giáo viên có trách nhiệm tham mưu với Ban
Giám đốc việc bổ sung thêm hay loại bớt học sinh trong danh sách bồi dưỡng
cũng như trao đổi việc điều chỉnh, bổ sung kế hoạch.
3.3. Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi:
Với học sinh ở khối lớp 10 và 11: Không tổ chức thành các lớp riêng vì số
lượng học sinh cần bồi dưỡng ở mỗi khối lớp là rất ít, thường dưới 10 học sinh.
Hơn nữa, kinh phí chi trả cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi trong ngân sách nhà
nước là không có. Do đó công việc này giao cho giáo viên bộ môn, giáo viên
dạy ở lớp nào thì tham gia bồi dưỡng cho học sinh ở lớp đó theo hình thức ra
thêm bài tập hoặc thêm những yêu cầu khác đối với những học sinh này, học
sinh giải quyết những nội dung này ở lớp hoặc ở nhà. Khi kiểm tra cũng có thêm
những nội dung khác cho những học sinh này, khi chấm bài có thể tính vào
thang điểm của bài kiểm tra hoặc không. Quá trình ôn tập như vậy kéo dài trong
suốt cả năm học.
Với học sinh khối lớp 12: Ngay từ đầu năm học đã tổ chức các lớp bồi
dưỡng riêng cho hai môn Ngữ văn và Toán. Ngoài việc củng cố, mở rộng, khắc
sâu và nâng cao kiến thức cho học sinh; giáo viên trực tiếp bồi dưỡng phải rèn
10
cho học sinh phương pháp làm bài, kỹ năng tính toán, khả năng tư duy định
hướng trước một vấn đề. Trong quá trình bồi dưỡng còn ôn luyện cả những kiến
thức ở các lớp dưới cho học sinh. Yêu cầu giáo viên định kỳ ra đề kiểm tra nhằm
đánh giá kết quả học tập của học sinh và qua đó có những điều chỉnh cho phù
hợp.
Yêu cầu giáo viên chủ nhiệm các lớp ngoài việc nhắc nhở học sinh tích
cực ôn tập môn đã được chọn để bồi dưỡng còn tích cực học các môn học khác
cũng như rèn luyện đạo đức nhằm đảm bảo đủ điều kiện về học lực và hạnh
kiểm để tham dự kỳ thi học sinh giỏi các cấp.
Vào đầu tháng 11 hàng năm, trước khi kết thúc đợt thi đua đầu năm, trung
tâm thường tổ chức thi học sinh giỏi cấp trường cho học sinh khối lớp 12. Dựa
vào kết quả của kỳ thi và rà soát lại hồ sơ của học sinh, trung tâm ra quyết định
chuyên đề trong kiểm tra nội bộ trường học.
4.3. Kiểm tra kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi:
Kiểm tra việc kiểm tra đánh giá của giáo viên trực tiếp bồi dưỡng thông
qua các bài kiểm tra định kỳ của các nhóm và các lớp bồi dưỡng, điểm kiểm tra
12
hàng ngày của môn bồi dưỡng, kiểm tra kết quả điểm trung bình môn học kỳ và
điểm trung bình học kỳ của học sinh từ đó có những nhận xét đánh giá toàn diện
học sinh và rút kinh nghiệm để kịp thời điều chỉnh việc bồi dưỡng của giáo viên
cũng như tư vấn việc học tập cho học sinh.
Kiểm tra việc rà soát hồ sơ của học sinh, kiểm tra kết quả thi học sinh giỏi
cấp trường, kiểm tra các điều kiện khác để thành lập đội tuyển học sinh giỏi hai
môn Ngữ văn và Toán khối lớp 12 để tham gia dự thi học sinh giỏi cấp tỉnh.
Đầu năm học mới, kiểm tra kết quả thi tốt nghiệp THPT và kết quả thi
tuyển sinh Cao đẳng – Đại học của những học sinh được bồi dưỡng học sinh
giỏi khối lớp 12. Qua kết quả các đợt kiểm tra có đánh giá, rút ra bài học kinh
nghiệm để có thể vận dụng vào việc Bồi dưỡng học sinh giỏi cho năm học mới
và các năm tiếp theo sao cho có hiệu quả nhất.
IV. KẾT QUẢ THỰC HIỆN:
Với ngành học Giáo dục thường xuyên, việc tổ chức thi học sinh giỏi chỉ
được tiến hành ở hai môn Ngữ văn, Toán và ở cấp tỉnh trở xuống. Hưởng ứng
cuộc thi mang tính mũi nhọn này, trung tâm GDTX số 1 thành phố Lào Cai
(Trước đây là trường Bồi dưỡng giáo dục) đã liên tục có các đoàn học sinh tham
gia dự thi học sinh giỏi cấp tỉnh hàng năm và đã đạt được những kết quả rất
đáng mừng. Rất nhiều năm số lượng và chất lượng các giải mà học sinh của
trung tâm đạt được đứng đầu các trung tâm trong toàn tỉnh. Không chỉ kết quả
thi học sinh giỏi đáng khích lệ mà kết quả thi Cao đẳng – Đại học của những em
học sinh này cũng khá cao, nhiều em trong số đó đã đỗ vào Đại học ngay trong
lần thi đầu tiên.
13
Kết quả thi học sinh giỏi một số năm gần đây của trung tâm:
dưỡng học sinh giỏi lại hầu như không có. Do đó việc học hỏi kinh nghiệm của
các đơn vị khác để áp dụng và trung tâm không được nhiều.Với những kinh
nghiệm đã có được trong công tác quản lý, với những sự nỗ lực cố gắng của thầy
và trò trong suốt thời gian dài đã mang lại những kết quả tuy chưa phải là cao
nhưng rất đáng trân trọng.
Những kinh nghiệm trong công tác quản lý Bồi dưỡng học sinh giỏi như
trên có thể áp dụng một phần nào đó trong các trung tâm GDTX, ngoài ra còn có
thể áp dụng cho cả các trường THPT có số học sinh trong một khối lớp không
nhiều và các điều kiện khác chưa phải là thật thuận lợi cho công tác này.
Với khả năng có hạn và do nhiều yếu tố khách quan cũng như chủ quan,
phần trình bày ở trên có thể không tránh khỏi những sai sót. Tôi rất mong các
bạn đồng nghiệp cùng trao đổi góp ý kiến để công tác Bồi dưỡng học sinh giỏi
của chúng ta ngày càng đạt kết quả tốt hơn.
Tôi xin chân thành cám ơn!
NGƯỜI VIẾT
Đàm Đình Hoa
15