PHẦN A . ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Với mục tiêu nâng cao chất lượng chuyên môn, tạo những chuyển biến
lớn, đưa nhà trường trở thành một trong những trường THPT uy tín trong tỉnh
bên cạnh chất lượng đại trà, tôi cho rằng chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi là một
nhiệm vụ quan trọng trong việc nâng cao thương hiệu của nhà trường.
Có thể nói công tác bồi dưỡng học sinh giỏi có ý nghĩa thiết thực trong
việc chăm sóc bồi dưỡng nhân tài cho nhà trường và tương lai xa hơn là cho quê
hương, đất nước. Đứng trước sự vận động của nền kinh tế thị trường và cuộc
cách mạng công nghệ thông tin, công tác dạy học có nhiều thuận lợi và cũng gặp
không ít khó khăn, thách thức, trong đó có công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn
Ngữ Văn ở trường trung học phổ thông. Với suy nghĩ như vậy, cùng tư cách là
TTCM và bản thân nhiều năm chịu trách nhiệm lãnh đội tuyển học sinh giỏi văn
của nhà trường , tôi mạnh dạn nêu lên “Một vài kinh nghiệm nâng cao hiệu
quả trong công tác chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ Văn ở trường
THPT Thạch Thành 3”.
II/ PHẠM VI ĐỀ TÀI.
- Đội tuyển HSG thành phố môn Ngữ văn (khối 12) trong 4 năm trở lại đây.
III/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
- Kiểm tra trước tác động và sau tác động đối với nhóm duy nhất.
B/ NỘI DUNG ĐỀ TÀI.
I. Thực trạng học sinh giỏi môn Ngữ văn tại trường THPT Thạch
Thành 3 .
1. Thuận lợi: Có được sự quan tâm sát sao trong công tác bôì dưỡng học sinh
giỏi của lãnh đạo nhà trường.
2. Khó khăn:
+ Về phía giáo viên:
1
- Số lượng học sinh giỏi ngày càng giảm sút, số lượng học sinh tham gia
đội tuyển hàng năm dù chọn được ổn định (10 em) nhưng chất lượng giải trong
kì thi học sinh giỏi tỉnh các năm trước thấp.

những môn Địa lí, Lịch sử hoặc Giáo dục công dân các em dễ đạt giải hơn). Do
đó giáo viên chúng tôi phải phân tích cho học sinh thấy được những lợi ích của
việc học tốt – giỏi môn Ngữ văn và cả lợi ích của việc tham gia thi học sinh giỏi
môn này. Đây là điều kiện để học sinh tiếp thu được nhiều kiến thức bổ ích cho
mai sau, nhất là cho kì thi Tốt nghiệp trung học phổ thông và đặc biệt là kì thi
Đại học đối với học sinh hướng nghiệp thi khối C và D. Đây còn là niềm tự hào
của bản thân học sinh, truyền thống dạy và học tốt môn Văn của nhà trường.
2. Bước 2: Tổ chức thi chọn đội tuyển học sinh giỏi môn Ngữ văn:
- Khi ra đề chúng tôi bám sát vào những yêu cầu và thực tế đề thi trong
các năm gần đây để tập trung ở kĩ năng văn nghị luận với 2 dạng bài nghị luận
xã hội và nghị luận văn học.
- Việc ra đề thi được phân công cho các giáo viên có kinh nghiệm, giỏi
trong chuyên môn và chéo khối, lớp (tức là giáo viên ra đề không có học sinh ở
khối đó) để đảm bảo tính chính xác và khách quan trong tuyển chọn học sinh
vào đội tuyển. Đặc biệt việc tổ chức thi chọn học sinh vào đội tuyển chúng tôi
làm rất kĩ và cẩn thận qua nhiều vòng loại với mức độ đề thi vòng sau khí hơn
vòng trước.
3. Bước 3: Tiến hành bồi dưỡng học sinh giỏi khi đã thành lập đội
tuyển:
a) Về phía giáo viên:
* Trước khi chọn được đội tuyển: Tại các lớp có học sinh trong đội tuyển:
để vừa dạy vừa bồi dưỡng học sinh giỏi được tốt chúng tôi đã được nhà trường
tạo điều kiện ngay từ khi giao lớp bởi đa số học sinh giỏi môn Ngữ văn chủ yếu
có nguyện vọng học hướng nghiệp thi đại học khối D, C; rất ít học sinh giỏi
chọn được theo học tại các lớp đăng kí hướng nghiệp thi đại học khối A, B hoặc
các lớp cơ bản, lớp thường. Giáo viên còn phải chịu khó học tập từ sách vở, trao
3
đổi với đồng nghiệp. Quá trình trau dồi kiến thức của giáo viên là khâu then
chốt, bởi thầy có giỏi thì trò mới có thể giỏi được. Giáo viên phải hệ thống được
kiến thức đã đọc thành những đề tài riêng. Từ đó giáo viên giúp học sinh nhận ra

- Trong quá trình bồi dưỡng, sau mỗi buổi ôn luyện đội tuyển, chúng tôi giao
cho học sinh nhiều bài tập (đề bài) để học sinh rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn,
bài văn nghị luận. Ngoài những bài tập vừa sức, chúng tôi còn chú ý đến những
bài tập phát huy trí tuệ của học sinh. (xem phụ lục 2)
- Khâu chấm bài, sửa bài và nhận xét đều được chúng tôi xem trọng. Bởi lẽ,
đây là khâu giúp học sinh thấy rõ những ưu và khuyết điểm của cá nhân mình để
kịp thời động viên, khích lệ, phát huy những mặt mạnh đã đạt được cũng như
sửa chữa những non yếu của mỗi em trong đội tuyển.
b) Về phía học sinh:
* Khi học tại lớp:
- Học sinh không những hoàn thành các bài tập, yêu cầu đọc sách của giáo
viên mà còn phải chuẩn bị bài trước ở nhà (theo những câu gợi mở của giáo
viên).
- Học sinh không những cảm thụ được những kiến thức của giáo viên mà
còn phải biết độc lập suy nghĩ, tìm tòi, phát hiện những điều mới lạ, hay thắc
mắc những gì mình còn nhận thức mơ hồ.
* Khi ôn luyện đội tuyển:
- Mỗi em đều nắm được kế hoạch ôn luyện (xem phụ lục 3) nên biết trước
nội dung hoặc vấn đề được bồi dưỡng để tìm hiểu, suy nghĩ hoặc thu thập tài
liệu.
III. KẾT QUẢ:
Qua 5 năm qua, tôi đã bàn bạc thống nhất với đồng nghiệp trong tổ, lên kế
hoạch, trực tiếp chỉ đạo và bồi dưỡng học sinh giỏi theo chương trình sách giáo
khoa mới áp dụng các phương pháp nêu trên từ năm 2009. Khi áp dụng các giải
pháp trên bản thân giáo viên chúng tôi thấy tự tin, chủ động hơn trong giảng
5
dạy. Kết quả là chúng tôi đã chọn được những học sinh yêu thích môn ngữ văn,
có năng lực thực sự. Học sinh cũng thích thú hơn trong học tập, đặc biệt khi
tham gia thi chọn và học bồi dưỡng đội tuyển. Kết quả các bài kiểm tra sau ôn
luyện bồi dưỡng đều tăng Kết quả các kì thi học sinh giỏi trong 4 năm học qua

GV DẠY GHI CHÚ
9 + 10
Kiến thức lí luận văn
học
đ/c Chung
Các GV ra câu hỏi,
ra đề, hướng dẫn và
yêu cầu HS làm,
chấm và chữa hàng
tuần
Hướng dẫn các đề thi
học sinh giỏi hằng
năm
11
Kĩ năng làm văn
đ/c Cam
Các GV ra câu hỏi,
ra đề, hướng dẫn và
yêu cầu HS làm,
chấm và chữa hàng
tuần
Xen kẽ hướng dẫn
các đề thi học sinh
giỏi hằng năm
Mở rộng các chuyên
đề chủ đề VH g/đ
1930-1945 (phần thơ) đ/c Nguyên
Xen kẽ hướng dẫn
các đề thi học sinh
giỏi hằng năm

THÁNG ND ÔN TẬP -
BỒI DƯỠNG
YÊU CẦU GHI CHÚ
9-10
Kiến thức lí luận
văn học
Học, tìm đọc các tài
liệu GV yêu cầu
trong thư viện hoặc
GV cung cấp
Các GV sẽ
kiểm tra đọc,
thu thập tư liệu,
và bài tập, bài
kiểm tra hàng
tuần chấm và
chữa
Chữa đề thi học
sinh
giỏi các cấp
Nghiên cứu đề
trước và tìm hướng
giải
11
Kiến thức kì 1 lớp
11
Tự ôn tập .
12
Kĩ năng làm văn
Chữa đề thi học

sinh giỏi các cấp
Nghiên cứu đề
trước và tìm hướng
giải
Mở rộng các
chuyên đề chủ đề
VH g/đ 1930-1945
(phần văn xuôi)
Đọc tài liệu, ghi
chép ra vở
Làm bài tập, đề.
2
Ôn tập các tác
phẩm VH lớp 12
Ôn tập, làm câu
hỏi, đề văn.
Nửa đầu
tháng 3
Tiếp tục ôn các
kiến thức lớp 12
Ôn tập tổng hợp
kiến thức, kĩ năng
trước khi tham dự
kì thi HSG .
Tổng hợp kiến
thức, kĩ năng
Phụ lục 3: Hệ thống bài tập ôn luyện đội tuyển:
1. Hệ thống vấn đề
a. Thơ ca lãng mạn 1930 -1945
b. Văn xuôi hiện thực 1930 - 1945

tác phẩm nghệ thuật. Có thể nói, Xuân Diệu nhìn đời bằng con mắt thời
gian.” (Đỗ Lai Thuý, “Con mắt thơ”)
Anh (chị) hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
11
Đề bài 2.
Môn : Ngữ văn
Thời gian: 180 phút
Câu 1(6 điểm):
Anh, chị hãy trình bày phong cách nghệ thuật thơ Hồ Chí Minh.
Câu 2(6 điểm): Nghị luận xã hội:
Phải chăng “cái chết không phải là điều mất mát trong cuộc đời, điều mất
mát lớn nhất là bạn để tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống”? (theo Nooc-man Ku-
sin, những vòng tay âu yếm, NXB Trẻ, 2003).
Câu 3(12 điểm): Nghị luận văn học:
Tác phẩm Tuyên ngôn độc lập thể hiện phong cách nghệ thuật văn chính
luận của Hồ Chí Minh: ngắn gọn, súc tích, lập luận sắc sảo, chặt chẽ. Hãy làm
sáng tỏ điều đó.
12