A. PHẦN MỞ ĐẦU
A. PHẦN MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết, việc giáo dục phát triển nhân cách học sinh là một nhu cầu cần thiết,
Như chúng ta đã biết, việc giáo dục phát triển nhân cách học sinh là một nhu cầu cần thiết,
bản chất của quá trình giáo dục là tổ chức toàn bộ cuộc sống, học tập, hoạt động của học
bản chất của quá trình giáo dục là tổ chức toàn bộ cuộc sống, học tập, hoạt động của học
sinh, tạo điều kiện thuận lợi tối ưu để tiềm năng của học sinh được phát triển dưới sự
sinh, tạo điều kiện thuận lợi tối ưu để tiềm năng của học sinh được phát triển dưới sự
giáo dục của giáo viên chủ nhiệm. Thực chất vai trò của giáo viên chủ nhiệm cũng như
giáo dục của giáo viên chủ nhiệm. Thực chất vai trò của giáo viên chủ nhiệm cũng như
người làm vườn, trồng cây, tuy không đúng hoàn toàn nhưng hoạt động của giáo viên
người làm vườn, trồng cây, tuy không đúng hoàn toàn nhưng hoạt động của giáo viên
chủ nhiệm gần như người trồng cây, chăm sóc, vun trồng cây giống. Người làm vườn
chủ nhiệm gần như người trồng cây, chăm sóc, vun trồng cây giống. Người làm vườn
không thể cầm ngọn cây kéo lên mà phải chăm sóc tạo điều kiện cho hạt giống nẩy
không thể cầm ngọn cây kéo lên mà phải chăm sóc tạo điều kiện cho hạt giống nẩy
mầm. Cho nên, bản thân tôi là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn tâm niệm dạy dỗ giáo
mầm. Cho nên, bản thân tôi là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn tâm niệm dạy dỗ giáo
dục cho các em trở thành những con người hữu ích cho xã hội để xứng đáng với những
dục cho các em trở thành những con người hữu ích cho xã hội để xứng đáng với những
hình ảnh đẹp mà xã hội ban tặng như đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói: “Nghề dạy học
hình ảnh đẹp mà xã hội ban tặng như đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói: “Nghề dạy học
là nghề cao quí nhất trong tất cả các nghề cao quí vì nó sáng tạo ra những con người
là nghề cao quí nhất trong tất cả các nghề cao quí vì nó sáng tạo ra những con người
sáng tạo”.
sáng tạo”.
Trong thời đại mở cửa của nền kinh tế hiện nay, học sinh luôn có xu hướng đua đòi
Trong thời đại mở cửa của nền kinh tế hiện nay, học sinh luôn có xu hướng đua đòi
chưng diện luôn bị những cám bẫy trong xã hội lôi cuốn. Nó ảnh hưỡng không ít đến
. NỘI DUNGV
V
ai trò của giáo viên chủ nhiệm ở trường Trung Học Phổ Thông
ai trò của giáo viên chủ nhiệm ở trường Trung Học Phổ Thông
phải
phải
xác
xác
định đúng
định đúng
được
được
vị trí, nhiệm vụ, biết tổ chức giáo dục
vị trí, nhiệm vụ, biết tổ chức giáo dục
,n
,n
hững đặc điểm
hững đặc điểm
tâm lý, trình độ hiểu biết, vốn sống của học sinh còn nhiều hạn chế, vì
tâm lý, trình độ hiểu biết, vốn sống của học sinh còn nhiều hạn chế, vì
vậy
vậy
các em rất
các em rất
cần có một người thường xuyên hướng dẫn giúp đỡ, chỉ
cần có một người thường xuyên hướng dẫn giúp đỡ, chỉ
bảo . Để làm tốt điều này, giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện tốt những
vừa là niềm hy vọng lớn của nhà trường.
vừa là niềm hy vọng lớn của nhà trường.+ Lo là làm thế nào để đưa lớp tiến bộ một cách rõ rệt và mục tiêu cuối
+ Lo là làm thế nào để đưa lớp tiến bộ một cách rõ rệt và mục tiêu cuối
cùng của các em là phải đỗ được vào một trong các trường chuyên
cùng của các em là phải đỗ được vào một trong các trường chuyên
nghiệp
nghiệp
1. Đặc điểm tình hình lớp chủ nhiệm :
1. Đặc điểm tình hình lớp chủ nhiệm :* Lớp chủ nhiệm 11B1
* Lớp chủ nhiệm 11B1
- Tổng số đầu năm : 33 trong đó nam : 14 , nữ : 19.
- Tổng số đầu năm : 33 trong đó nam : 14 , nữ : 19.+ Dân tộc : 6
+ Dân tộc : 6
- Học kì I : Tổng số : 33 trong đó nam : 14 , nữ : 19.
- Học kì I : Tổng số : 33 trong đó nam : 14 , nữ : 19.
m
:
:
Tốt:
Tốt:
27
27
Khá:
Khá:
6
6
2. Kế hoạch thực hiện
2. Kế hoạch thực hiện
Vì g
Vì g
iáo viên chủ nhiệm là người thay thế Hiệu trưởng quản lý toàn
iáo viên chủ nhiệm là người thay thế Hiệu trưởng quản lý toàn
diện tập thể học sinh một lớp học.
diện tập thể học sinh một lớp học.Nếu không hiểu được đặc điểm, trình độ, diễn biến trong quá trình
Nếu không hiểu được đặc điểm, trình độ, diễn biến trong quá trình
giáo dục, tự rèn luyện của học sinh thì không thể giáo dục được
giáo dục, tự rèn luyện của học sinh thì không thể giáo dục được
các em, không thể có sự định hướng kịp thời quá trình tự rèn
3. Biện pháp
3. Biện pháp
a
a
)
)
Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp
Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp
- Giáo viên chủ nhiệm lớp, trước hết phải quản lý toàn diện lớp học, quản lý học sinh
- Giáo viên chủ nhiệm lớp, trước hết phải quản lý toàn diện lớp học, quản lý học sinh
lớp học và cần nắm vững
lớp học và cần nắm vững
+ Hoàn cảnh thay đổi, những tác động của gia đình đến học sinh của lớp chủ nhiệm.
+ Hoàn cảnh thay đổi, những tác động của gia đình đến học sinh của lớp chủ nhiệm.
+ Hiểu biết những đặc điểm của từng em học sinh (về sức khỏe, sinh lý, trình độ
+ Hiểu biết những đặc điểm của từng em học sinh (về sức khỏe, sinh lý, trình độ
nhận thức, năng lực hoạt động, năng khiếu, sở thích, nguyện vọng, quan hệ xã hội,
nhận thức, năng lực hoạt động, năng khiếu, sở thích, nguyện vọng, quan hệ xã hội,
bạn bè….)
bạn bè….)
+ Nắm vững mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục cấp học, lớp học và khả năng
+ Nắm vững mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục cấp học, lớp học và khả năng
thực hiện, kết quả của lớp phụ trách so với mục tiêu giáo dục về mọi mặt (học tập,
thực hiện, kết quả của lớp phụ trách so với mục tiêu giáo dục về mọi mặt (học tập,
rèn luyện đạo đức, thể dục thể thao, văn nghệ và các hoạt động khác…).
rèn luyện đạo đức, thể dục thể thao, văn nghệ và các hoạt động khác…).
+ Quản lý toàn diện đặc điểm học sinh của lớp, nắm vững mục tiêu đào tạo, giáo dục
+ Quản lý toàn diện đặc điểm học sinh của lớp, nắm vững mục tiêu đào tạo, giáo dục
cả về mặt nhân cách và kết quả học tập của học sinh, đồng thời nắm vững hoàn
cả về mặt nhân cách và kết quả học tập của học sinh, đồng thời nắm vững hoàn
tính khách quan, tính trung thực của dư luận, ý kiến của một tập thể học sinh. Khi tiếp
nhận thông tin, người giáo viên chủ nhiệm lớp xử lí kịp thời ngay thông tin với tư cách là
nhận thông tin, người giáo viên chủ nhiệm lớp xử lí kịp thời ngay thông tin với tư cách là
nhà sư phạm, điều đó có tác dụng rất lớn. Có không ít thông tin, suy nghĩ của học sinh chỉ
nhà sư phạm, điều đó có tác dụng rất lớn. Có không ít thông tin, suy nghĩ của học sinh chỉ
có thể tâm sự với giáo viên chủ nhiệm, đó là một thực tế
có thể tâm sự với giáo viên chủ nhiệm, đó là một thực tế
.
.
Ví dụ: những oan ức, sự hiểu lầm của thầy, cô giáo vì một lẽ nào đó. Ai là người giúp
Ví dụ: những oan ức, sự hiểu lầm của thầy, cô giáo vì một lẽ nào đó. Ai là người giúp
các em giải tỏa những băn khoăn vướng mắc trong những quan hệ như vậy,
các em giải tỏa những băn khoăn vướng mắc trong những quan hệ như vậy,
không ai tốt hơn là giáo viên chủ nhiệm.
không ai tốt hơn là giáo viên chủ nhiệm.
Giáo viên chủ nhiệm với tư cách là đại diện cho lớp còn có trách nhiệm bảo vệ, bênh
Giáo viên chủ nhiệm với tư cách là đại diện cho lớp còn có trách nhiệm bảo vệ, bênh
vực quyền lợi mọi mặt học sinh của lớp.
vực quyền lợi mọi mặt học sinh của lớp.
Giáo viên chủ nhiệm là cố vấn tổ chức hoạt động tự quản của tập thể học sinh, bởi vì:
Giáo viên chủ nhiệm là cố vấn tổ chức hoạt động tự quản của tập thể học sinh, bởi vì:
Học sinh trung học phổ thông là những em ở lứa tuổi cuối thiếu niên và đầu thanh
Học sinh trung học phổ thông là những em ở lứa tuổi cuối thiếu niên và đầu thanh
niên. Lứa tuổi đang khẳng định mình, giàu ước mơ, bước đầu có kinh nghiệm
niên. Lứa tuổi đang khẳng định mình, giàu ước mơ, bước đầu có kinh nghiệm
sống, có khả năng tự quản, tổ chức hoạt động tập thể… Tuy nhiên, vẫn là lứa tuổi
sống, có khả năng tự quản, tổ chức hoạt động tập thể… Tuy nhiên, vẫn là lứa tuổi
mong muốn lớn hơn khả năng, muốn khẳng định nhưng chưa đủ về mọi mặt kinh
mong muốn lớn hơn khả năng, muốn khẳng định nhưng chưa đủ về mọi mặt kinh
sư phạm kích thích tư duy sáng tạo ở học sinh, phát triển tiềm
năng trí tuệ vốn có của từng em trong học tập, đề xuất các nội
năng trí tuệ vốn có của từng em trong học tập, đề xuất các nội
dung, các giải pháp, cách thức tổ chức hoạt động thực hiện các
dung, các giải pháp, cách thức tổ chức hoạt động thực hiện các
mục tiêu giáo dục của nhà trường.
mục tiêu giáo dục của nhà trường.
Ví dụ:
Ví dụ:
góp ý kiến một chương trình hoạt động của lớp, hay của một
góp ý kiến một chương trình hoạt động của lớp, hay của một
học sinh thì đã diễn ra quá trình vừa điều chỉnh
học sinh thì đã diễn ra quá trình vừa điều chỉnh
,
,
vừa điều khiển.
vừa điều khiển.
+
+
Người giáo viên chủ nhiệm, trước hết phải thực hiện tốt những
Người giáo viên chủ nhiệm, trước hết phải thực hiện tốt những
nhiệm vụ của một thầy cô giáo, nói chung đó là mẫu mực về đạo
nhiệm vụ của một thầy cô giáo, nói chung đó là mẫu mực về đạo
đức, gương mẫu trong
đức, gương mẫu trong
công
công
việc. Đồng thời, giáo viên chủ nhiệm
việc. Đồng thời, giáo viên chủ nhiệm
Biện pháp
Biện pháp
đã
đã
làm trong
làm trong
công tác chủ nhiệm.
công tác chủ nhiệm.+G
+G
iáo viên chủ nhiệm phải giác ngộ
iáo viên chủ nhiệm phải giác ngộ
cho
cho
học sinh từ bỏ những thói
học sinh từ bỏ những thói
hư tật xấu, phát huy những truyền thống tốt đẹp của
hư tật xấu, phát huy những truyền thống tốt đẹp của
lớp chọn
lớp chọn
,
,
nâng cao nhận thức, tham gia có hiệu quả vào
nâng cao nhận thức, tham gia có hiệu quả vào
các phong trào học
các phong trào học
tập và các hoạt động của nhà trường
nhiệm chủ động định hướng cho học sinh lớp chủ nhiệm thực hiện chủ động,
nhiệm chủ động định hướng cho học sinh lớp chủ nhiệm thực hiện chủ động,
sáng tạo nhiệm vụ của lớp vào phong trào chung của nhà trường.
sáng tạo nhiệm vụ của lớp vào phong trào chung của nhà trường.
+ Hiểu chức năng nhiệm vụ của các tổ chức trong nhà trường, hiểu cán bộ phụ
+ Hiểu chức năng nhiệm vụ của các tổ chức trong nhà trường, hiểu cán bộ phụ
trách các mặt hoạt động và đội ngũ giáo viên giảng dạy các môn học ở lớp
trách các mặt hoạt động và đội ngũ giáo viên giảng dạy các môn học ở lớp
chủ nhiệm để thường xuyên l
chủ nhiệm để thường xuyên l
i
i
ên hệ nắm tình hình học tập, rèn luyện của học
ên hệ nắm tình hình học tập, rèn luyện của học
sinh, tổ chức việc học tập của tập thể lớp để có phương pháp ứng xử phù hợp
sinh, tổ chức việc học tập của tập thể lớp để có phương pháp ứng xử phù hợp
+ Nghiên cứu đặc điểm gia đình học sinh và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh
+ Nghiên cứu đặc điểm gia đình học sinh và đặc điểm tâm sinh lý của học sinhtrong
trong
lớp học .
lớp học .
T
T
âm lý của cha mẹ học sinh, sự quan tâm của cha mẹ đối với
âm lý của cha mẹ học sinh, sự quan tâm của cha mẹ đối với
con cái, phương pháp giáo dục của cha mẹ đối với con của họ trong gia đình.
con cái, phương pháp giáo dục của cha mẹ đối với con của họ trong gia đình.
của giáo viên chủ nhiệm đối với các em, những kỉ niệm, những hiện tượng của học sinh.
Nhật kí chủ nhiệm giúp giáo viên có tư liệu về từng em một cách hệ thống
Nhật kí chủ nhiệm giúp giáo viên có tư liệu về từng em một cách hệ thống
.
.
Còn sổ công
Còn sổ công
tác chủ nhiệm chỉ có tính chất kế hoạch công việc của giáo viên chủ nhiệm. Người giáo
tác chủ nhiệm chỉ có tính chất kế hoạch công việc của giáo viên chủ nhiệm. Người giáo
viên chủ nhiệm phải có tâm huyết với sự nghiệp giáo dục thì việc ghi nhật kí chủ nhiệm
viên chủ nhiệm phải có tâm huyết với sự nghiệp giáo dục thì việc ghi nhật kí chủ nhiệm
và sổ chủ nhiệm được coi là một nội dụng, một nhu cầu của người giáo viên chủ nhiệm.
và sổ chủ nhiệm được coi là một nội dụng, một nhu cầu của người giáo viên chủ nhiệm.
+ Lập kế hoạch chủ nhiệm cho từng tháng, cho năm học của lớp chủ
+ Lập kế hoạch chủ nhiệm cho từng tháng, cho năm học của lớp chủ
nhiệm để đảm bảo tính hệ thống, phát triển giáo dục nhân cách học
nhiệm để đảm bảo tính hệ thống, phát triển giáo dục nhân cách học
sinh
sinh
+
+
Có kế họ
Có kế họ
a
a
ch bồi dưỡng học sinh khá, giỏi
ch bồi dưỡng học sinh khá, giỏi
+ Giáo viên chủ nhiệm phải dạy tốt môn học được phân công dạy ở lớp
+ Giáo viên chủ nhiệm phải dạy tốt môn học được phân công dạy ở lớp
)
Phương pháp tác động cá biệt và giáo dục tập thể
Phương pháp tác động cá biệt và giáo dục tập thể
Người giáo viên chủ nhiệm nắm vững vận dụng mọi phương pháp giáo dục cá biệt, phương
Người giáo viên chủ nhiệm nắm vững vận dụng mọi phương pháp giáo dục cá biệt, phương
pháp giáo dục tập thể và biết kết hợp chúng trong hoàn cảnh cụ thể
pháp giáo dục tập thể và biết kết hợp chúng trong hoàn cảnh cụ thể
- Cần hiểu phương pháp giáo dục cá biệt là sự tác động tới từng cá nhân một cách chuyên biệt
- Cần hiểu phương pháp giáo dục cá biệt là sự tác động tới từng cá nhân một cách chuyên biệt
để đảm bảo tính phù hợp với đối tượng.
để đảm bảo tính phù hợp với đối tượng.
Ví dụ: cùng một biểu hiện hư như nhau, nhưng có em phải phê bình nghiêm khắc, có em thì
Ví dụ: cùng một biểu hiện hư như nhau, nhưng có em phải phê bình nghiêm khắc, có em thì
nhắc nhẹ, có
nhắc nhẹ, có
em
em
chỉ nhắc chung hoặc có
chỉ nhắc chung hoặc có
em
em
phải trực tiếp
phải trực tiếp
bằng chính những lời tâm sự
bằng chính những lời tâm sự
như mẹ con,
như mẹ con,
có
có
em phải
biểu hiện tốt như làm bài hay, sáng tạo thì giáo viên chủ nhiệm có
thể nhắc nhở, tuyên dương, động viên, khen thưởng bằng lời, cho điểm tốt…
thể nhắc nhở, tuyên dương, động viên, khen thưởng bằng lời, cho điểm tốt…
-
-
Nếu giáo viên chủ nhiệm không đo được mức độ của hành vi, sử dụng không tương ứng, dẫn
Nếu giáo viên chủ nhiệm không đo được mức độ của hành vi, sử dụng không tương ứng, dẫn
tới phản tác dụng giáo dục, không đáng khen mà khen quá lời cũng không tốt, chỉ đáng
tới phản tác dụng giáo dục, không đáng khen mà khen quá lời cũng không tốt, chỉ đáng
nhắc nhở mà vì lẽ gì giáo viên chủ nhiệm cảnh cáo phê bình sẽ dễ làm cho học sinh hậm
nhắc nhở mà vì lẽ gì giáo viên chủ nhiệm cảnh cáo phê bình sẽ dễ làm cho học sinh hậm
hực, mất lòng tin, bi quan.
hực, mất lòng tin, bi quan.
- Muốn phát huy hiệu qủa của phương pháp giáo dục
- Muốn phát huy hiệu qủa của phương pháp giáo dục
trong tập thể, giáo viên chủ nhiệm trước hết phải là
trong tập thể, giáo viên chủ nhiệm trước hết phải là
người có trách nhiệm, nắm vững đối tượng, xây dựng
người có trách nhiệm, nắm vững đối tượng, xây dựng
được tập thể học sinh thành một tập thể vững mạnh:
được tập thể học sinh thành một tập thể vững mạnh:
+ Đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ chung của từng thành
+ Đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ chung của từng thành
viên của lớp.
viên của lớp.
+ Tổ chức những hoạt động chung để thực hiện mục
+ Tổ chức những hoạt động chung để thực hiện mục
tiêu.
tiêu.
có chuyển biến rõ
rệt
rệt
. Tôi đã áp dụng đúng các biện pháp mà mình đề ra thì kết quả của năm học
. Tôi đã áp dụng đúng các biện pháp mà mình đề ra thì kết quả của năm học
200
200
9
9
-20
-20
10
10 học lực và hạnh kiểm của các em có sự tiến bộ rất rõ, cụ thể học lực và hạnh kiểm đạt
học lực và hạnh kiểm của các em có sự tiến bộ rất rõ, cụ thể học lực và hạnh kiểm đạt
được như sau:
được như sau:
Học lực:
Học lực:
Giỏi:
Giỏi:
1
1
Khá:
Khá:
24
24
TB: