MỤC LỤC
1
A - LỜI NÓI ĐẦU
Là một giáo viên chủ nhiệm tôi luôn tự đặt ra cho mình cái đích mà mình
phải đạt tới để phần nào đóng góp cho sự nghiệp trồng người nói chung và dạy
dỗ cho các em học sinh của mình nói riêng. Trong cả quá trình làm việc giảng
dạy và làm công tác chủ nhiệm thông qua việc học hỏi các bạn đồng nghiệp, qua
sách báo, qua thực tế học sinh để rút ra cho mình nhiều kinh nghiệm về công tác
chủ nhiệm và càng gần đến nhưng năm tháng về hưu tôi càng đúc rút cho mình
nhiều bài học quý giá từ việc quản lý giáo dục học sinh có nhiều hoàn cảnh khác
nhau đến việc xây dựng nề nếp cho các em. Cũng có một số vấn đề tôi còn băn
khoăn, có những việc thành công rất tốt, tôi cũng thấy mình cần phải để lại một
cái gì đó mặc dù trước đây và hiện tại nó là của mình song cũng có thể sau này
nó nhân rộng ra với lớp trẻ hay chăng. Một trong số những vấn đề tôi còn băn
khoăn cũng là một vấn đề tôi đã từng làm công tác chủ nhiệm đó là việc "Giáo
dục học sinh cá biệt trong trường phổ thông".
Tôi là một thầy giáo, tôi đã từng qua những năm tháng tuổi thơ như các
em học sinh của tôi, cũng đã có những lúc vô cùng hồn nhiên và cũng có lúc vui,
lúc buồn, có lúc thế này có lúc thế khác xong do hoàn cảnh của bản thân mẹ và
bố mẹ tôi luôn đi công tác xa trong thời kỳ tôi là học sinh. Cũng vì thực tế từ tôi
và các bạn học sinh cá biệt của tôi cho nên tôi rất muốn giúp đỡ học sinh của
mình đặc biệt là các em học sinh cá biệt sinh vì ít nhiều các em cũng giống mình
để các em phải biết tự phấn đấu vươn lên; trong cuộc sống các em phải biết vì
mọi người, phải có tinh thần tương thân tướng ái và làm việc hết mình. Mặt khác
hiện nay số học sinh học sinh cá biệt trong các trường phổ thông cũng gây khá
khá nhiều khó khăn đến các hoạt động của lớp mà bản thân các em càng ngày
càng có những quan niệm về cả về cách sống cả về cách sinh hoạt nó khác xưa
nhiều lắm; nếu không tận tình chỉ bảo và giũp đỡ các em thì sẽ có nhiều em
không định hướng đúng đường đi cho mình nên rất dễ làm cho các em bị sa ngã.
Chính vì lý do đó tôi đã chọn đề tài này để mạnh dạn đưa ra được chính kiến của
mình và đưa ra được những gì bản thân đã làm và thực tế đã có một số kết quả

bảo việc làm là đúng cũng có người bảo em làm những việc không đúng; bản
thân các em học sinh cá biệt còn có nhiều việc cần phải giáo dục cho chính
mình. Ngoài ra tôi thấy trong thực tế hiện tại còn xảy ra rất nhiều các tệ nạn xã
hội nếu không giáo dục các em đến nơi đến chốn các em rất dễ bị sa ngã làm
hỏng cả cuộc đời của các em làm cho tuổi thơ của các em nhanh chóng bị qua đi
các em sớm đến với các suy nghĩ tiêu cực, ăn chơi, buông lỏng bản thân và rồi
không còn có cơ hội để làm lại cuộc đời của mình, có nhiều hiện tượng trở trêu
ngang trái đến đau lòng đối với các em làm cho cuộc đời của các em bồng bềnh
muốn trôi giạt đến đâu thì đến. Trong thực tế ta thấy biết bao những hiện tượng,
những sự việc đau lòng xảy ra với các em để có những em phải bỏ học để đi làm
người lớn quá sớm mà tác hại đến với các em lại vô bờ.
Trong những năm gần đây bản thân các em học sinh cá biệt sinh cũng đã
được nhà trường, các Thầy cô giáo quan tâm nhiều hơn. Qua đó cũng một phần
để giúp cho các em thấy rõ được những vấn đề mà các em cần phải quan tâm để
sửa cho chính mình và giữ cho lớp tốt hơn. Việc giáo dục các em học sinh cá
biệt sinh không đơn thuần, không dễ dàng mà nó muôn hình muôn vẻ vì thế
trong suốt nhiều năm qua tôi đã làm và đã từng xử lý rất nhiều những vụ việc
hay vấn đề đặt ra với học sinh học sinh cá biệt. Do đó nó càng thôi thúc tôi cần
phải có một cái gì đó mà góp vào việc giáo dục học sinh đặc biệt là học sinh học
sinh cá biệt; vì thế tôi mới quyết định chọn đề tài này để đi sâu hơn trong nhiều
năm qua cùng với một số đề tài khác để rút kinh nghiệm cho mình tạo điều kiện
cho mình hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao cũng là một phần đóng góp
nhỏ bé vào sự nghiệp giáo dục chung của đất nước.
3
C. NHỮNG VIỆC LÀM CỤ THỂ VÀ NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC
HIỆN
Việc giáo dục các em học sinh cá biệt sinh là việc làm rất cần và quan
trọng đối với các thầy cô giáo tuy rằng các em học sinh cá biệt trong một lớp
không nhiều nhưng sẽ làm ảnh hưởng rất lớn đến công tác, phong trào của lớp.
Khi giáo dục các em không thể chung chung mà phải giáo dục các em về mọt

cần thiết, làm sao các em phải trật tự ghi chép, chú ý nghe thầy cô giáo giảng
bài, đấy là những mong muốn của các thầy cô giáo nhưng học sinh đâu phải em
nào cũng tuân theo, có những em vào giờ học lại xin phép giáo viên cho em
xuống phòng y tế hoặc thưa cô cho em về với trường hợp này làm sao cô lại
không cho em về để giải quyết việc đó nhưng thực ra không phải lý do đó mà
các em nói dối giáo viên chủ nhiệm khi biết chuyện tôi cũng tìm cách giải quyết
làm sao cho không ảnh hưởng đến giáo viên gặp các em đi chơi bao giờ tôi cũng
tự nhận tôi trông thấy nhưng không muốn gặp lúc đó để đảm bảo uy tín cho em
đó, lúc này tôi không những phân tích cho các em hiểu cái thiệt mà các em phải
4
chịu nếu các em nghỉ giờ, các em đều nhận sửa chữa nhưng có em hứa vậy cũng
chưa sửa được sự việc vẫn tái diễn tôi cho các em tự kiểm điểm có ý kiến của
phụ huynh nhưng có những em lại đợi đến giờ đi học mới bảo bố mẹ mình ký
bản kiểm điểm, phụ huynh lại không nhìn rõ con mình vì sao bị kiểm điểm vẫn
cứ ký thế rồi lần nữaxin nghỉ giờ đi chơi tôi bắt buộc phải mời phụ huynh đến
làm việc để phụ huynh thấy rõ khuyết điểm của con mình và kết hợp cùng giáo
viên dạy dỗ các em còn các em nhận ra khuyết điểm của mình để sửa chữa . Có
em ở lớp tôi chủ nhiệm mới là học sinh lóp 11 mà ngày rằm hay mùng một
hàng ngày hay có lý do xin nghỉ. Tôi thấy sự việc lạ tôi theo dõi và biết được lý
do các em nghe nhiều người đoán các em thế này thế khác bảo các em phải năng
lễ chùa để bớt được hạn, tôi đã đến tận gia đình các em trước hết gặp phụ huynh
các em để thống nhất quan điểm và biện pháp giáo dục các em sau đó tôi cùng
phụ huynh của các em, làm việc với các em cũng có, phân tích sự vật hiện
tượng để các em dần hiểu ra rằng các em còn tuổi học sinh chưa phải đến tuổi
thường xuyên đi lễ chùa để cho các em bỏ đi dần và trở lại với mọi sinh hoạt
bình thường của mình. Cũng có em rất ngoan song do hoàn cảnh éo le nên việc
các em theo học cũng gặp nhiều khó khăn, có em bố không ở với 2 mẹ con của
em mà mẹ em lại đau yếu luôn sau một thời kỳ làm công nhân quốc phòng, bản
thân em nhỏ yếu; với em tôi đã động viên cả lớp quan tâm đến bạn nhiều hơn
gần gũi ban san sẻ với bạn về tình cảm để bạn yên tâm học tập, tôi động viên các

khác các em nam sống bất cần. Với những học sinh này đâu phải một sớm một
chiều giúp các em nhận thức đúng đắn được lối sống sinh hoạt cho mình, các em
còn có tính bảo thủ rất cao chính vì vậy bản thân tôi đã bỏ khá nhiều công sức và
nhiều biện pháp để giáo dục các em nhằm làm thay đổi cách suy nghĩ và lối
sống của các em cho phù hợp với một học sinh cá biệt sinh, tôi gần gũi các em,
có những cái phải thông cảm với các em, và cũng nhiều lần tâm sự, kể chuyện
cho các em, các câu chuyện tôi kể cho các em có một phần có thực có một phần
hư cấu sao cho nó gần với tính cách của học sinh đó, qua nhiều lần và nhiều
ngày các em cũng nhận ra lâu nay bản thân mình đã mất học sinh cá biệt tính và
các em đã dần lấy lại. Cũng có những em yêu rất sớm, tình yêu của các em làm
nhiều em bị ảnh hưởng đến việc học, đến giờ học và sinh hoạt, có nhiều lúc các
em như ngẩn ngơ, không tập trung. Thực sự với những em này mà nói cấm thì
khó lắm mà phải tìm cách giúp các em làm sao không để ảnh hưởng đến việc
học tập, đến sinh hoạt hàng ngày, giúp các em yên tâm hơn về mọi mặt, có
những em vẫn giữ trọn được tình cảm của mình mà vẫn học tốt vẫn thi được vào
đại học song có những em chỉ chọn được một trong hai con đường một là học
đến nơi đến chốn thì không còn thời gian để nghĩ đến bạn trai của mình nhưng
có những em sẵn sàng theo tiếng gọi của tình yêu để ảnh hưởng đến việc học sau
một thời gian thấy việc học của mình sút kém thua bạn bè kèm theo sự gần gũi
giúp đỡ của cô giáo và bạn bè cũng giúp các em yên tâm trở lại để học hành cho
nghiêm chỉnh cùng các bạn xây dựng tập thể lớp đoàn kết nhất trí thương yêu
giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Cũng có nhiều khoá lớp do tôi chủ nhiệm, tôi chọn
học sinh học sinh cá biệt làm lớp trưởng, tổ trưởng bởi vì có khoá học tôi chủ
nhiệm có các em nam song không em nào có thể làm tốt hơn lớp trưởng là học
sinh cá biệt do tôi chọn mặc dù là học sinh cá biệt nhưng có nhiều em rất hoạt
bát, năng động làm việc có trách nhiệm. Khi cử em đó làm lớp trưởng bao giờ
tôi cũng hướng dẫn em cách làm, cách nói cách ứng xử với các bạn trong các
tình huống xảy ra đồng thời cũng cho em một cái quyền lãnh đạo, tôi luôn tạo ra
điều kiện cho lớp trưởng làm việc và ủng hộ em về mọi phương diện miễn sao
em làm đúng, có lợi cho lớp, có lợi cho học sinh và thúc đẩy được phong trào

em nghe nói lại những câu nói, câu trả lời của bạn mình mà bật cười, nụ cười rất
hồn nhiên, chân thành và htật đáng yêu, cứ dần dần như thế các em đã bảo nhau,
đóng góp ý kiến cho nhau và cùng nhau sửa chữa để cùng nhau tiến bộ. Với
những thí dụ trên các em tự phát biểu nên trả lời thầy cô giáo như thế nào cho
đúng ngay từ lúc ban đầu. Có những em do học yếu, khi làm bài kiểm tra giáo
viên trông kiểm tra nghiêm túc không giở được tài liệu hay không chép được
cửa ban khi ra ngoài rất tự nhiên nói với bạn bè “ông ấy trông ghê thế” hay “bà
ấy trông ghê thế”. Đấy là khi các em còn đang học trong trường mà đã nói đến
những người trực tiếp dạy dỗ mình như vậy. Với các em này cũng không thể bỏ
qua và cũng không thể sẵng giọng ngay với các em được, đã có trường hợp tôi
hỏi các em: “cho cô hỏi em nói ông ấy, bà ấy là ai thế” có những học sinh rất tự
nhiên nói rõ là “thầy” hoặc “cô”. Tôi hỏi tiếp: “Thầy, cô ấy lên ông lên bà của
em từ bao giờ thế ?” Học sinh đó không trả lời được. Tôi lại hỏi: “Khi em đến
trường và từ xưa người ta thường gọi người dây mình ở trường là gì”? lúc đó
học sinh đó : “em xin lỗi cô”. Tôi nhắc học sinh đó: “em không có lỗi với cô mà
em có lỗi với chính em, có lỗi với Thầy cô giáo mà em gọi là ông, là bà, lần sau
em phải rút kinh nghiệm không nên gọi Thầy cô mình như vậy nữanhé?
Trong thực tế có những em là gái mà tính khí như con trai thâm chí còn cố
tạo ra cho mình hình dáng, đầu tóc như con trai, nói năng cấc nấc bậy bạ như nói
chuyện với bạn 10 câu thì phải có đến 7 hay 8 câu văng tục hoặc nói bậy, tan
học ra cổng trường đi sau các em đó thì xấu hổ lắm nhưng nếu như ngay lúc đó
mà khuyên bảo em đó thì không những làm xấu mặt em học sinh ấy mà còn để
tập trung sự chú ý của nhiều em khác hơn. Vì vậy đã đi sau thì thôi biết đấy,
nghe đấy nhưng điều đó không có nghĩa là bỏ qua mà ngày hôm lúc đầu giờ tôi
mới gọi riêng em học sinh đó và ngoài nhắc nhỏ và hỏi nguyên do tại sao em lại
dùng những câu nói như vậy để nói với bạn, tôi nhắc em nhớ lại lúc đó quanh
em có bao nhiêu bạn cả trai và gái vậy thì những lời nói của em để các bạn cùng
7
nghe các bạn sẽ nghĩ về em như thế nào chưa nói đến những người đi ngoài
đường họ sẽ nghĩ về em, về học sinh trường THPT Cao Bá Quát như thế nào;

phải làm thế nào cũng được mà phải biết cách làm vừa nhanh vừa sạch sẽ, như
khi lau nhà đòi hỏi các em phải quét nhà như thế nào và tiến hành lau từ đâu đến
đâu để đảm bảo làm đến đâu gọn gàng sạch sẽ đến đấy hay việc nấu một bữa
cơm bình thường thì phải chú ý đến việc cho nước vào nồi cơm như thé nào thức
ăn làm kể từ luộc rau thôi cũng phải có chút kỹ thuật đến việc sào nấu các món
ăn khác đảm bảo cơm ngon canh ngọt thức ăn đơn giản mà lại ngon và hấp dẫn.
Trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày có những vấn đề khúc mắc gì đó có
nhiều em hỏi ý kiến tôi nên làm như thế nào tôi đều có ý kiến sát thực cho các
em đã các em tự cân nhắc rồi giải quyết nhất là trong quan hệ bạn bè; quan hệ
với các bạn học sinh cá biệt thì mình phải như thế nào để thể hiện mình sống
hoà đồng với các bạn, chân thực với các bạn nhiệt tình với các bạn; với các bạn
mang phải chơi cho đúng mực bao giờ cũng phải có một gianh giới nhất định
của người khác giới không suồng sã với các bạn, phải biết tôn trọng bạn không
8
cợt nhả và không thể hiện điều kiện gì gây tổn thương đến bạn và tổn thương
chính mình, không đưa chuyện, không nói xấu các bạn khác. Có những em do
sự phát triển tâm sinh lý của bản thân sớm và do môi trường đưa lại các em yên
sớm trong trường hợp này tôi cũng không thể gay gắt với cá em mà tôi chỉ nêu
rõ cho các em cái thiệt thòi của một thời con gái khi vấp vào yêu sớm nó gây
ảnh hưởng đến bản thân mình rất nhiều về mọt mặt, các em ở lứa tuổi này yêu
sớm rất dễ bị sa ngã, dễ bị tổn thương, bỏ cả thời gian học tập kể cả học bài ở
nhà tư tưởng cũng không tập trung bài về nhà không đảm bảo, không thuộc bài,
đến lớp cũng không tập trung, giáo viên kiểm tra bài không làm không học, giáo
viên nhắc nhở thì sinh ra chán nản hoặc có em do sợ giáo viên kiểm tra bài mình
nên đưa ra lý do này lí do khác để xuống phòng y tế hoặc xin về; có những
trường hợp các em nói dối thầy giáo, nói dối bố mẹ. Có những em xin giáo viên
cho về vì lý do đến ngày tháng của con gái, nếu như vậy thì giáo viên nào chẳng
cho về nhưng không phải các em về nhà mà các em lại hẹn bạn mình cùng đi
chơi. Sự việc xảy ra 1 lần được sẽ xảy ra đến lần thứ hai, thứ ba rồi nhiều lần
thành quen xin thầy này, cô kia cứ như vậy. Trong trường hợp như vậy tôi là

và còn có trường hợp lại tập hợp nhau cùng trên trọc bạn, nói những lời nói làm
cho bạn mình tự ái hoặc suy nghĩ nhiều đến hoàn cảnh của mình sinh ra tủi thân.
Đã có lần có em học sinh học sinh cá biệt ở lớp tôi giảng dạy mà giáo viên chủ
nhiệm lại là Thầy giáo, em không dám tâm sự, không dám nói sự thật mà các
bạn nam trong lớp đã cư xử với em, em đã nói lại với tôi như thể cầu cứu giúp
em thoát khỏi vòng vây không đẹp, không thiện cảm của các bạn nam trong lớp
em bởi vì cứ mỗi buổi sáng em đó đến trường, khi em vừa bước vào lớp các em
nam đã hô nhau hai ba và cùng nhau đồng thanh nói những từ gây ảnh hưởng rất
lớn đến tinh thần của em, xúc phạm em và bố mẹ của em, các em học sinh cá
biệt của lớp có em mặc kệ nhưng cũng có em nhắc nhở thì các em nam, các em
chỉ cười, không nghe. Qua sự việc đó, tôi đã từng dành thời gian phân tích cho
cả lớp hiểu, tôi hỏi một số em nam trước mặt cả lớp: “Em hãy cho cô biết tại sao
các em lại xử sự với bạn như vậy?” các em đều không trả lời được tôi; tôi lại
đặt cau hỏi tiếp cho các em: “Nếu em ở hoàn cảnh như bạn mà bị bạn cùng lớp
đối xử như thế thì em sẽ như thế nào” ? Câu hỏi tôi đặt ra không em nào dám trả
lời tôi lúc đó tôi mới phân tích cho các em: các em đang học lớp 12 rồi sau đây
các em ra trường mỗi em đi mỗi ngành khác nhau, biết đâu đấy do bạn có nhiều
cố gắng trong học tập, bạn xin được làm ở một số cơ quan nào đó, một công ty
nào đó và đặc biệt bạn lại giữ một địa vị trong cơ quan ấy, còn về phía các em
sau này các em lớn lên chắc chắn các em phải xây dựng gia đình các em sẽ sinh
con; khi con của các em khôn lớn đã trưởng thành cần phải có công việc làm và
nhất là công việc làm phải phù hợp. Khi biết bạn mình giữ một trọng trách có
thể xin việc giúp con của các em được khi đó các em có nhân bạn dã cùng học
một lớp với mình không ? các em có nhờ bạn xin việc cho con mình hay
không ? Nếu các em nhận bạn và có nhờ bạn các em có nghĩ đến những ngày
các em học cùng một lớp với ban các em xử sự với bạn như thế này hay không ?
Lúc đó thì sao được nhỉ ? Vậy thì hiện nay các em đang cùng học một lớp, đang
cùng nhau sinh hoạt trong môn tập thể, cô coi các em đang cùng ở trong một gia
đình sao các em không biết thông cảm với bạn, gần gũi bạn để giúp bạn quên đi
những cái cần phải quên mà hoà mình vào tới tập thể có hơn hay không ?

trường cao đẳng; có em cho rằng mình chỉ vào học trung cấp hay học cho mình
một nghề nào đó rồi ra xin việc làm. Cũng như nhiều khoá học sinh trước, tôi
đều hướng dẫn các em, có em tôi nói nên thi vào đại học sư phạm nhưng thị vào
trường II ở Xuân Hoà, có em tôi hướng dẫn nên thi vào ĐH Y, có em thi vào
ĐH Ngoại ngữ cũng có em thi vào ĐH Thương Mại, ĐH Công đoàn, Học viên
ngân hàng và có em nên thi vào cao đẳng Nhạc hoa v.v. Nói chung tôi đều dựa
vào 2 cơ sở để hướng nghiệp cho các em đó là:
* Một là dựa vào khả năng thực tiễn kiến thức của các em ở lớp.
* Hai là dựa vào hình thức bên ngoài, cách nói năng và tích cách của các
em cùng điều kiện của gia đình.
* Ba là phải dựa vào nhu cầu của xã hội
Vì vậy có năm lớp tôi chủ nhiệm là một lớp thường không phải là lớp
chọn mà có đến 30/44 học sinh thi được vào đại học và cao đẳng. Với các em tôi
đều phân tích cho các em rõ các em không chạy theo ý thích của riêng mình; ý
thích của gia đình, không phải chạy theo phong trào rủ nhau cùng đi thi vào một
trường cho vui, cho có bạn mà phải dựa vào khả năng và trình độ của mình; khả
năng về học vấn, khả năng học các bộ môn thi khối dó và dựa vào khả năng thực
tế của gia đình để mà đăng kí dự thi.
Khoá học sinh tôi chủ nghiệm năm học này cũng vậy, tôi cũng không qua
buổi hội thảo “sáng suốt lực chọn ngành nghề” để tôi hướng nghiệp cho các em;
bởi vì các em không sáng suốtlựa chọn ngành nghề cho mình thì hậu quả rất xấu
đến với các em, các em không dễn chán mản, đứng núi này trông núi kia cao
hơn hoặc chạy theo đích không rõ ràng. Không những thế việc lựa chọn ngành
nghề không sáng suốt, không thực tế gây ảnh hưởng đến cả gia đình, đến cả xã
hội do đó đòi hỏi các em phải cân nhắc đi cân nhắc lại để chọn cho mình một
trường nào đó phù hợp với khả năng của bản thân. Trong buổi hội thảo các em
trao đổi rất sôi nổi, có em xác định sẽ thi vào một trường cao đẳng nào đó hoặc
một trong các trường trung cấp; cũng có em cho rằng mình phải học lấy một cái
nghề bất kỳ sau đó xin vào làm trong một cơ quan xí nghiệp nào đó dù chỉ là
công nhân bình thường và từ đó sẽ học thêm để bồi dưỡng thêm kiến thức cho

mới, cái lố lăng không nên có đối với một học sinh. Qua những năm công tác,
qua những việc làm của bản thân tôi, tôi tự nhận thấy mình cũng thu được một
số kết quả nhất định như:
1. Với các em ngoan, các em là nòng cốt của lớp lại càng vững vàng hơn
trong sinh hoạt và học tập, các em định hướng rất rõ cho mình con đường mà
các em đi tới và cái đích cần đạt được, trong công tác các em sôi nổi, có trách
nhiệm hơn và có tiến bộ hơn về học tập, bản thân các em có thể là hạt nhân để
gây dựng các phong trào, sau này khi các em ra trường, các em trưởng thành
chắc chắn các em vững vàng hơn trong cuộc sống.
2. Với các em có hoàn cảnh đặc biệt như chẳng may bố hoặc mẹ của em
bị mất sớm hay mất cả 2 hoặc là vì một lý do nào đó bố mẹ các em phải chia tay
nhau lẽ dĩ nhiên hậu quả lớn nhất các em phải gánh chịu. Các em thiếu mất tình
thương của một trong hai người vì vậy rất có thể các em suy nghĩ lệch lạc không
đúng đắn và có những hành động thiếu suy nghĩ đồng thời cũng có thể xảy ra
những hành động đáng tiếc bởi vì đặc điểm chung của phần lớn các em học sinh
cá biệt là muốn được sống trong bầu không khí ấm áp tình thương, có tình cảm.
Vì vậy để cho các em thiếu mất một nguồn tình cảm vô tận của người bố hay
của người mẹ rất dễ làm cho các em tự ti và mặc cảm với hoàn cảnh của mình.
Khi tôi gần gũi các em, giáo dục các em và bằng tình cảm của mình cảm hoá các
em, giúp các em nhìn rõ ra vấn đề, giúp các em hiểu được những việc cần làm
cần biết và cần tránh của một người học sinh, giúp các em hoà mình với bạn bè
bởi vì các em có lỗi gì đâu, với bạn bè không mặc cảm với chính mình không
cảm thấy mình bị cô đơn, với các em này đã có những em sau khi ra trường vào
được đại học, các em có một nghề rất chính đáng đảm bảo cuộc sống cho mình
và góp phần nhỏ của mình trong công cuộc xây dựng đất nước trong thời kỳ mới
hiện nay.
3. Với các em trước khi vào lớp tôi chủ nhiệm vốn là những em đua đòi
ăn chơi, hay bỏ giờ bỏ tiết, mặc thì lố lăng, nói năng bừa bãi không có ý tứ của
một người con gái thì việc giáo dục các em có khó khăn hơn, các em chưa thích
nghi với cái hiện tại cần có của một học sinh cá biệt sinh trong trường phổ

là những người có học vấn được giáo dục đầy đủ, được nhiều người tin yêu và
các cơ bản nhất là các em có thể lo dược cho mình về mọi lĩnh vực để đảm bảo
cuộc sống tốt đẹp hơn.
14
E- BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Từ việc giáo dục học sinh học sinh cá biệt mà học sinh cá biệt, tôi nhận
thấy dù ở bất kỳ một trường học nào có thể là đại học, cao đẳng, trung cấp trung
học phổ thông hay phổ thông cơ sở thì việc hướng dẫn, giáo dục học sinh học
sinh cá biệt là một việc rất cần thiết. Mặc dù rằng trong số các em học sinh cá
biệt có những em học được, cũng có em chưa ngoan lại lười học lại đua đòi, mỗi
em đều có một hoàn cảnh riêng, một đặc điểm riêng, một tính cách riêng. Vì vậy
muốn giáo dục được các em tôi đã suy nghĩ rất nhiều và mỗi một trường hợp tôi
đều đặt ra cho mình biện pháp thực hiện, tôi cũng biết kết hợp với các lực lượng
giáo dục xây dựng được tập thể lớp là tập thể đoàn kết nhất chí tạo tiền đề để
giáo dục học sinh khá tốt, giúp cho các em có ý thức vươn lên, có tinh thần tập
thể, xây dựng nếp sống sinh hoạt và học tập để thu được kết quả cao hơn, muốn
có được kết quả như mong muốn bản thân tôi đã làm và đã đúc rút ra được một
số bài học kinh nghiệm về việc giáo dục học sinh học sinh cá biệt như sau:
1. Phải đi sâu, đi sát học sinh của mình theo dõi thường xuyên diễn biến
các sự việc, các hiện tượng liên quan đến học sinh học sinh cá biệt dù là mối liên
quan ấy xảy ra ở trong lớp với nhau hay xảy ra với cả lớp khác để kịp điều
chỉnh, có khen chê các em kịp thời phải biết kết hợp tình và lý để giải quyết mọi
vấn đề xảy ra, phải tận tình với các em nêu rõ mặt phải mặt trái, cái hay và cái
không hay ở câu nói, việc làm hay cách xử sự của các em vì những cái đó sẽ dẫn
đến hậu quả nghiêm trọng như thế nào. Phải biết được tâm tư tình cảm của các
em, diễn biến tâm lý trong các em xảy ra như thế nào để điều chỉnh biện pháp
giáo dục cho phù hợp tránh áp đặt hay nói sai thực tế sẽ làm giảm lòng tin của
các em và chất lượng giáo dục thấp
2. Phải xây dựng được lòng tin của học sinh đối với giáo viên, phải làm
thế nào để các em tin tưởng vào cô giáo, công bằng khi đánh giá các em không

và sinh hoạt của mình với tập thể tạo điều kiện cho các em hoàn thành tốt nhiệm
vụ học tập của mình hơn.
Thông qua những việc tôi đã làm tôi nhận thấy: khi các em còn ngồi trên
ghế nhà trường, còn được sự dạy dỗ tận tình của các thầy cô giáo việc giáo dục
học sinh học sinh cá biệt là một việc vô cùng cần thiết từ lời ăn tiếng nói đến cử
chỉ hành động và cách cư sử với mọi người sao cho là người có văn hoá, có tri
thức, có khả năng vươn lên trong cuộc sống, có đạo đức, có ý thức tổ chức kỷ
luật, có nếp sống sinh hoạt lành mạnh văn minh và lịch sự để sau này khi các em
đã trưởng thành các em là những người đóng góp vào sự nghiệp giáo dục lớp trẻ
sau nữa mặc dù có thể chỉ là giáo dục những trẻ nhỏ trong phạm vi gia đình các
em. Vì vậy mỗi giáo viên chúng ta điều phải xác định đúng mục tiêu giáo dục
của Đảng để xây dựng cho học sinh của mình đặc biệt là học sinh học sinh cá
biệt về nề nếp sinh hoạt, nề nếp học tập đúng đắn tạo hậu thuẫn cho ngày mai
các em lập nghiệp, thực hiện đúng như lời bác Hồ dạy “Vì lợi ích mười năm
trồng cây vì lợi ích trăm năm trồng người”
Trong thực tế, ai cũng vậy kể cả các bậc phụ huynh hay các thày cô giáo
đều muốn mình trồng cây phải được hái quả, và ai cũng muốn thu hoạch được
trái ngon, quả ngọt chứ không ai muốn thu hoạch quả đắng, quả cay. Tôi cũng
như muôn vàn các bạn đồng nghiệp khác của tôi được Đảng và nhân giao cho
nhiệm vụ trồng người, trồng cho đất nước những cây xanh, trồng cho đất nước
lớp người có đủ tài năng, đủ trí tuệ, có đạo đức xã hội chủ nghĩa, có nếp sống
văn minh lịch sự để rồi lớp học sinh này giữ một trọng trách vô cùng quan trọng
là xây dựng và bảo vệ tổ quốc, thực hiện tốt được niềm mong ước của Bác Hồ
khi còn sống là:
“… Xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn ”
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Hà Nội ngày 15 tháng 5 năm 2012
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác