Nguyễn Thị Nhung
K33C Sinh - KTNN
Vai trò của các
nguyên tố vi lượng
Vai trò chung của các
nguyên tố vi lượng
Vai trò của một số
nguyên tố cụ thể
1. Mối quan hệ giữa các nguyên tố vi
lượng và enzym
-
Nguyên tố vi lượng làm tăng hoạt
tính của enzym thông qua việc
hình thành phức Metaloenzym.
VD: Cu trong ez ascorbinoxydase làm
tăng hoạt tính lên 1000 lần so với
Cu
+2
ở trạng thái tự do.
Vai trò chung của các
nguyên tố vi lượng
+ Metaloenzym thực sự là kim loại
liên kết chặt với EZ nếu thay thế KL
này thì hoạt tính của EZ sẽ thay đổi.
+ Metaloenzym không thực sự là
khi thay thế KL thì hoạt tính của EZ
không bị thay đổi
+ Trong chu trình Crebs có 11 phản ứng
thì mỗi phản ứng đều có sự xúc tác của
các EZ chứa các nguyên tố vi lượng.
+ Các nguyên tố vi lượng tham gia
chuỗi hô hấp, trong chuỗi này các
NTVL có khả năng thay đổi hoá trị vì
vậy chúng có khả năng vận chuyển e
để tổng hợp ATP.
+ Các NTVL tham gia tổng hợp diệp lục:
Cu, Co, Mo.
+ Theo Boichenco và Xaenco (1961): Mn
và Fe ảnh hưởng đến pha sáng và pha
tối của quang hợp theo sơ đồ sau.
ROOH
Photpharit
O
2
Gluxit
Mn
+2
Mn
+3
Phức hệ
Enzim FAD
H
2
O
CO
Mo
Cu
B
Hàm lượng
trong đất
Hấp thụ và
vận chuyển
Chức năng
sinh lí
Mn
Hàm lượng Mn trong đất
•
Chiếm tỉ lệ thấp, chủ yếu dạng ion
Mn
+2
, Mn
+3
, Mn
+4
có thể chuyển hoá
cho nhau.
•
Hàm lượng Mn phụ thuộc vào thế
oxi hoá khử của đất. Thế oxi hoá
khử thấp thì lực khử càng mạnh.
Hấp thụ và vận chuyển Mn
•
2
P680
4 Mn
+2
Chất nhận e
Ánh sáng
4Mn
+3
-
Mn xúc tác các EZ trong quá
trình phosphoril hoá quang hợp:
phosphokinase, phosphatase
- Mn tham gia cấu trúc các EZ
có vai trò thuỷ phân H
2
O
2.
giúp
giải độc cho cây.
Theo Ness và woolhouse năm
1980: Mn có vai trò trong xúc tác EZ
ARN-polimease trong lục lạp, làm
cho quá trình sao mã, giải mã, tổng
hợp protein lục lạp thuận lợi
Thiếu Mn
Thiếu Mn do bị bón Fe quá nhiều
4
-2
.
•
Mo được vận chuyển chậm trong
mạch gỗ và libe.
Chức năng sinh lí của Mo
•
Mo tham gia cấu trúc hàng loạt các
EZ trao đổi nitơ như nitrogenase.
Trong EZ này gồm 2 nguyên tử Mo
liên kết với các nguyên tử Fe.
•
Các EZ trong quá trình khử nitrat và
nitrit đều có Mo trong cấu trúc trung
tâm hoạt động.
•
Mo còn ảnh hưởng đến năng suất
một số cây trồng do làm tăng khả
năng tích luỹ sinh khối.Hàm lượng
trong đất
Hấp thụ và
vận chuyển
Chức năng
sinh lí
Cu