Câu 1: VK ĐH VIII nêu rõ : “Sau những biến cố chính trị ở Liên Xô và các nước Đông Aâu,
chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thoái trào, nhưng điều đó không làm thay đổi tính chất
của thời đại, loài người vẫn đang trong thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã
hội. Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới vẫn tồn tại và phát triển, có mặt sâu sắc hơn, nội
dung vào hình thức biểu hiện có nhiều nét mới” . (VKĐH VIII, trang 16) Đồng chí hãy
phân tích luận điểm trên
BÀI LÀM
Những tư tưởng lớn của nhân loại sớm muộn sẽ trở thành hiện thực và quá trình thực hiện
những tư tưởng xã hội thường bắt đầu bằng một cuộc cách mạng. Tư tưởng xã hội chủ nghĩa đã
hình thành từ thờ cổ đại Hy Lạp trải qua nhiều giản đơn đến đầu thế kỷ 20, tư tưởng ấy được thực
hiện ở nước Nga (1917) bằng cuộc cách mạng Tháng Mười vĩ đại. 80 năm đã trôi qua, sau nhiều
cuộc biến động xã hội, nhân loại đã chứng kiến biết bao sự kiện thăng trầm của lịch sử. Từ sự
hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa trên toàn thế giới đến sự kiện tan rã của các nước xã hội chủ
nghĩa Đông Âu và Liên xô. Những biến động chính trị diễn ra trong vài thập kỷ gần đây, những
thất bại của chủ nghĩa xã hội hiện nay không thể là căn cứ để chúng ta đi đến những kết luận vội
vàng mà phải căn cứ vào giá trị tư tưởng xã hội chủ nghĩa đối với vận mệnh của toàn nhân loại cả
trong quá khứ, hiện tại và cả tương lai để xem xét. Trong văn kiện Đại hội VIII, Đảng ta đã
khẳng định: “ sau những biến cố chính trị ở Liên xô …biểu hiện có nhiều nét mới”.
Trước hết sự ra đời của chủ nghĩa xã hội là một tất yếu, phù hợp với quy luật phát triển của lịch
sử xã hội loài người, sau cách mạng Tháng Mười Nga (1917) Nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên
của nhân loại, một nhà nước thể hiện ý chí của loài người: xóa bỏ bất công, bóc lột, chủ nghĩa xã
hội là mục đích, lý tưởng của giai cấp vô sản, là ước mơ, nguyện vọng của đông đảo quần chúng
nhân dân lao động, và thực tế lịch sử đã chứng minh khi hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ra
đời thì chế độ chủ nghĩa xã hội là một xã hội thực sự tốt đẹp, có điều kiện phát triển từ đó cho tất
cả con người, lao động trở thành lẽ sống để họ có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Theo quan điểm của Đảng ta: chủ nghĩa xã hội là một xã hội trong đó nhân dân lao động làm
chủ, có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về tư
liệu sản xuất chủ yếu, có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, các dân tộc bình đẳng
giúp đỡ lẫn nhau, có quan hệ hữu nghị với nhân dân các nước trên thế giới.
Thực tế cho ta thấy, trong quá trình hình thành và phát triển của mình, chủ nghĩa xã hội đã đạt
được nhiều thành tựu to lớn. Riêng ở Liên xô “Từ sau cách mạng Tháng mười năm 1987 (cách

thuyết Mác-Lênin.
Xét cả tiến trình phát triển của xã hội loài người, từ lý luận của Mác-Lênin và tình hình cách
mạng thế giới, Đảng ta vẫn khẳng định: “Sau những biến cố… nét mới”.
Nghiên cứu thực tiễn của cách mạng thế giới hiện nay một cách khoa học và biện chứng chúng
ta thấy rằng quan điểm của Đảng ta hoàn toàn đúng đắn.
Trước hết chúng ta thấy rằng thời đại ngày nay là thời đại bắt đầu từ sau cách mạng xã hội chủ
nghĩa Tháng Mười, loài người bắt đầu bước vào hình thái kinh tế xã hội thứ 5: xóa bỏ chủ nghĩa
tư bản, thiết lập xã hội mới xã hội chủ nghĩa. Đó là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ
nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới.
Quan điểm của Đảng ta về thời đại, ngoài sự thống nhất những quan điểm trên của chủ nghĩa
Mác-Lênin về thời đại, Đảng ta còn bổ sung thêm:
Đảng ta nêu rõ: hiện nay trong nội bộ của chủ nghĩa tư bản đã xuất hiện một mâu thuẫn mới đó
là mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa phátơc1 tư bản chủ nghĩa chậm phát triển. Từ đó
Đảng ta đã kết luận: thời đại hiện nay là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội
trên phạm vi toàn thế giới, mở đầu bằng cuộc cách mạng vĩ đại ở nước Nga 1917 là thời đại đấu
tranh cho thắng lợi của hòa bình –độc lập dân tộc –dân chủ và chủ nghĩa xã hội, gắn liền với cuộc
cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, tạo ra những tiền đề vật chất –kỹ thuật, xã hội ngày
càng đầy đủ cho việc chuyển lên chủ nghĩa xã hội.
Đảng ta nêu ra đặc điểm và xu thế của thời đại: Thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ
nghĩa xã hội là thời đại đan xen giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa xã hội sẽ
ngày càng mạnh hơn và mở rộng từ một ra nhiều nước, còn chủ nghĩa tư bản thì ngày càng suy
yếu và thu hẹp . Đó là xu thế chung có tính quy luật xuyên suốt thời đại.
Tại Đại hội lần thứ VIII (tháng 6/1996) Đảng ta lại tiếp tục bổ sung: “Chế độ xã hội chủ nghĩa ở
Liên xô và Đông Aâu sụp đổ khiến chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm với thế thoái trào nhưng điều
đó không làm thay đổi tinh chất thời đại, loài người vẫn đang trong thời đại quá độ từ chủ nghĩa
tư bản lên chủ nghĩa xã hội, những mâu thuẫn cơ bản trên thế giới vẫn tồn tại và phát triển có mặt
sâu sắc hơn, nội dung và hình thức biểu hiện có nhiều nét mới”.
Như vậy, sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Đông Aâu và Liên xô: thành quả sự lựa chọn của
tương lai và trí tuệ của nhân loại là một bước lùi đầy bi kịch của lịch sử, nhưng lịch sử được tính
bằng trăm năm chứ không phải bằng chục năm. Tư tưởng xã hội chủ nghĩa trong thời đại ngày

Các nước phương tây (nhất là Mỹ) lợi dụng những người Việt phản động ở nước ngoài để lập
các tổ chức phản động nhiều lần xâm phạm, gây rối nước ta. Mỹ trong điều kiện để bình thường
hóa quan hệ với Việt Nam, có ép ta thả những tên phản động đội lốt thầy chùa ở Huế, sự kiện
Tây Nguyên…
Mâu thuẫn thứ hai: đó là mâu thuẫn giữa công nhân và chủ nghĩa tư bản. Trước đây là bóc lột
sức lao động, hiện nay vẫn bóc lột nhưng tinh vi hơn, bằng cách điều chỉnh các chính sách xã hội,
chính sách bán chịu trả dần. Lợi dụng thành tựu khoa học kỹ thuật, công nghệ để bóc lột cao hơn,
tinh vi hơn.
Mâu thuẫn thứ ba: đó là mâu thuẫn giữa các nước đế quốc và các nước độc lập dân tộc chuyển
thành mâu thuẫn giữa các nước tư bản phát triển và các nước tư bản đang phát triển. Chúng bóc
lột tinh vi hơn, đó là chính sách siêu công nghiệp thực dân kiêu mới, thông qua hợp tác, đầu tư,
hợp tác dây chuyền sản xuất. Có độc lập chủ quyền nhưng vẫn bị bóc lột. Ví dụ ở Việt Nam
trong các khu chế xuất sự bóc lột êm dịu tinh vi, giá nhân công rẻ mạt, nhưng so với mức sống ở
Việt Nam thì ban đầu có thể chấp nhận được. Hiện nay Đảng và Nhà nước ta có qui định mới về
tiền lương để đảm bảo quyền lợi cho người lao động Việt Nam.
Mâu thuẫn thứ tư: đó là mâu thuẫn giữa các nước tư bản là lợi ích và tranh giành, ảnh hưởng ví
dụ giữa Mỹ và Nhật Bản tranh về thương mại, ô tô. Mỹ và các nước Tây Aâu về nông sản, hải
sản. Chủ nghĩa tư bản chông chủ nghĩa tư bản, mặc dù chúng thống nhất với nhau về việc mâu
thuẫn với chủ nghĩa cộng sản.
Chính những mâu thuẫn cơ bản trên, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra những đường lối và chủ
trương đổi mới kịp thời, đáp ứng được sự phát triển của đất nước trong tình hình mới, chống
những âm mưu diễn biến hòa bình của Mỹ, đẩy lùi từng bước và thắng lợi những âm mưu lật đổ,
âm mưu can thiệp vào công việc nội bộ để đất nước ta ổn định về chính trị, phát triển về kinh tế,
đạt được nhiều thành tựu to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Trên cơ sở Đảng ta đã nêu lên được những đặc điểm của tình hình thế giới:
- Sau những biến cố chính trị ở Liên xô và Đông Aâu, chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thế
thoái trào nhưng điều đó không làm thay đổi tính chất của thời đại, loài người đang trong thời đại
quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.
- Nguy cơ chiến tranh thế giới hủy diệt bị đẩy lùi, nhưng xung đột vũ trang, chiến tranh cục bộ,
xung đột sắc tộc, tôn giáo vẫn đang diễn ra nhiều nơi. Ví dụ xung đột giữa Palestin và Ixraen.

hơn, nội dung và hình thức biểu hiện có nhiều nét mới đấu tranh dân tộc và đấu tranh GC tiếp
tục diễn ra dưới nhiều hình thức”
- Nguy cơ chiến tranh thế giới hủy diệt bị đẩy lùi, nhưng xung đột vũ trang, chiến tranh cục
bộ, xung đột về dân tộc, sắc tộc và tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đổ,
khủng bố vẫn xảy ra ở nhiều nơi.
- CM khoa học và công nghệ tiếp tục phát triển với tốc độ ngày càng cao, LLSX tăng nhanh
đồng thời thúc đẩy quá trình chuẩn dịch cơ cấu KT thế giới, quốc tế hóa nền SX và đời sống
xã hội. Các nước đều đứng trước cơ hội để phát triển nhưng do ưu thế về vốn, công nghệ…
thuộc về các nước TB phát triển và các công ty đa quốc gia, cho nên các nước chậm phát
triển và đang phát triển đứng trước những thách thức to lớn. Chênh lệch giàu nghèo giữa các
nước ngày càng mở rộng. Cuộc cạnh tranh KT, thương mại, KHCN diễn ra gay gắt
- Cộng đồng thế giới đứng trước nhiều vấn đề có tính toàn cầu (bảo vệ môi trường, hạn chế
bùng nổ dân số, ngăn chặn nguy cơ chiến tranh hạt nhân…), không một quốc gia riêng lẻ nào
có thể tự giải quyết mà không cần phải có sự có sự hợp tác của đa phương. Nguyên nhân và
trách nhiệm thuộc về các nước phát triển còn hậu quả thuộc về các nước nghèo.
- Khu vực châu Á- TBD đang phát triển năng động và tiếp tục phát triển với tốc độ cao.
Đồng thời khu vực này cũng tiềm ẩn một số nhân tố có thể gây ra mất ổn định. Đánh giá triển
vọng tình hình thế giới trong thế kỷ 21 đảng ta nêu rõ: thế kỷ 21 sẽ tiếp tục có nhiều biến đổi,
KHCN có bước nhảy vọt, kinh tế trí thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát
triển LLSX, toàn cầu hóa KT là một xu thế khách quan lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham
gia. Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới những hình thức và mức độ khác
nhau, tồn tại và phát triển có mặt sâu sắc hơn, đấu tranh dân tộc và đấu tranh GC vẫn tiếp tục
diễn ra gay gắt. Thế giới đứng trước nhiều vấn đề toàn cầu mà không một quốc gia riêng lẻ
nào có thể tự giải quyết nếu không có sự hợp tác đa phương. CNTB hiện đại đang nắm ưu thế
về vốn, KHCN, song không thể khắc phục được những mâu thuẫn vốn có, đặc biệt là mâu
thuẫn giữa tính chất XH hóa ngày càng cao của LLSX với chế độ chiếm hữu tư nhân về tư
liệu sản xuất; mâu thuẫn giữa các nước TB phát triển và các nước đang phát triển, các dân tộc
ngày càng tăng cường các cuộc đấu tranh để tự lựa chọn và quyết định con đường phát triển
của mình, CNXH trên từ những bài học thành công và thất bại cũng như từ khát vọng và sự
thức tỉnh của các dân tộc có điều kiện và khả năng tạo ra những bước phát triển mới, theo

niệm để phân kỳ lịch sử xã hội, để phân biệt những nấc thang phát triển khác nhau của XH
loài người theo những tiêu chuẩn nhất định được đánh dấu bằng những mốc lịch sử, nó làm
thay đổi nhịp điệu và phương thức sống của XH loài người. Theo đó thời đại thực tế là thời
kỳ lịch sử tương đối dài với những đặc trưng riêng biệt được hình thành bởi những yếu tố
khách quan nhất định. Những người theo CN Mác - Lenin lấy học thuyết về hình thái KT-
XH làm cơ sở để phân chia thời đại. Từ đó khẳng định, loài người đã trải qua 4 hình thái
KTXH: CSNT, nô lệ, PK, TBCN và loài người đang đi tới hình thái KTXH CSCN. Đồng
thời khẳng định thời đại ngày nay, thời đại chúng ta sống là thời đại mới được bắt đầu từ sau
CM tháng mười Nga. Theo lê-nin nội dung của thời đại mới là xóa bỏ chủ nghĩa TB đồng
thời phải thiết lập những cơ sở của xã hội-XHCN và CSCN thời đại ngày nay là thời đại quá
độ loài người đang loại bỏ CNTB để tiến lên chế độ XH tốt đẹp hơn, giải phóng lao động,
tránh khởi những cuộc chiến tranh đế quốc, mọi người sống trong hòa bình, là thời đại giai
cấp VS trở thành GC thống trị, đứng ở vị tr1 trung tâm của thời đại, quyết định sự vận độâng
của lịch sử
Hội nghị của ĐCS và GC công nhân 1957-1958 ờ mátxcơva nhận định: thời đại ngày nay là
thời đại quá độ từ CNTB lên CNXHtrên phạm vi toàn thế giới, là thời đại đấu tranh giữa 2 hệ
thống XH đối lập, là thời đại giải phóng dân tộc và CM XHCN, là thời đại chủ nghĩa đế quốc
bị sụp đổ, bị thủ tiêu, là thời đại nhiều nước đi lên CNXH, là thời đại của CNXH, CNCS trên
phạm vi toàn thế giới
Đảng ta đã đồng nhất và thống nhất với quan điểm của CN Mác-Lênin về thời đại và thời
đại ngày nay. Sau 1991 trước sự thay đổi to lớn của tình hình thế giới Đảng ta đã đánh giá và
bổ sung về sự thay đổi đó như sau: thời đại ngày nay là thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH
trên phạm vi toàn thế giới mở đầu bằng cuộc CM tháng 10 Nga vĩ đại, là thời đấu tranh cho
thắng lợi, cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ XH gắn liền với cuộc CM khoa
học và CN hiện đại tạo ra những tiền đề cơ sở vật chất kỹ thuật ngày càng đầy đủ cho việc
tiến lên CNXH
Thời đại quá độ lên CNXH là thời đại đan xen giữa CNXH và CNTB. CNXh sẽ ngày càng
mạnh mẽ hơn và mở rộng từ một nước ra nhiều nước, còn CNTB ngày suy yếu và thu hẹp.
Đó là xu thế chung có tính chất quy luật xuyên suốt thời đại. VK ĐH 9 khẳng định: CNXH
trên thế giới từ những bài học thành công và thất bại, cũng như từ sự khát vọng và thúc tỉnh

công nhân và nhân dân lao động trên thế giới sẽ quyết định số phận của GC tư sản. Vì thế,
trong hoàn cảnh phức tạp của tình hình thế giới hiện nay việc nhận thức đúng đắn về vấn đề
thời đại là rất quan trọng và cần thiết, nó giúp cho GC công nhân và nhân dân lao động, các
Đảng cộng sản và phong trào CM trên thế giới thoát ra khỏi tình trạng hoang mang dao động,
mất phương hướng. Từ đó có thể đề ra đường lối chiến lược sách lược, phương pháp đấu
tranh CM nhằm đem lại hòa bình dân tộc, dân chủ và tiến bộ XH trên phạm vi toàn thế giới./.
CÂU 3

: Trong cương lĩnh xây dựng XHCN trong thời kỳ quá độ đi lên CNXH ở
nước ta có nêu: “CNXH hiện đang đứng trước nhiều khó khăn thử thách. Lịch sử
thế giới đang trải qua những bước quanh co, song loài người cuối cùng nhất định
sẽ tiến tới CNXH vì đó là qui luật tiến hoá của lịch sử”.
Hãy làm rõ luận điểm trên.
BÀI LÀM
CNXH hiện thực ra đời là một tất yếu trong quá trình phát triển của lịch sử xã hội loài
người. Đây là sự biểu hiện, sự vận động không ngừng tiến lên của lịch sử, đó là sự phát
triển kế tiếp nhau của các PTSX, các chế độ xã hội và chế độ xã hội ra đời sau bao giờ
cũng tiến bộ hơn xã hội trước đó. Chính các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác đã nghiên
cứu những ĐK tiền đề cho sự ra đời một xã hội mới – XHCN và sứ mệnh đó phải do giai
cấp vô sản thực hiện trên cơ sở phát động phong trào cách mạng nhằm lật đổ CNTB.
Điều đó đã trở thành hiện thực bằng cuộc CMT.10 Nga, 1917 xây dựng nên CNXH đầu
tiên trong lịch sử. Nhà nước đó không những là mục đích, lý tưởng của giai cấp vô sản
mà còn là ước mơ nguyện vọng của đông đảo nhân dân lao động, vì đó là chế độ không
có áp bức, bóc lột, con người được tự do, bình đẳng có cuộc sống ấm no hạnh phúc và có
nền dân chủ gấp triệu lần dân chủ tư sản trước đó.
Các nhà kinh điển còn dự đoán thiên tài về một xã hội tương lai, xã hội CSCN. Đó là
một xã hội mà trong đó mọi sự áp, bóc lột, bất công đều bị xoá bỏ. Con người được hoàn
toàn tự do và bình đẳng, có cuộc sống văn minh và hạnh phúc. Trên thực tế của lịch sử
ngay từ khi mới ra đời, giai cấp vô sản đã bắt đầu thể hiện lý tưởng đó bằng những cuộc
đấu tranh tự phát đầu tiên của giai cấp mình. Trãi qua những bước thăng trầm, thành công

Nam.
Mặt khác CN Cơ Hội phá hoại với việc xuất hiện chủ nghĩa xét lại hiện đại:
Khơrôxếp làm phân hoá Đảng CS Liên Xô và phong trào cộng sản và CN quốc tế. CN
Mao ảnh hưởng nghiêm trọng trong giai đoạn này, Đảng CS Trung Quốc công khai
chống “đế quốc xã hội Liên Xô” và CN Cơ Hội gây bạo loạn ở Tiệp Khắc, 1968.
Giai đoạn những năm 1970: Là giai đoạn củng cố sức mạnh của CNXH với tiềm lực
kinh tế, khoa học kỹ thuật quốc phòng lớn mạnh tạo sự cân bằng chắc chắn về vũ khí
chiến lược và cùng chạy đua vũ trang với CNTB thế giới.
Tuy nhiên, trong giai đoạn này CNXH cũng gặp khó khăn do sự cấu kết Trung – Mỹ thể
hiện ở thông cáo Thượng Hải, 1972. Trung Quốc bán đứng CMVN cho Mỹ, Mỹ đánh phá
miền Bắc VN, 1972. Năm 1978, Trung Quốc xâm lược VN, ủng hộ Polpot chống VN.
Từ những năm 1980 đến nay: Sau giai đoạn phát triển mạnh mẽ, kinh tế các nước
XHCN bắt đầu chựng lại, trì trệ cần phải cải tộ cải cách đổi mới, nhưng khi đổi mới, cải
cách mỗi nước làm một kiểu và có nhiều biến động, có nước đạt kết quả, có nước bị thất
bại. Liên Xô, Đông Âu sụp đổ, Trung Quốc, Việt Nam đứng vững và tiếp tục phát triển.
Tuy vậy, trong suốt thời gian qua, CNXH đã đạt được nhiều thành tựu rất quan trọng
trên các lĩnh vực của đời sống xã hội đã xác lập được một chế độ xã hội của người lao
động, nâng người lao động từ địa vị nô lệ lên làm chủ xã hội, họ là người trực tiếp tham
gia sản xuất và quản lý xã hội. Họ được tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao trình độ, phát
huy tài năng. Mặt khác, dù gặp muôn vàn khó khăn nhưng CNXH đã đạt được những
thành tựu to lớn về kinh tế, xã hội, khoa học kỹ thuật và quân sự đã trở thành thành trì
của hoà bình, là chỗ dựa tinh thần của giai cấp công nhân ở các nước TBCN trong cuộc
đấu tranh vì dân sinh, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Tuy nhiên, bên cạnh những tựu cơ bản mà CNXH đã đạt được trong quá trình phát triển
của mình, các nước XHCN đã phạm những sai lầm nghiêm trọng đã đẩy CNXH thế giới
lâm vào cuộc khủng hoảng sâu sắc và toàn diện. Đó là duy trì quá lâu mô hình cũ làm cho
tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại, sản xuất bị trì trệ, nền dân chủ bị vi phạm, những vấn
đề xã hội trở nên căng thẳng, các giá trị xã hội bị xáo trộn, kỷ cương pháp luật không
nghiêm.
Về chính trị: Trong thời gian dài không thực hiện đúng, đầy đủ bản chất của nền dân

tưởng, chủ quan duy ý chí, bất chấp qui luật khách quan chậm được phát hiện khắc phục
trong quá trình xây dựng CNXH. Bởi vì bên cạnh sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu
cũng đã có những nước XHCN cải cách đổi mới giành được những thành tựu bước đầu
quan trọng: Trung Quốc, Việt Nam và nhiều nước trên thế giới theo xu hướng XHCN.
Ngay cả ở các nước XHCN trước đây đã sụp đổ nay nhân dân đã thức tỉnh, tiếc nuối cho
CNXH và ngày càng tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh mới, nhiều Đảng CS trở lại vai
trò lãnh đạo: Bungari, Mông Cổ, Ba Lan … Cả một số quan chức lãnh đạo ở Mỹ cũng đã
thừa nhận hiện nay có gần 20 quốc gia theo xu hướng XHCN và chủ nghĩa Mác – Lênin
vẫn còn sức sống cao ở nhiều trường đại học Mỹ. Hơn nữa, ý thức đông đảo nhân dân các
nước kể cả các nước tư bản phát triển cũng ngày càng không thể chấp nhận những bất
công, những tệ nạn xã hội độc ác, đồi truỵ do CNTB hiện đại gây ra.
Bên cạnh đó, theo qui luật quan hệ xã hội phải phù hợp với tính chất và trình độ phát
triển của lực lượng sản xuất. Mặc dù, CNTB ngày nay có ưu thế về vốn công nghệ còn
khả năng phát triển và có sự vượt trước nhưng bản thân nó không thể giải quyết được
mâu thuẫn cơ bản vốn có của nó.
Với tính chất xã hội hoá lực lượng sản xuất ngày càng cao với chế độ sở hữu tư nhân về
tư liệu sản xuất và tất yếu. Cuộc CM xã hội sẽ nổ ra lật đổ chế độ TBCN, xây dựng chế
độ XHCN mà sứ mệnh lịch sử đó đặt lên vai giai cấp công nhân. Vì thế đòi hỏi phong
trào cộng sản và công nhân quốc tế phải phát huy vai trò tiên phong, không ngừng củng
cố cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức đoàn kết các Đảng CS anh em kiên trì đấu tranh vì
mục tiêu cao cả của thời đại là hoà bình, độc lập, dân tộc dân chủ và CNXH. Ra sức
chống lại chủ nghĩa Cơ Hội và các thế lực thù địch nhằm bảo vệ, duy trì, củng cố và phát
triển phong trào cộng sản và công nhân quốc tế trong thời điểm lịch sử hiện nay.
Lịch sử luôn vận động theo hướng đi lên, với những qui luật của nó, quá trình vận động
đó rất phong phú và năng động, có khi quanh co, khúc khuỷu. Như CNXH với tính cách
là một xã hội tốt đẹp, là mục đích của nhân loại cần đạt tới, trong quá trình phát triển tuy
có bước quanh co nhưng nhất định sẽ giành được thắng lợi. Đúng như trong văn kiện đại
hội đại biểu toàn quốc lần VII, Đảng CSVN ghi rõ: “CNXH hiện đang đứng nhiều khó
khăn thử thách, lịch sử thế giới đang trải qua những bước quanh co, nhưng loài người
cuối cùng nhất định sẽ tiến tới CNXH vì đó là qui luật tiến hoá của lịch sử”.

công, đánh thắng cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp, giải phóng nửa đất nước,
miền Bắc chuyển sang giai đoạn Cách Mạng Xã Hội Chủ Nghĩa, đồng thời kháng chiến
chống Mỹ giải phóng miền Nam thống nhất tổ quốc cả nước bước vào thế kỷ quyết định
lên CNXH.
Vì sao đi lên CNXH là một tất yếu khách qua. Như mọi người đều biết, việc lực
chọn con đường Cách Mạng Vô Sản, từ cách mạng giải phóng dân tộc tiến tới mục tiêu
chủ nghĩa Xã hội, đã được Bác Hồ nêu trong chánh cương vắn tắt của Đảng: “ làm tư sản
dân quyền CM và thổ địa CM để đi tới xã hội Cộng Sản”. Sự lựa chọn ấy dựa trên hai căn
cứ chủ yếu: một là, chỉ có CNXH mới giải phóng được nhân dân lao động khỏi mọi áp
bức bất công, mới đem lại cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc cho nhân dân, hai là thắng
lợi của Cách Mạng Xã Hội Chủ Nghĩa Tháng 10 Nga 1917 đã mở ra thời đại mới, tạo ra
khả năng hiện thực cho các dân tộc lạc hậu tiến lên con đường XHCN. Thắng lợi của các
cuộc kháng chiến chống đế quốc xâm lược và những thành tựu bước đầu của công cuộc
xây dựng chủ nghĩa xã hội, công cuộc đổi mới ở nước ta, chứng tỏ sự định hướng mục
tiêu chủ nghĩa xã hội do Đảng ta từ đầu là đúng đắn.
Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp năm 1954, vấn đề bước
vào con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc trở thành lẽ đương nhiên. Xét cả
về lý luận lẫn thực tiễn, cả về tình hình trong nước và hoàn cảnh quốc tế, không những
cho phép mà còn đòi hỏi phải như thế nào? Bởi vì:
Nhân dân lao động nước ta đã từng chiến đấu, hy sinh không chỉ nhằm mục đích giành
lại độc lập dân tộc, mà còn gì cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc. Những yêu cầu đó chỉ có
CNXH mới đáp ứng được.
Trong CM dân tộc dân chủ, giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong của mình
là Đảng CS để lãnh đạo cách mạng. Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của mình, Đảng ta phấn đấu
vì lý tưởng XHCN, CSCN. Khi giành được chính quyền, để từng bước thực hiện được
mục đích nói trên, CMVN dưới sự lãnh đạo của Đảng không thể không bước vào thời kỳ quá
độ tiến lên CNXH.
Những năm 1950, Liên Xô đã trở thành một cường quốc, cùng với một loạt nước
XHCN ra đời, tạo thành hệ thống XHCN vững mạnh. Toàn bộ lịch sử cách mạng VN đã

mất dân chủ đối với nhân dân lao động, hoạt động còn chồng chéo trong các cơ quan giữa
hành pháp và lập pháp, lẫn lộn chức năng quản lý nhà nước với quản lý sản xuất kinh
doanh, chưa phát huy hết quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh, tệ tham nhũng, nạn
mất dân chủ còn diễn ra ở nhiều nơi, nhiều vấn đề gây phiền hà cho nhân dân.
Về kinh tế: Sai lầm trong chế độ sở hữu, thời gian không thực hiện đúng và đầy đủ
những bản chất, những nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin về chế độ sở hữu mà dùng
biện pháp nhà nước ép buộc cưỡng bức chạy theo chỉ tiêu pháp lệnh. Không để cho nhân
dân họ tự quyết định. Chính nguyên nhân này làm ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống
nhân dân, từ đó dẫn đến mất niềm tin với Đảng và nhà nước.
Về sản xuất hàng hoá: Thời gian qua chưa nhận thức đầy đủ về nền sản xuất hàng
hoá mà cho rằng CNXH không có nền sản xuất hàng hoá, đã triệt tiêu động lực sản xuất
dẫn đến nền kinh tế chậm phát triển.
Về chế độ phân phối cũng mắc phải sai lầm, khuyết điểm không thực hiện phân
phối theo lao động mà thực hiện theo phân phối cấp bậc và kèm theo chủ nghĩa bình
quân.
Về quan hệ kinh tế đối ngoại: Thì chỉ quan hệ một chiều dựa vào sự giúp đỡ một
bên chứ không phải quan hệ đôi bên cùng có lợi, từ đó làm nảy sinh sự trông chờ, ỷ lại và
thực hiện nền kinh tế khép kín, cách biệt với nền kinh tế thế giới, chỉ biết quan hệ trong
các nước XHCN mà thôi, chứ không cần quan hệ với các nước TBCN tức là CNXH đã
ngủ quên trên những biến động của xã hội, say sưa với chiến thắng, thoả mãn với chế độ
XHCN. CNXH đã mắc sai lầm biệt lập, đóng cửa với nền kinh tế thế giới. Do vậy, không
tiếp thu được những thành tựu mới nhất của cuộc cách mạng khoa học công nghiệp hiện
đại. Mặt khác, các nước XHCN đóng khung các quan hệ kinh tế giữa các nước XHCN
với nhau đi ngược lại xu thế quốc tế hoá, toàn cầu hoá của nền kinh tế thế giới, làm cho
nền kinh tế của các nước XHCN không thể phát triển được.
CNXH, trong thời gian dài đã không chú trọng đúng mức tới các ngành khoa học
ứng dụng, chưa sử dụng đúng mức đội ngũ trí thức. Từ đó dẫn đến hậu quả chưa sử dụng
hết tài năng, dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám từ các quốc gia XHCN sang thế giới
TBCN.
Những sai lầm đó tích tụ lâu ngày, chậm được phát hiện, chậm được sửa chữa đã

CNXH như: Liên Xô và các nước Đông Âu, do nhiều nguyên nhân trong đó nguyên nhân
xa rời các nguyên tắc Mác xít Lênin nít về định hướng, mục tiêu và bước đi. Một số nước
khác đã tiến hành công cuộc cải tổ, đổi mới dành được những thành tựu bước đầu quan
trọng như: Trung Quốc, Việt Nam …
Qua những thành công và thất bại trong cải tổ, đổi mới CNXH đã giúp cho các
Đảng CS rút ra được những bài học kinh nghiệm để tiếp tục quá trình cải tố, đổi mới
CNXH giành thắng lợi.
Thứ nhất là bài học về giữ vững mục tiêu dân tộc và CNXH trong quá trình đổi
mới, nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ tổ quốc, kiên trì chủ nghĩa
Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Thứ hai, kết hợp chặt chẽ ngay từ đầu đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, lấy đổi
mới kinh tế làm trọng tâm đồng thời từng bước đổi mới.
Thứ ba, xây dựng nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị
trường, đi đôi với tăng cường vai trò quản lý của nhà nước theo hướng XHCN. Tăng
trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn
hoá dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái.
Thứ tư, mở rộng và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh của
cả dân tộc.
Thứ năm, mở rộng hợp tác quốc tế tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ của
nhân dân thế giới, kết hợp với sức mạnh của cả dân tộc với sức mạnh của thời đại.
Thứ sáu, Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, coi xây dựng Đảng là nhiệm vụ
then chốt.
Từ những thành tựu đã đạt được và những thiếu sót trong quá trình đổi mới, đồng
thời bám sát thực tiễn, Đảng ta đã tổng kết chặng đường qua 15 năm đổi mới đã rút ra bài
học kinh nghiệm sau:
Một là, trong quá trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH trên
nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đứng trước những khó khăn
thử thách, những biến động phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, Đảng ta luôn kiên
định xây dựng và thực hiện các chủ trương, chính sách đổi mới đúng đắn, phát huy những
truyền thống quí báu của dân tộc và những thành tựu cách mạng đã đạt được giữ vững

càng chứng tỏ rằng CNXH có sức thu hút mạnh các lực lượng tiến bộ của thời đại với tư
cách là một chế độ xã hội văn minh nhất trong lịch sử, đại diện cho lực lượng sản xuất
phát triển trong tương lai của xã hội loài người.