/>CÔNG THỨC CẤU TẠO CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ
I- KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1) Nguyên tắc viết CTCT của hợp chất hữu cơ:
B1: - Viết mạch cacbon
B2: - Liên kết các nguyên tử ( hoặc nhóm chức ) vào mạch theo thứ tự hoá trị từ cao đến thấp.
B3: - Kiểm tra : đủ số lượng nguyên tố và chỉ số nguyên tử, đúng hoá trị ( bằng số gạch liên
kết), có nhóm chức theo yêu cầu của đề: Rượu : –OH, axit: –COOH , ete: –O– , este: –COO– ,
anđehit : –CHO …
2) Nhận dạng mạch hiđrocacbon :
CTTQ Tên chung Cấu tạo mạch cacbon
C
n
H
2n+2

* An kan ( hiđrocacbon no)
( n ≥ 1 )
* Mạch hở:chỉ có liên kết đơn
C
n
H
2n

* An ken ( n ≥ 2 )
* Xyclô Ankan ( n ≥ 3 )
* Mạch hở : có 1 liên kết đôi
* Mạch vòng : liên kết đơn
C
n
H
2n – 2

( vì H và Cl đều có hoá trị bằng I )
C
2
H
6
O ⇔ C
2
H
5
OH ⇔ C
2
H
6
( vì OH và H đều có hoá trị I )
- Cấu tạo không bền : khi - OH liên kết với nguyên tử C đã có liên kết đôi, hoặc có 2 nhóm OH
trở lên cùng gắn vào 1 nguyên tử C.
Ví dụ : cấu tạo sau đây là không bền CH
2
= CH–OH
- Mỗi công thức phân tử có thể có nhiều cấu tạo khác nhau - gọi là các đồng phân.
3) Phương pháp xác định CTPT từ công thức nguyên.
Khi đề bài cho công thức nguyên của một loại chất nào đó, để xác định CTPT của chất này ta cần
làm các bước sau đây:
B
1
: Biến đổi công thức nguyên theo dạng chung.
B
2
: Viết công thức dạng chung của lọai chất đang khảo sát
B

6
H
6
, C
3
H
4
, C
3
H
8
O, C
3
H
9
N , C
3
H
8
O
3
, C
7
H
8
, C
5
H
12
2) Cho biết công thức đơn giản của axit mạch hở (A): C

2
)
n
⇔ C
n
H
2n
(COOH)
n
(*)
Mặt khác CTTQ của axit hữu cơ mạch hở có dạng : C
m
H
2m+2-2k-a
(COOH)
a
(**) ( k: số l/ k π trong
mạch C)
Đồng nhất hai công thức trên ta có :
m n (1)
2m 2 2k a 2n (2)
a n (3)
=


+ − − =


=


, HBr, H
2
O, AgNO
3
trong dung dịch NH
3
.
5) Có 3 chất hữu cơ A,B,C đều có M = 46, trong đoc A và B tan nhiều trong nước và tác dụng được
với Na, Ngoài ra B còn tác dụng được với NaOH; còn C không có các tính chất trên nhưng nhiệt độ
sôi thấp hơn A và B. Xác định cấu tạo A,B,C và viết các PTHH minh hoạ cho các tính chất trên.
6) Mì chính ( bột ngọt ) là muối Natri của aminoaxit glutamic. Đây là một axit mạch thẳng có nhóm
amino –NH
2
và nhóm –COOH cùng kết hợp với 1 nguyên tử Cacbon và có công thức phân tử là
C
5
H
9
O
4
N. Hãy viết CTCT của axit glutamic và CTCT của mì chính.
7) Cho biết X là một hiđrocacbon có công thức thực nghiệm (C
3
H
4
)
n
. Biết X không làm mất màu dung
dịch nước Brom.
a) Lập luận xác định CTPT của X

2x – 6
⇒ 4n = 6n – 6 ⇔ n = 3
CTPT của X là C
9
H
12
b) Vì X tác dụng với Cl
2
( ánh sáng) chỉ thu được một sản phẩm hữu cơ duy nhất chứa một nguyên tử
Clo, nên X có cấu tạo đối xứng.
CTCT :
2
CH
3
CH
3
CH
3