Bé m«n c¬ khÝ luyÖn kim – c¸n thÐp
1
CHƯƠNG 7: CẦU TRỤC - CẦU LĂN
- Cầu trục là tên gọi chung
của máy trục chuyển động
trên hai đường ray cố định
trên kết cấu kim loại hoặc
tường cao để vận chuyển các
vật phẩm trong khoảng không
(khẩu độ) giữa hai đường ray
đó.
I. Đại cương
1. Khái niệm
- Các cơ cấu của cầu trục đảm bảo 3 chuyển động:
– Nâng hạ vật phẩm;
– Di chuyển xe con;
– Di chuyển cả cầu trục.
z
y
x
Bé m«n c¬ khÝ luyÖn kim – c¸n thÐp
2
I. Đại cương
2. Đặc điểm cấu tạo cầu trục
- Tải trọng nâng: Q= 1
÷
500 Tấn;
- Khẩu độ: L
max
= 32m;
- Chiều cao nâng: H

– Cầu trục dầm đơn;
– Cầu trục dầm kép;
– Cầu trục dầm hộp;
– Cầu trục dầm dàn.
– Cầu trục dẫn động bằng tay;
– Cầu trục dẫn động bằng động cơ điện.
– Cầu trục móc;
– Cầu trục gầu ngoạm;
– Cầu trục nam châm điện (cầu trục điện từ).
– Cầu trục dầm đơn;
– Cầu trục dầm kép;
– Cầu trục dầm hộp;
– Cầu trục dầm dàn.
Bé m«n c¬ khÝ luyÖn kim – c¸n thÐp
4
II. Dầm cầu lăn
Dầm cầu lăn là một kết cấu kim loại có dạng dầm cầu dùng để đỡ
các loại cơ cấu khác của cầu trục.
Gồm dầm đơn và dầm kép
1. Dầm đơn
Dầm đơn là dầm mà phần chịu tải của kết cấu kim loại do một
dầm (chữ I) đảm nhiệm, xe lăn được di chuyển theo gờ dưới
của nó;
- Dầm đơn có kết cấu
đơn giản, trọng lượng và
kích thước nhỏ.
-Tải trọng nâng:
Q = (1–5)t.
- Khẩu độ:
L = (5 – 15)m.

Phương án b:
Dẫn động chung, truyền động hở, trục truyền quay với vận tốc
trung bình.
+ Ưu điểm: kết cấu đơn giản, dễ chế tạo, kích thước và trọng
lượng trục truyền không lớn lắm.
+ Nhược điểm: khó bảo dưỡng, hiệu suất thấp, kém an toàn.
+ Phạm vi sử dụng: dùng cho cầu trục tải nhỏ, vận tốc thấp.
Bé m«n c¬ khÝ luyÖn kim – c¸n thÐp
9
III. Cơ cấu dẫn động dầm cầu lăn và các phương án bố trí
Phương án c:
Dẫn động chung, truyền động kín, trục truyền quay với vận tốc cao.
+ Ưu điểm: kích thước và trọng lượng trục nhỏ gọn, hiệu suất
tương đối cao.
+ Nhược điểm: phải đề phòng rung động cho cơ cấu, phải chế
tạo hai hộp giảm tốc giống nhau.
+ Phạm vi sử dụng: dùng cho cầu trục tải nhỏ, khẩu độ lớn
Bé m«n c¬ khÝ luyÖn kim – c¸n thÐp
10
III. Cơ cấu dẫn động dầm cầu lăn và các phương án bố trí
Phương án d:
Dẫn động độc lập, truyền động kín, không dùng trục truyền.
+ Ưu điểm: kích thước và trọng lượng trục nhỏ gọn, đặc biệt
đối với tải lớn, khẩu độ lớn.
+ Nhược điểm: kết cấu phức tạp, chế tạo, lắp ghép, vận hành
đòi hỏi độ chính xác cao, kể cả phần cơ và điện, nhằm đảm bảo
các bánh xe lăn đồng tốc.
+ Phạm vi sử dụng: Các cầu trục có khẩu độ và tải nâng lớn.
Bé m«n c¬ khÝ luyÖn kim – c¸n thÐp
11

lăn có kích thước và trọng lượng nhỏ nhất có thể, đồng thời tải
phải phân bố đều cho các bánh xe và thuận tiện cho việc lắp
ráp.
Bé m«n c¬ khÝ luyÖn kim – c¸n thÐp
14
IV. Xe lăn và các phương án bố trí cơ cấu
+ Các phương án bố trí cơ cấu di chuyển xe lăn
- Việc bố trí cơ cấu di chuyển xe lăn thường được quy chuẩn
theo sơ đồ như sau: