Những chân trời mới
trong khoa học
Lò phản ứng có sẵn trong thiên nhiên.
Năm 1974 các nhà khoa học Pháp phát hiện ra rằng thành phần đồng vị
Uranium 235 trong Urani thiên nhiên tại mỏ Oklo xứ Gabon (Tây Châu Phi)
nhỏ hơn rất nhiều so với bình thường. Điều này vi phạm qui luật đồng vị,
một qui luật đã được kiểm nghiệm và luôn đúng cho bất kỳ nguyên tố nào
trong tự nhiên. Việc vi phạm qui luật đồng vị ở mỏ Urani xứ Gabon về sau
được gọi là Hiện tượng Oklo. Sau đó ít lâu , để giải thích hiện tượng Oklo
người ta đã đưa ra một giả thuyết cho rằng thiên nhiên đã “tự tạo ra” một lò
phản ứng hạt nhân từ cách đây nhiều tỷ năm và lò phản ứng có sẵn trong tự
nhiên này đã hoạt động không ngừng trong vài triệu năm.
Đây làmột hiệntượng vừa kỳ lạ vừa rất lýthú về mặt khoa học.
Kỳ lạ vì mãi đến năm 1941 con người mớilần đầu tiên xây dựng thànhcông lò
phản ứng hạt nhân vàđến tậnngày naykhông phải quốcgia nào cũng cóthể làm ra
được thiết bị hạt nhân tinhvi này,ấy thế mà chínhthiên nhiên đã làm ra nócách
đây nhiều tỷ năm về trước!
Hiện tượng Oklovì thế đã trở thànhđề tài hấpdẫn chohàng loạt các nghiên cứu
nhất là khi giả thuyếtvề thiên nhiên tạo ralò phản ứnghạtnhân Oklomà tavừa
nói ở trên lại không thể giải thíchđược sự thiếu vắng các mảnh vỡ rác thải phóng
xạ đã sinh rakhi lòhoạt động.
Một số ngườicòn đưa ra giả thuyết cho rằngkhôngphải sự vận hànhcủa thiên
nhiênđã tạo ra lòphản ứnghạt nhân Oklo kể trênmà có lẽ những người từ các nền
văn minhkhácđã tạora nóđể cónăng lượng dùngkhi duhành đến Tráiđất của
chúng ta.Vì côngnghệ của họ rất cao nên chẳng cần baoche, chẳng cần xâycất, họ
lấy ngayđất sét làm vỏ bọc, cát và nướclàm chất làm chậm, nướcmưa trongtự
nhiênvừa làmchất tảinhiệt vừa làm chất làm chậm neutron , vừa làm vật liệu điều
khiểnlò…. Và hơn thế nữa do công nghệ quá cao, tínhtoán quáchính xác và hợp lý
lò phản ứng Oklo chẳngđể lại dấu vết của các rác thải phóngxạ mà một lòthông
thường phảicó .
Từ những câu hỏi đến các vũ trụ song hành.

trong v tr chỳng ta, doú cu trỳc DNA ca c th sng cng hon tonkhỏc.
Ngha lnucú cuc sngtrong nhng v tr khỏc, thỡ quỏtrỡnh tin hoỏ v hỡnh
thc sng cng cú th khỏc vi nhnggỡ din ra v ang tn ti trongv tr ca
chỳng ta.Bõy gi thỡchỳngta hiuc mt iu l ch cn thay i giỏi tr cỏc
hng s Vt lý, bc tranhca t nhiờn vca c v tr hon ton khỏc. V cỏi gi l
hng s Vt lý tht s ch cú ý ngha trong phm vi v trca chỳng ta m thụi.
Nhng hng s cú th s khỏc nhau trongnhng khụng gianv thi giankhỏc
nhau. Nu nh s chiu d ra (Extradimention) thay i, cỏc hng s trong th
gii bn chiu ca chỳngta cng thay i theo.
Tht ra ngayt nhngnm 30 cath k 20, nhiunh Vt lý trong ú cú Diracó
cho rngcỏc hng s Vt lý cúth khụng phi l hng s. Thỏch thcca thi ú
l cỏc thit b o khụng chớnh xỏc kim tra cỏc d oỏn lý thuyt v cõu
chuyn v cỏc hng s ó b quờn lóng trongvụ vn cỏc bi toỏn Vt lý cú v d n
hn.
Khâu đột phá trong nghiên cứu về cáchằng số hiện nay là nghiêncứu hằng số
tương tác điện từ Alpha(α) còn được gọi là hằngsố đẹp(fineconstant ).Các tính
toánlý thuyết đã chứngtỏ rằng nếugiá trị của hằng số Alpha thay đổi sẽ dẫn đến
những hệ lụy rất lớn , chẳng hạn nếu Alphanhỏ đi thì cácphân tử sẽ bị phân hủy ở
nhiệt độ thấp hơn rấtnhiều (vì nótỷ lệ với α2) mật độ củavật chất trong vũ trụ
cũng giảm đi rất nhiều (tỷ lệ với α3)và bảng tuần hoàn cácnguyêntố hoá học sẽ có
nhiều nguyên tố hơn rất nhiều (tỷ lệ với 1/α). Còn nếu α tăng lên thì các hạtnhân
nguyêntử nhẹ lại không tồn tại được. Ví dụ nếu Alpha tănglên 0,1 thì nguyêntố
đầu tiên tồn tại được phải là Cacbon,chứ không phải là Hydrogen. Nếu giá trị α
giảm khoảng 4% thì khôngcó phản ứngnhiệt hạch (Hydrogen+ Hydrogen = Heli)
và khôngtồn tại năng lượngcủa những ngôi sao như thể Mặt trời của chúng ta.
Để đoxem hằng số Alpha cóthay đổi theo thời giankhông phải có các công cụ
(equipment) vô cùng tinhvi và đođạctrong thờigian dài. Các nhà Vật lýnăng
lượng cao (J.D.Barrow, J.K.Webb)quan sát thấycùng một nguyên tố nhưng trước
đây (vài tỷ năm trước) và bây giờ khả năng hấp thụ khác nhau.Điềunày là không
thể hiểu nổi với các lý thuyếtVật lý thôngthường nhưnglại là điều đơn giảnnếu

một vũ trụ tĩnh, khiphát hiện sự dịch chuyểnvề phía đỏ ông mới phảithêm vào
phươngtrình của mình một số hạng để khử sự dãn nở vũ trụ.Về sau chínhEinstein
lại cho rằng đó là sai lầmlớn nhất của ông….
Các vũ trụ có các hằng số Vật lýkhông giống vũ trụ của chúng ta thìcho đếnnay
chúng ta chẳngcó cách nào để nhận biếtchúng bởi tínhkhông liên thông.Tương
tự như vậy, có lẽ trong vật chất đen và năng lượngđen cáchằng số Vật lý có thể
khác vớivật chất thôngthường nên ta chỉ cảm nhậnmà chưa đo đạcđược.Và biết
đâu chẳng có những vũ trụ đang trộn lẫn (Mixing) songhànhvới chúng ta màta
khôngnhận biết được dotính không liênthôngvì các hằngsố Vật lý như ta vừa
nhắc.Cũng như vậy ,cóthể tồn tại nhữngdạng sống khôngcó các hằng số tương
thích vớichúngta nên chúng ta chưa nhận biết được.
Nhiều điều nói trong bài này còn đang là đề tài tranhcãitrong khoa học. Nhưng có
thành tựu khoa học nàomà khôngsinh ratừ các cuộc tranhluận khoahọc?