- 54 -
Bảng thử tuổi trí tuệ
(lấy từ tập sách phục hồi chức năng cộng đồng của Bộ y tế ban hành)
1. Ba tuổi:
- Chỉ đúng mồm, mũi, mắt
- Nhắc lại câu có sáu từ
- Đọc theo số có 2 chữ số
2. Bốn tuổi:
- Gọi được tên một số đồ vật xung quanh
- Nhắc lại số có 3 chữ số

- Trả lời đúng câu hỏi: cháu là con trai hay con gái
- So sánh đúng 2 đoạn thẳng dài ngắn khác nhau cho trước
3. Năm tuổi
- Nhắc lại câu 10 từ
- Đếm 4 đồng xu
- Vẽ lại hình vuông theo mẫu
- So sánh 2 vật nặng nhẹ khác nhau
- Chắp 2 tam giác vuông đã cắt thành hình chữ nhật.
4. Sáu tuổi
- Nêu được công dụng một số vật xung quanh.
- So sánh 2 chân dung một đẹp m
ột xấu.
- Phân biệt được tay phải, tay trái, sáng, trưa, chiều, tối.
- Thực hiện được 3 công việc khác nhau theo yêu cầu
- Nhắc lại câu 16 từ.
- Vẽ hình quả trám theo mẫu
- Đếm được từ 1 đến 13
5. Bảy tuổi
- Mô tả được các đồ vật trong nhà
- Làm việc theo yêu cầu thông qua 3 câu nói nhiều từ

- Phê phán được một số câu vô lý, nghịch nghĩa
10. Mười hai tuổi
- Cho ví dụ khi nào thì buồn, phấn khởi, xấu hổ.
- Vẽ sáu cột đường thẳng song song theo thứ tự một đường dài, một
ngắ
n, hai đường bằng nhau cho trẻ nhận biết so sánh.
11. Mười ba tuổi và mười bốn tuổi
- Cắt được một hình bằng bìa
- Phân biệt được ý niệm trừu tượng
- Nói dài khác nói nhầm ở chỗ nào?
- Giết khác tàn sát ở chỗ nào
12. Mười lăm tuổi.
- Mô tả và thuyết minh ý nghĩa một bức tranh xem trước
- Nhắc lại một số có 7 chữ số
- Phân tích được thành phần ngữ pháp trong một câu đơn giản.
Với trẻ khiếm thị ta phải sử dụng các loại trắc nghiệm để đánh giá thị
lực còn lại của trẻ kết hợp với các dụng cụ để đo thị lực của trẻ
Đánh giá trẻ tự kỷ ta có thể dung CARS
Dùng thang đo hành vi thích ứng ABS-S:2
Dùng ADHD để kiểm tra về rối loạn tă
ng động giảm chú ý…

4. ĐÁNH GIÁ TIẾN BỘ VÀ ĐÁNH GIÁ CUỐI KỲ.
4.1. Đặc điểm đánh giá tiến bộ và đánh giá cuối kỳ.
- Đánh giá kết quả phát triển từng mặt theo mục tiêu đã đề ra. Với đặc
điểm riêng của từng học sinh khuyết tật, những trẻ này có nhu cầu đặc biệt
về từng mặt. Trong quá trình giáo dục chúng ta đã xây dựng kế hoạ
ch cá
nhân cho từng em, xác định mục tiêu cần đạt được trong từng mặt vì vậy khi
đánh giá chúng ta cần chú ý đến điều này.

dục trẻ khuyết tật trong môi trường giáo dục hoà nhập ở Việt Nam, nhưng
qua thực tiễn nhiều năm giáo dục trẻ khuyết tật trong môi trường hoà nhập
và kinh nghiệm đánh giá của một số nước trên thế giới, đánh giá kết quả
giáo dục trẻ khuyết tật d
ựa trên những quan điểm tiến bộ sau:
- Đánh giá theo quan điểm tổng thể: nghĩa là đánh giá kết quả giáo
dục trẻ khuyết tật theo kết quả tổng quan nhiều mặt, không nên chỉ đánh giá
theo một khía cạnh, phương diện nào. Phải có cái nhìn tổng quát về sự tiến
bộ, phát triển mọi mặt của trẻ. Trẻ điếc câm có thể nói kém nhưng khả nă
ng
cảm thụ ngôn ngữ (hiểu) và khả năng viết không kém trẻ bình thường. Trẻ
mù chỉ đánh giá về khả năng nhận biết thế giới xung quanh bằng mắt thì các
em không còn khả năng nhưng các chức năng khác để nhận biết của các em
lại tăng lên, thậm chí có khi còn hơn cả người bình thường.
- Đánh giá theo quan điểm tích cực, phát triển:
Mỗi trẻ đều có mặt mạnh, m
ặt yếu, không một ai hoàn thiện “mười
phân vẹn mười”. Với trẻ khuyết tật điều này thể hiện càng rõ. Tuy trẻ có
những mặt yếu hơn nhưng ngược lại trẻ cũng có những mặt mạnh hơn so với
trẻ khác cùng lứa tuổi. Do đó trong quá trình đánh giá trẻ cần tìm ra những
thành tích, ưu điểm, những điểm mà trẻ có thể đạt được và phả
i vượt qua
nhiều khó khăn. Giáo viên cần động viên trẻ, huy động những khả năng còn
lại của trẻ để phát huy những mặt tích cực, hạn chế những khó khăn ở trẻ. Ví
- 57 -
dụ: trẻ điếc, câm gặp khó khăn trong khi nghe và nói, nhưng lại có khả năng
tiếp nhận thông tin bằng thị giác rất tốt. Trẻ mù khó khăn về nhìn, nhưng lại
có khả năng tiếp nhận tri thức bằng thính giác, xúc giác. Trẻ chậm phát triển
trí tuệ khó nhớ, chóng quên, tiếp nhận chậm chạp không đầy đủ, nhưng lại
có khả năng cùng tham gia hoạt động với những trẻ bình thường. Vì v

khác …
Quan sát trẻ trong những trạng thái khác nhau, lúc vui, lúc buồn…
Quan sát phải ghi chép đầy đủ những thông tin thu được
Phiếu quan sát có thể là ô đánh dấu hoặc trả lời những vấn đề cần
quan sát. Sau khi quan sát phải có nhận xét kết luận hoàn toàn khách quan
khi đánh giá trẻ có những khả năng gì, khó khăn gì và những nhu cầu của
trẻ. Trên cơ sở đó xây dựng mục tiêu kế hoạch giúp
đỡ trẻ phát triển tiếp ở
giai đoạn sau.
* Đánh giá qua phỏng vấn
Phỏng vấn hay là đàm thoại, trao đổi trò chuyện với học sinh nhằm
mục đích tìm kiếm những thông tin về đứa trẻ. Phỏng vấn có thể cho ta thu
- 58 -
được những thông tin sâu kín bên trong của đứa trẻ như ý nghĩ, tình cảm,
quan điểm, thái độ…
Trong khi phỏng vấn, điều quan trọng nhất là phải tập trung chú ý
lắng nghe trẻ trả lời, tránh áp đặt, phải bình tĩnh, kiên trì, cởi mở, tự nhiên.
* Đánh giá qua sản phẩm của trẻ
Sản phẩm của trẻ làm ra phản ánh năng lực và trình độ của trẻ. Qua
sản phẩm mà trẻ làm
được ta thấy trẻ đã nắm kiến thức đến mức độ nào và
vận dụng kiến thức vào việc thực hiện nhiệm vụ như thế nào? Đồng thời
cũng đánh giá được mặt mạnh, mặt yếu của trẻ. Qua đánh giá sản phẩm của
trẻ người giáo viên thấy được những khó khăn của trẻ từ đó tìm cách giúp đỡ
trẻ khắ
c phục khó khăn.
Sản phẩm của học sinh là những bài kiểm tra, vở ghi chép các giờ
học, vở làm bài tập, những sản phẩm của trẻ làm được từ các giờ thủ công,
lao động, thực hành…
Khi đánh giá sản phẩm của trẻ, giáo viên phải đối chiếu với tiêu

thực tế học tập và khả năng của trẻ dường như có lợi và thích hợp hơ
n cho
- 59 -
cả trẻ bình thường và trẻ khuyết tật. Cách đánh giá dựa vào thực tế học tập
sẽ cho giáo viên bức tranh phong phú hơn về cái mà trẻ làm được cũng như
những nhu cầu hỗ trợ thêm mà nếu chỉ dựa vào cách đánh giá truyền thống
thì giáo viên không thể có được.
Cách đánh giá dựa vào kế hoạch cá nhân có lợi cho trẻ khuyết tật hơn
vì những trẻ này có kế hoạch giáo dục riêng, mà những trẻ
khác không có và
với kế hoạch này trẻ thường đạt được. Theo kế hoạch cá nhân này nhiều hoạt
động, cách giáo dục, các tiêu chí đánh giá thường phải được điều chỉnh
Vậy đánh giá kết quả giáo dục trẻ khuyết tật học hoà nhập cần dựa
vào kế hoạch cá nhân, mục tiêu giáo dục và sự tiến bộ của trẻ để cho điểm
thích hợp.
* Tự đánh giá
Sau khi trẻ thực hiện nhiệm vụ đã đề ra hoặc được giao, trẻ tự nhận
xét đánh giá việc đã làm đạt đến mức độ nào? Tốt hay chưa tốt? Hoàn thành
hay chưa? Đúng hay sai… Phương pháp này giúp trẻ tự kiểm tra lại những
kiến thức đã nắm, hiểu được ở mức độ nào? Kiểm điểm lại xem mình đã làm
được những gì? Nếu trẻ đ
ánh giá được đúng khả năng bản thân sẽ giúp trẻ
tự tin và cố gắng để thực hiện nhiệm vụ tốt hơn.
Cần giúp trẻ khuyết tật tự đánh giá dưới các hình thức sau:
- Tự đánh giá ý kiến. Sau khi trả lời câu hỏi, giáo viên yêu cầu trẻ
nhận xét câu trả lời của mình đúng hay sai và giải thích.
- Tự đánh giá hành vi thái độ đã đối xử với mọi ngườ
i xung quanh
trước đó, biểu hiện mức độ đạo đức? Có thể giáo viên nêu lên tình huống mà
trẻ phạm quy tắc nào đó, yêu cầu nhận xét, đánh giá hành vi, thái độ đó như