Chỉång 3. Mạy lm âáút

45CHỈÅNG III MẠY LM ÂÁÚT

3.1 Khại niãûm chung v mủc âêch ca viãûc sỉí dủng mạy lm âáút
Ngy nay, trong thi cäng cäng trçnh xáy dỉûng - âỉåìng, cäng
trçnh dán dủng, cäng nghãûp, cạc cäng trçnh thy låüi, v cạc cäng trçnh
xáy dỉûng khạc êt nhiãưu âãưu phi sỉí dủng mạy lm âáút âãø gii quút
pháưn låïn cäng tạc âáút. Tải sao chụng ta lải dng mạy lm âáút, l vç
âàûc âiãøm cäng tạc lm âáút l nàûng nhc v khäúi lỉåüng cäng viãûc
nhiãưu vỉåüt quạ sỉïc lao âäüng ca cäng nhán. Ngoi ra, sỉí dủng mạy
mọc vo thi cäng âáút cn mang lải låüi êch kinh tãú cao v rụt ngàõn thåìi
gian thi cäng v cäng trçnh âáút âảt cháút lỉåüng cao.
ÅÍ vng Âäưng Bàòng Säng Cỉíu Long, trong nhỉỵng nàm gáưn âáy
v trong tỉång lai, säú lỉåüng cäng trçnh xáy dỉûng cọ qui mä låïn gia
tàng våïi khäúi lỉåüng cäng tạc lm âáút cỉûc k låïn. Âiãưu ny âàût ra cho
ngỉåìi k sỉ ngnh xáy dỉûng, thy cäng, cáưu âỉåìng, phi nghiãn
cỉïu cạch sỉí dủng thiãút bë hiãûn cọ tải cạc cäng ty xáy dỉûng v cạc thiãút
bë måïi khạc s xút hiãûn mäüt khi cạc cäng ty xáy dỉûng nỉåïc ngoi måí
räüng thë trỉåìng hoảt âäüng tỉì cạc thnh phäú låïn nhỉ TP. Häư Chê Minh
vãư khu vỉûc Âäưng Bàòng Säng Cỉíu Long.
Váún âãư cå bn ch úu cáưn gii quút l sỉí dủng mạy nhỉ thãú
no âãø cọ hiãûu qu kinh tãú ( cọ låìi trong thi cäng) m váøn âm bo täút
u cáưu k thût v an ton. Âãø gii quút váún âãư ny ngỉåìi k sỉ
xáy dỉûng phi hon thnh cạc cäng viãûc sau:
- Âm bo sỉû âäưng bäü trong âäüi mạy: säú lỉåüng cạc loải mạy
phi ph håüp.
- Bäú trê dáy chuưn hoảt âäüng: nåi no thi cäng trỉåïc, mạy no

hồûc âäø thnh âäúng.
3.2.1 Phán loải mạy xục âáút gáưu âån
Mạy âo mäüt gáưu cọ thãø phán loải theo hçnh dạng bäü cäng tạc,
theo cå cáúu di chuøn, theo hãû dáùn âäüng, theo dung têch gáưu.
- Theo hçnh dạng bäü cäng cäng tạc: mạy âo gáưu ngỉỵa, mạy
âo gáưu sáúp, mạy âo gáưu ngoảm, mạy âo gáưu qng (gáưu
dáy) v mạy âo gáưu bo.
- Theo dung têch gáưu xục: Mạy xục loải nh; mạy xục loải
trung bçnh; mạy xục loải låïn
- Theo cå cáúu di chuøn: mạy âo bạnh läúp, bạnh xêch, bạnh
sàõt (di chuøn trãn ráy), di chuøn bàòng cå cáúu tỉû bỉåïc, mạy
âo âàût trãn phao näøi.
- Theo hãû dáùn âäüng: mạy âo dáùn âäüng bàòng cå khê, thy lỉûc
hồûc kãút håüp giỉỵa cå khê v thy lỉûc hay khê nẹn. Hiãûn nay
Chỉång 3. Mạy lm âáút

47

háưu hãút cạc mạy âo cọ dung têch gáưu nh hồûc trung bçnh
âãưu âỉåüc dáùn âäüng thy lỉûc. Thiãút bë cäng tạc thay thãú âỉåüc láúp vạo mạy âo.
a)mạy xục gáưu thûn; b)gáưu nghëch; c) gáưu qng; d) cáưn trủc
d) ngáưu ngảm; e) bảt c; g,h) âàût âỉåìng äúng; i) nhäø gọc cáy
k) âọng cc; l) bảt ta luy; m) xục váût liãûu; n) âáưm ln
3.2.2 Mạy âo gáưu ngỉía (gáưu thûn)
Mạy âo gáưu ngỉía thỉåìng dng âãø âo âáút åí mỉïc cao hån màût
bàòng mạy âỉïng, phủc vủ cho viãûc khai thạc âáút, âạ, xục váût liãûu råìi, . .
.Cạc thäng säú cå bn ca mạy âo gáưu ngỉía l bạn kênh âo nh nháút

3.2.3 Maùy õaỡo gỏửu sỏỳp (gỏửu nghởch)
Maùy õaỡo gỏửu sỏỳp thổồỡng duỡng õóứ õaỡo raớnh, kónh mổồng, họỳ
moùng, . . .nồi maỡ õỏỳt õaỡo thỏỳp hồn mỷt bũng maùy õổùng. Maùy õaỡo gỏửu
Chỉång 3. Mạy lm âáút

49

sáúp dáùn âäüng thu lỉûc âỉåüc sỉí dủng räüng ri hån so våïi mạy âo gáưu
sáúp âiãưu khiãøn bàòng cạp v dung têch gáưu tåïi 3.3m

v chiãưu cao âo täúi âa H
’’
max

v chiãưu cao âäø täúi âa.
3.2.7 Nàng sút ca mạy âo mäüt gáưu
Nàng sút thỉûc tãú ca mạy âo mäüt gáưu âỉåüc xạc âënh
N = 3600. q.
ck
t
1
.
tgx
d
kk
k
.
(m
3
/h)
q- dung têch gáưu (m
3
)
k
â
- hãû säú âáưy gáưu( l t säú giỉỵa thãø têch âáút âạ thỉûc tãú xụ
âỉåüc v thãø têch hçnh hc ca gáưu)
k
x
- hãû säú tåi xäúp ca âáút

Mạy xục gáưu dáy cọ cáưn di nãn cọ thãø âäø âáút tỉì häú âo âi khạ
xa. Nọ âỉïng tỉì trãn cao âãø âäø nhỉỵng häú sáu( 10 âãún 20m) v âo âáút
åí nhỉỵng nåi cọ nỉåïc nhỉ vẹt bn,. . . so våïi mạy xục gáưu thûn thç
mạy xục gáưu dáy cọ nàng sút tháúp hån( nãúu cng mäüt dung têch
gáưu) vç khọ hỉåïng cho gáưu âäø âụng vo phỉång tiãûn váûn chuøn,
thao tạc âãø sục âáưy gáưu khọ hån gáưu thûn. Dng mạy sục gáưu dáy
âo räưi âäø thnh âäúng hồûc âäø trỉûc tiãúp vo nåi cáưn âäø thç nàng sút
cao.
Mạy xục gáưu nghëch chè âo âỉåüc nhỉỵng häú näng(dung têch
gáưu 0.5m
3
thç chiãưu sáu âo täúi âa l 5.5m). dng mạy sục gáưu nghëch
âãø âo mỉång mạng nh, âo rnh âàût âỉåìng äúng, âỉåìng dáy cạp
âiãûn, . . .ngỉåìi ta thỉåìng chn mạy sục gáưu nghëch cọ dung têch gáưu
q= 0.15; 0.25; 0.35; 0.5m
3
. Khi âo nhỉỵng häú sáu v âáút tỉång âäúi
mãưm bàòng mạy xục gáưu thûn, thỉåìng phi âo thãm nhỉỵng con
âỉåìng lãn xúng cho mạy xục v cạc phỉång tiãûn váûn chuøn, khäúi
lỉåüng âáút âo ca cäng tạc ny cng khạ låïn nãn trong trỉåìng håüp
ny cọ thãø thi cäng bàòng mạy xục gáưu dáy s kinh tãú hån.
Theo kinh nghiãûm viãûc chn mạy xục cn dỉûa vo khäúi lỉåüng
âáút cáưìn khai thạc. Khi khäúi lỉåüng âáút âo låïn thç nãn dng loải mạy
xục cọ dung têch gáưu låïn.

Chổồng 3. Maùy laỡm õỏỳt

51

3.2.8b Caùc sồ õọử thi cọng maùy xuùc mọỹt gỏửu
Sồ õọử õaỡo doỹc õọứ bón cuớa maùy xuùc gỏửu nghởch
* ọỳi vồùi maùy xuùc gỏửu qung

Sồ õọử laỡm vióỷc maùy xuùc gỏửu qung õaỡo vaỡ õọứ õỏỳt vaỡo ọ tọ tổỷ õọứ: 1- truỷc õổồỡng ọ
tọ;2- truỷc di chuyóứn maùy xuùc;3- chỏn ta luy;4- troỹng tỏm cuớa vốa õaỡo;5 vaỡ 6- vở trờ
maùy xuùc õổùng õaỡo;7- cọỹt baùo hióỷu ọ tọ õọứ;8- raớnh thoaùt nổồùc
Chỉång 3. Mạy lm âáút

54Så âäư âo con thoi: 1- vë trê âỉïng ca mạy xục;2- trủc di chuøn ca
mạy xục;3- cåì hiãûu ä tä âäø;4- âỉåìng dic huøn ca ä tä;5- gọc quay âäø
trung bçnh;6- âỉåìng trủc mạy âỉïng trỉåïc
3.3 Mạy xục nhiãưu gáưu ( tham kho ti liãûu)
3.4 Mạy âo chuøn âáút: Mạy âo chuøn âáút l nhỉỵng mạy trong
quạ trçnh di chuøn âäưng thåìi càõt âáút thnh tỉìng låïp v mang âáút âọ
âãún nåi cáưn san láúp
3.4.1 Mạy i: mạy i l mạy ch úu trong cäng tạc lm âáút, nọ cọ
thãø lm viãûc âäüc láûp hay phäúi håüp våïi nhỉỵng mạy khạc. Khi lm viãûc
mt mçnh nọ cọ nhiãûm vủ: san bàòng, i nhỉỵng g âáút cao, láúp häú v
chuưn âáút thỉìa âi nåi khạc, âàõp âáút nãưn cao tỉì 1.0 âãún 1.5m, âo häú
âo rnh bäúc thỉûc váût, . . .
Theo cå cáúu lỉåíi ben v kh nàng thay âäøi vë trê ca lỉåíi ta cọ
hai loải mạy i: loẵi mạy i thỉåìng cọ lỉåíi v khung làõp cäú âënh; loải
mạy i vản nàng cọ cå cáúu lỉåíi ben v khung âáøy khäng cäú âënh, cạc
mạy i vản nàng làõp ben thàóng gọc våïi hỉåïng chuøn âäüng ca mạy
kẹo v âiãưu chènh cáúp gọc càõt ca lỉåíi nhỉ mạy i khäng quay. Ngoi

3
/h)
Trong õoù: k
d
- hóỷ sọỳ kóứ õóỳn õọỹ dọỳc khi maùy õaỡo õỏỳt
K
tg
- hóỷ sọỳ sổớ duỷng thồỡi gian( k
tg
= 0.75 õóỳn 0.85)
v- thóứ tờch khọỳi õỏỳt trổồùc lổồới uới (m
3
)
v=
x
ktg
HL
).(2
.
2


t
ck
- thồỡi gian mọỹt chu kyỡ laỡm vióỷc (s)
k
gõ
- hóỷ sọỳ giổớ õỏỳt xaùc õởnh theo kinh nghióỷm thổỷc tóỳ
k
gõ

L- chióửu daỡi lổồới uới (m)

-
goùc giổợa lổồới uới vaỡ hổồùng chuyóứn õọỹng cuớa maùy
khi uới õỏỳt vóử mọỹt phờa
3.4.2 Maùy caỷp :duỡng õaỡo chuyóứn õỏỳt trong caùc cọng trỗnh dỏn duỷng,
cọng nghióỷp, giao thọng vỏỷn taới, . . .caỷp,õaỡo vaỡ õừp vồùi khọỳi lổồỹng õỏỳt
lồùn, tổồng õọỳi tỏỷp trung nón hióỷu kinh tóỳ cao.
Theo hỗnh thổùc di chuyóứn ta chia laỡm 2 loaỷi: maùy caỷp tổỷ haỡnh vaỡ
maùy caỷp khọng tổỷ haỡnh.
* Loaỷi maùy caỷp khọng tổỷ haỡnh: loaỷi maùy naỡy coù hai bọỹ phỏỷn
rióng bióỷt, bọỹ phỏỷn keùo vaỡ bọỹ phỏỷn thuỡng caỷp chuyóứn