Học hỏi từ câu chuyện về các
nhà khoa học đoạt giải Nobel
Chàng trai trẻ thích cái la bàn
Albert Einstein
Albert Einstein, nhà vật lý người Mỹ, là người phát hiện ra hiệu ứng quang
điện, xây dựng thuyết tương đối và đặt nền móng cho lượng tử lực học,
giành được giải Nobel vật lý năm 1921
- Tôi không có tài nănggì đặc biệt, chỉ là tôi thíchtìm hiểu đến cùngnhững gì
mình thích mà thôi.
- Nhữngdục vọngmà con ngườithường theo đuổinhư:tài sản,vinh hoa… tôi
thường cảm thấychúngrất tầmthường.(Danh ngôn của Einstein)
Ngay từ nhỏ,Einstein đã tỏ ra mình không giốngnhững đứa trẻ khác, đến3 tuổi
vẫn chưa biết nói, cũngkhôngkhóc ầmĩ, vô cùngyên lặng. lúcnào cậu cũng ngồi
lặnglẽ quan sát thậtkỹ những thứ mình thích, hoặc trốnvào một gócsuy nghĩ. Cha
mẹ cậu thậmchí còn lo lắngtrí não của cậu không bìnhthường,để giúpđỡ ông nói
chuyện, dù không giàu có nhưng họ cũng vẫnbỏ tiền thuêngười giúpviệc, công
việc chính củangười nàykhôngphải làlàm việc nhà mà là cùng nói chuyện với
Einstein,nhưng Einsteinchẳng baogiờ để ý đến côta. Một thời giansau,người
giúpviệc cũng mất hết kiên nhẫn, vào những lúckhôngcó chamẹ Einsteinở nhà,
cô ta thường mắng cậubé Einstein là “đồ ngốc”.
Không lâu sau đã xảy ra một chuyện khiến mọi người phải đánh giálại về ông.
Vốndĩ cậu bé Einstein khôngthích đồ chơi,tất cả những đồ chơi trong nhàcậu
thường xuyên không ngótới, nhưng hômđó cậu bỗng thích thú với mộtthứ - thứ
“đồ chơi” mới mà cha cậu muavề - đó là cái la bàn. Khi người cha mang chiếc la
bàn ra, Einstein như bị húthồn vào cái kimtrongla bàn,cha cậuthấy cậu chú ýtới
nó, liền tặngluôn chiếc la bàn cho con trai.
Einsteinnhẹ nhàngcầm chiếc la bàn, chiếc kimtrong la bàntừ từ chuyểnđộng, chỉ
về hướng Bắc. Einstein quayngược chiếc la bàn lại, nhưng chiếc kim vẫnkhônghề
thayđổi, vẫn chỉ về hướng Bắc. Cậu bé Einstein bê chiếc labàn ngangngược, quay
một vòng, rồi lại một vòng, chiếckim vẫn cứ chỉ về hướngBắc. Cậungẩng đầu nhìn
cha, hy vọng sẽ tìm được câu trả lời từ cha mình,nhưng người cha chỉ mỉm cười

Từ nhỏ Moissan đã rất thông minh lanh lợi, chămchỉ học hành, nhưng vì giađình
quá nghèo ôngđành phải bỏ học ở nhà chạy khắpnơi làm các việc vặt để kiếm
tiền.
Một cơ hội bấtngờ, Moissan nghe haisinhviênnói rằngsẽ có mộtgiáo sư nổi tiếng
đến trườnghọ diễn thuyết, ông liền lén lútđi theohọ đến trườngnghe trộm. Ông
pháthiện ra ở ngoài giảng đườngđó có một lùm cây lớncó thể che cho mình liền
sungsướng chạyvề nhà.
Sángsớm ngày hôm sau,Moissanđã vội vàng đến, đứng trốn ở vị trí bí mật đó.
Không lâu sau toàn thể sinhviên đứng dậy đón vị giáo sư rất phong độ bướcvào,
lúc đó là khoảng tháng5 tháng 6 nên cửasổ của giảngđường mở lớn, tiếng giảng
bài rõ ràng của giáo sư truyền rangoài. Moissanvừanghe vừa ghi chép lại, hôm đó
giáo sư giảng nhữngkiến thức về lịch sử, một tiết họctrôi qua, cuốn vở ghi chép
của Moissanđã ghi đầy. Trước khigiáo sư giảngtiết thứ hai, Moissanchui ra,mãn
nguyệnquayvề nhà.
Từ đó trở đi, Moissan đã tìm đượcmột chỗ tuyệt vời để học tập, lượngkiến thức
mà ôngcó ngàycàng nhiều, đầu tiên là bên ngoài các giảng đường khác của trường
này, sauđó là giảng đường của trường khác, tuy là có mệt nhọc,kiến thức thu được
có vẻ tạp nham, nhưng nó nhẹ nhànghơn so với tự học. Tuynhiên,Moissan
thường cảm thấyhànhđộngcủa mình như là đi ăn trộmđồ của người khác, ngay
cả lúc đang say mê nghegiảng,ông cũngthấy không antâm. Quả nhiên, hànhđộng
“Nghetrộm” của ôngkhông lâu sau đã bị phát hiện.
Tronggiảng đườngcủaViện Khoa học lịch sử tự nhiên tại Paris, cácviện sĩ
đang chăm chú lắng nghemột diễn giả có kiến thứcuyên thâm giảng bài, Moissan
ở ngoài giảng đường cũngbị hút hồn vào việc ngheđó. Dần dần ông cũng quên mất
mình đang trốn,từ từ chui ra saubụi cây, tiến gầnđến cửa lớp học. Vị giáo sư đang
giảngbài bỗng dừng bài giảng củamìnhlại, chỉ thấy hailông mày của ôngnhíulại,
nghiêmkhắc chỉ ra cửa và chấtvấn: “Ai vô lễ thế kia,đứng ở đó làm phiềnngười
khác,ra chỗ khác”.
Moissansau khinghe lời trách móc của vị giáo sư liền cảmthấy rất buồn, tự trách
mình không cẩnthận,rồi vừa khóc, vừa rời khỏi đó.Lúc đó có một việnsĩ hơn 50

cậu là TamHồ Đồ.
“Tam Hồ Đồ” vẫn còn một chuyện buồn nữa, đó là lần nào ông đi xe lửathì kiểu gì
cũng bịmất đồ.Vì thời gian ngồi trên xelửa dài, thời giandài như vậy không thể
lãngphí, ông mangluôn một hòmsáchnhỏ đi theo. Chỉ cần tìm được chỗ ngồi, ông
lập tức mangsách ra đọc, mọi thứ xungquanhôngđều như khôngtồn tại,nghe
khôngthấy,chỉ cóđôi mắt là dán vào cuốn sách.
Một lần LýChính Đạo đến Liễu Châu thămanh trai đang theohọc, ngồitrên xe lửa
ông cảmthấy rất chán liền mangsách ra đọc, nhưnglại nhớ đến bài học đaukhổ
lần trước và những lời dặn dòcủa mọi người,ông lại cố gắng chịu đựng. Nhưng
thực sự chỉ một lúc sau ôngvẫnlôi sáchra đọc, vừa đọc vừa tự nhắc mình phải liếc
bên cạnh để trông coi hành lý. Mới bắt đầu ông còn nhìn được hai lần nhưng về sau
thì quên, thời gian cứ thế trôi đi, đến khi Lý ChínhĐạođọc xong quyển sách, nhân
viên trên tàucũng nhắc mọi người là đã đến ga, ông vuivẻ đứng lên, vươn vai,
bỗng nhiên ông giật mình nhìn trên nhìn dưới,quả nhiên, hànhlý lạimất rồi, ông
buồn bãxuống tàu.
Lý Chính Đạo chẳng còn cách nào khác đành phải gọi điệnthoại cho anh trai “Anh
mau tới cứu em,em hết tiền, đói sắp chết rồi!”. Nghĩ đến đứa emtội nghiệp bụng
đói, anh trai vội vàng chạy ra ga. Khi anhtrai ôngchạy đếnnơi, đang lau mồ hôi
nhìn thấy cảnhem trai mình thì dở khóc dở cười, lại làvì cậu ba chăm chỉ đọc sách
quá đây mà.
Cũng chínhvì luôntập trungtinh thần cao độ nên ôngđã tạo cho mìnhmột nền
móngvững chắc. Năm 31tuổi, ông đã giành đượcgiải Nobel, là người Hoa trẻ tuổi
nhất đoạt giảiNobel.
Không tìm được kết luận tuyệt đối không nghỉ ngơi
Heyrovsky
JaroslawHeyrovsky, nhà hóa học người Tiệp, nhờ sáng tạo thuyết lýluận tích phổ
học và phát hiện “tích phổ pháp”, ông đã giành giải Nobelhóa học năm 1959.
- Tất cả các phát minhvĩ đại đều phải trải quamột thời giandài laođộng cựcnhọc
mà thành.
- Đọc nhiều sẽ giúp nuôi dưỡngnăng lực phát hiện vấnđề

chơi đi, emphải tự làm mới tìmra chỗ sai, khônglần saulại saitiếp”.
Lại mộtgiờ nữa trôi qua, rốt cuộc Heyrovsky cũng vui vẻ bước ra khỏi phòng, nói
với mọi người: “Con đã biết con sai ở đâu rồi”. Người cha vỗ vaicon nói: “Contrai,
làm tốtlắm,con sẽ thành công”. Chínhlà dựa vào sự kiên quyếtđến cùng đó mà
Heyrovsky đã bước lên đỉnh cao của mônhóa học.
Không để một ngày nhàn rỗi
Đinh Triệu Trung
Nhà vật lý học người Mỹ gốc Hoa, cốnghiến lớn nhất của ông là đã pháthiện
ra hạtJ, mở ra một lĩnhvực mới cho nhận thứccủa loàingười về thế giới vimô,
giành giải Nobel vật lý năm 1976.
- Cáikhông thể lãng phí đó là thời gian.
- Công việc ở phòng thí nghiệm không có thứ hai, chỉ có thứ nhất. Nhất định phải có
được cách làm tốt nhất,kết quả tốt nhất
(Danh ngôn của ĐinhTriệu Trung)
Ngay từ học trung học, ĐinhTriệu Trungđã đặt mục tiêu phải họctập tốt, sau này
sẽ nghiên cứu họctập ở nơi tốt nhất. Khihọc ôngrất tập trung,mọithứ xung
quanh không thể làm ông xaonhãng. Nếu không có gì đặc biệt, chắc chắn là ông lại
lên thư viện học, màhầu như ngàynàocũng học từ sáng đến tối, từ thư viện về nhà
lại vùi đầu vàođọc sách một lúcnữa, lúc nào cũngphải để bố mẹ nhắc nhở vài lần
mớichịu ngủ.
Một hômông đang ở thư viện đọc sách, bỗng sấm chớpnổi lên,mưa xối xả,các học
sinh khác lũ lượt kéo nhau ra cửa hoặc cửa sổ để xem, chỉ có mộtmình ônglà
khôngnghe thấy gì, vẫnngồi đó chăm chú đọc sách. Hết mưa, ông cùngbạn bè về
nhà, khiđi raông ngạc nhiên kêu lên “Vừamới mưa à? Saođất ướtthế này?”.
Có lần khác, mẹ ôngđến nhà bà con, trướckhi đi đã chuẩn bị xongcơm trưa cho
ông, mẹ vừa đi, ônglại cầmmột quyển sách lên vàđọc tiếp. Thời giantrôi đi, ông
vẫn đắmchìm trongbeiẻn kiến thức,quên hết mọi thứ xungquanh.Mẹ trở về,
ĐinhTriệuTrungngạcnhiênhỏi:“Saomẹ về sớmthế?”.Mẹ ôngnói:“Contraingốc,
lại đọc sách say mê quáphải không, đâu còn sớm nữa, con ăn cơm trưa chưa?”.
ĐinhTriệu Trungxoabụng :”Aida, con vẫn cho là sớm,bụng đang kêu réo, con còn