H TR S PHT TRIN T DUY SNG TO V
T DUY PHấ PHN CA SINH VIấN TRONG DY HC
NGOI NG
FACILITATING STUDENTS' DEVELOPMENT OF CREATIVE AND
CRITICAL THINKING IN TEACHING FOREIGN LANGUAGES TRNG TH PHNG TRANG
Trng i hc Ngoi ng, i hc Nng TểM TT
Ging dy i hc ũi hi Ngi dy khụng ch truyn th kin thc m quan trng hn l
phi trang b cho Ngi hc phng phỏp t duy. Bi bỏo nhm gii thiu mt vi kinh
nghim ca ngi vit v ỏp dng cỏc phng phỏp s phm thc hin yờu cu trờn ngay
c trong ging dy Ngoi ng, mt mụn hc m nhiu ngi vn cho rng ch rốn luyn trớ
nh v k nng.
ABSTRACT
Teaching at tertiary level requires of lecturers not only transmitting knowledge to students but
also equipping them with thinking skills. This article introduces some experience of employing
appropriate methodology to meet the requirements mentioned above in teaching a foreign
language - a subject which has extensively been considered as just engaging students in
memorising and practising language skills. 1. ỷt vỏỳn õóử
Ngaỡy nay, chuùng ta õang sọỳng trong mọỹt xaợ họỹi cọng
nghóỷ cao, mọỹt xaợ họỹi phaùt trióứn vồùi tọỳc õọỹ nhanh
choùng. Mọỹt kióỳn thổùc vổỡa õổồỹc trang bở seợ coù thóứ bở
laỷc hỏỷu. Do vỏỷy, yóu cỏửu cao nhỏỳt cuớa giaớng daỷy khọng
chố laỡ truyóửn õaỷt kióỳn thổùc maỡ coỡn phaới truyóửn thuỷ

âang hc, sỉí dủng thưn thủc ngoải ngỉỵ âọ trong giao
tiãúp, cn cáưn phi cọ k nàng tỉ duy sạng tảo v tỉ
duy phã phạn.
Theo Bassham [1], Moore v Barker [5], u cáưu âäúi
våïi ngỉåìi hc cọ k nàng tỉ duy sạng tảo v tỉ duy phã
phạn l:
+ thỉûc hiãûn thnh thảo cạc kiãøu tỉ duy phỉïc tảp
nhỉ phán têch, phạn âoạn, suy diãùn
+ biãút nháûn xẹt, âạnh giạ cọ phã phạn cạc
tỉåíng v thäng tin.
+ hiãøu âỉåüc quan âiãøm v tỉåíng tranh lûn ca
ngỉåìi khạc.
+ cọ kh nàng thiãút láûp v âỉa ra nhỉỵng l l
thuút phủc âãø bo vãû quan âiãøm, tỉåíng ca mçnh.
Trãn cå såí nhỉỵng u cáưu âàût ra âäúi våïi ngỉåìi hc
ngoải ngỉỵ trong giai âoản hiãûn nay, ngỉåìi dảy phi xạc
âënh mủc tiãu, chiãún lỉåüc dảy hc, xáy dỉûng phỉång phạp
ging dảy håüp l v thiãút kãú näüi dung bi ging v
cạc hoảt âäüng dảy hc sao cho ngỉåìi hc cọ nhiãưu cå
häüi luûn táûp v phạt triãøn k nàng tỉ duy sạng tảo
v tỉ duy phã phạn ca mçnh.
Bi bạo ny xin giåïi thiãûu mäüt vi hoảt âäüng häù
tråü sỉû phạt triãøn kiãøu tỉ duy nãu trãn trong dảy hc
ngoải ngỉỵ. Âọ l: âäüng no, cháút váún, gii quút
cạc tçnh húng cọ váún âãư v tranh lûn.

2. Cạc hat âäüng häù tråü sỉû phạt triãøn tỉ duy sạng
tảo v tỉ duy phã phạn ca ngỉåìi hc
2.1. Âäüng no (Brainstorming)
Âäüng no l hoảt âäüng giụp ngỉåìi hc tỉ duy âãø

farmland
forests
shrinking
rainy sunny

tall trees monkeys
tigers vines orchids insects
lizards

Hồûc khi dảy nọi våïi ch âãư "small talk", sau quạ trçnh tỉ duy, cạc em cọ thãø láûp så âäư
nhỉ sau:

Rain forests
climate
location

issues

plants

animals
the news last night
ngỉåìi hc tại sn sinh kiãún thỉïc.
- Comprehension (hiãøu): cáúp âäü ny âi hi ngỉåìi
hc hiãøu v gii kiãún thỉïc.
- Application (ỉïng dủng): ngỉåìi hc cọ thãø ạp
dủng kiãún thỉïc vo cạc tçnh húng måïi âãø
gii quút váún âãư.
- Analysis (phán têch): phán chia kiãún thỉïc thnh cạc
bäü pháûn cáúu thnh, phán têch mäúi quan hãû giỉỵa cạc bäü
pháûn thäng qua viãûc phán loải, âäúi chiãúu, so sạnh,
v v
- Synthesis (täøng håüp): åí cáúp âäü ny, ngỉåìi hc
täøng håüp thäng tin, âãư xút cạc gii phạp thay thãú.
Small talk
Thỉûc hiãûn tỉ duy åí cáúp âäü ny, ngỉåìi hc phi biãút
kãút håüp, thiãút kãú, phạt triãøn, tỉåíng tỉåüng, phạn
âoạn, v.v
- Evaluation (âạnh giạ): ngỉåìi hc cho kiãún, dỉûa
vo mäüt säú tiãu chê âãø âỉa ra nháûn xẹt.
ỈÏng dủng cạch phán loải ca Bloom, chụng ta khäng
chè dỉìng lải åí cạc cáu hi bãư màût âãø kiãøm tra mỉïc
âäü nàõm kiãún thỉïc (knowledge) v hiãøu bi
(comprehension), m phi âáøy mảnh phạt triãøn tỉ duy
sạng tảo, cọ phã phạn bàòng cạch âàût cạc cáu hi mang
tênh phán têch, gi thuút, âạnh giạ Cạc dảng cáu
hi ny s âàût ra nhiãưu thạch thỉïc âäúi våïi ngỉåìi
hc. Củ thãø:
- Cáu hi phán têch: u cáưu ngỉåìi hc cho cạc l do
tải sao sỉû viãûc xy ra hồûc khäng xy ra.
- Cáu hi gi thuút: u cáưu ngỉåìi hc phạn âoạn
vãư kãút qu ca mäüt tçnh húng gi thuút.

invested in rain forests?
(Âiãưu gç â phi xy ra nãúu cạc cäng ty nỉåïc
ngoi â khäng âáưu tỉ vo cạc rỉìng mỉa
nhiãût âåïi?)
 What will happen if foreign companies continue to
invest in rain forests?
(Âiãưu gç s xy ra nãúu cạc cäng ty nỉåïc ngoi
tiãúp tủc âáưu tỉ vo cạc rỉìng mỉa
nhiãût âåïi?)
- Cáu hi âạnh giạ:
 Is it logical or illogical for native people to
work for foreign bosses?
(Viãûc ngỉåìi dán bn xỉï lm cäng cho cạc äng
ch nỉåïc ngoi l håüp l hay phi l?)
 Do the foreign companies make the forest and native
ways of life disappear?
(Liãûu cạc cäng ty nỉåïc ngoi cọ lm cho rỉìng
v läúïi säúng ca dán bn xỉï bë biãún
máút?)
 What are the advantages or disadvantages for native
people working for foreign companies?
(Nhỉỵng tiãûn låüi v báút tiãûn âäúi våïi dán bn
xỉï âang lm viãûc cho cạc cäng ty nỉåïc
ngoi?)
Âiãưu âạng lỉu l sau khi âàût cáu hi åí mỉïc âäü
tỉ duy sáu, cáưn cho sinh viãn thåìi gian âãø suy nghé. Nhàòm
läi cún sỉû chụ ca cạc thnh viãn trong låïp cng
nhỉ tảo âiãưu kiãûn cho ngỉåìi hc lm quen nhiãưu våïi
kiãøu tỉ duy nháûn xẹt phã phạn, sau mäùi cáu tr låìi,
tháưy giạo cọ thãø u cáưu cạc thnh viãn khạc trong

?
(Baỷn giaới thờch nhổ thóỳ
naỡo ?)
-
What evidence do you have to
support ?
(Baỷn coù nhuợng bũng chổùng
gỗ õóứ uớng họỹ ?)

Roợ raỡng hoaỷt õọỹng chỏỳt vỏỳn naỡy mang tờnh thaùch
thổùc cao õọỳi vồùi ngổồỡi hoỹc ngoaỷi ngổợ bồới leợ hoỹ phaới
traới qua quaù trỗnh tổ duy ồớ mổùc cao rọửi phaới dióựn giaới
bũng ngọn ngổợ õờch. Do vỏỷy, õóứ õaỷt hióỷu quaớ cao, ngổồỡi
daỷy cỏửn õỷt cỏu hoới phuỡ hồỹp vồùi õọỹ tuọứi vaỡ nng lổỷc
ngoaỷi ngổợ cuớa ngổồỡi hoỹc, vaỡ nóỳu cỏửn thióỳt, họự trồỹ
ngổồỡi hoỹc vóử cỏỳu truùc ngọn ngổợ, giuùp hoỹ coù thóứ õổa
ra cỏu traớ lồỡi xaùc õaùng vóử nọỹi dung kióỳn thổùc lỏựn
nọỹi dung ngọn ngổợ.
2.3. Giaới quyóỳt vỏỳn õóử (problem-solving) vaỡ tranh
luỏỷn (arguement)
2.3.1. Giaới quyóỳt vỏỳn õóử
Hoaỷt õọỹng õoỡi hoới ngổồỡi hoỹc sổớ duỷng ngọn ngổợ
õờch laỡm phổồng tióỷn giaới quyóỳt vỏỳn õóử khọng nhổợng coù
yù nghộa õọỳi vồùi sổỷ phaùt trióứn tổ duy ồớ cỏỳp õọỹ "ổùng
duỷng" cuớa ngổồỡi hoỹc ngoaỷi ngổợ maỡ coỡn kờch thờch sổỷ
tham gia vaỡ sổớ duỷng ngọn ngổợ õờch cuớa hoỹ vaỡo muỷc õờch
giao tióỳp. Lyù do lọi cuọỳn hỏỳp dỏựn cuớa hoaỷt õọỹng naỡy
nũm ồớ chọự sinh vión phaới sổớ duỷng kyợ nng nhỏỷn thổùc
vaỡ logic õóứ giaới quyóỳt caùc vỏỳn õóử lión quan õóỳn cuọỹc
sọỳng cuớa chờnh hoỹ.

âäúi khạng v chøn bë cạc phỉång ạn phn bạc lải
nhỉỵng l l ny.
- Thnh láûp cạc nhọm tranh lûn gäưm nhỉỵng thnh
viãn âäúi khạng, thỉûc hiãûn viãûc tranh lûn.
Sau khi quan sạt cạc nhọm tranh lûn, tháưy giạo nãn
tọm tàõt mäüt säú kiãún, quan âiãøm âỉåüc âỉa trong cüc
tho lûn v âạnh giạ diãøm mảnh, âiãøm úu ca cạc
kiãún âọ.

3. Kãút lûn
Ngỉåìi hc cọ thãø phạt triãøn kh nàng tỉ duy trong
quạ trçnh hc ngoải ngỉỵ. Váún âãư cå bn l ngỉåìi dảy
biãút cạch khai thạc tiãưm nàng ca ngỉåìi hc v thay
âäøi quan niãûm truưn thäúng vãư vai tr ca mçnh trong
quạ trçnh dảy hc ngoải ngỉỵ. Ngỉåìi tháưy khäng chè
thưn tụy l ngỉåìi truưn âảt kiãún thỉïc ngän ngỉỵ âãø
hc tr cọ thãø sỉí dủng chụng mäüt cạch thnh thảo
trong giao tiãúp. Ngỉåìi tháưy cn phi thỉûc hiãûn hai vai
tr quan trng nỉỵa. Thỉï nháút, dảy cho ngỉåìi hc tråí
thnh nhỉỵng thnh viãn hỉỵu êch, cọ trạch nhiãûm trong
x häüi bàòng cạch cung cáúp cå häüi giụp ngỉåìi hc phạt
triãøn k nàng tỉ duy åí cáúp âäü cao âãø cọ thãø gii
quút váún âãư, phán têch thäng tin, âạnh giạ thäng tin v
âỉa ra nhỉỵng hnh âäüng ph håüp våïi nhỉỵng tçnh húng
x häüi củ thãø. Thỉï hai, ngỉåìi dảy âọng vai tr l
ngỉåìi tỉ duy sạng tảo v tỉ duy phã phạn: biãút nháûn
xẹt, âạnh giạ phỉång phạp ging dảy âang sỉí dủng v
ln tràn tråí, suy nghé vãư nhỉỵng gç mçnh cọ thãø lm âãø
kêch thêch ngỉåìi hc tỉ duy åí cáúp âäü cao.


However, some native people are cautious. They feel that reliance on foreign markets
weakens their independence. They ask why they need the foreign companies and what
benefits come from foreign markets. They have been selling diverse forest products in their
own local markets for years and have been conserving the forest at the same time. Native
people have been asking for protection of the rain forest and of their traditional lifestyle.