MỘT SỐ PHƯƠNG CÁCH ĐIỀU CHỈNH CÂU HỎI
DÙNG TRONG GIAO TIẾP Ở LỚP HỌC TIẾNG ANH
SOME QUESTION MODIFICATION DEVICES USED IN ENGLISH
CLASSROOM INTERACTION PHẠM THỊ QUỲNH NHƯ
Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng TÓM TẮT
Ngày nay, cùng với sự phát triển của phương pháp giảng dạy theo đường hướng giao tiếp,
tương tác trong lớp học giữa người dạy và người học đóng vai trò quan trọng trong việc nâng
cao năng lực giao tiếp của người học ngoại ngữ. Để tạo ra ngày càng nhiều cơ hội cho người
học thực hành kỹ năng giao tiếp trong lớp học, người dạy nên tạo ra một môi trường tương
tác mang tính thực tế, hữu hiệu và thường xuyên. Bài báo này xin được đưa ra một số
phương cách điều chỉnh câu hỏi (question modification devices) nhằm giúp cho giao tiếp
được duy trì, tiến triển và kết thúc hữu hiệu trong lớp học.
ABSTRACT
Nowadays, along with the development of the communicative language teaching, the
interaction between teachers and learners plays an important role in improving communicative
competence for foreign language learners. In order to bring about more opportunities for
practising communicative skills in the classroom, teachers should create an interactive
environment with practicality, efficacy and regularity. This article presents some question
modification devices with the hope to retain, develop and finish the conversation effectively in
the classroom. 1. Đặt vấn đề
Lĩnh hội ngôn ngữ là quá trình phức tạp mang nhiều yếu tố tương liên. Nó xảy ra
thông qua quá trình tương tác. Krashen (1980) khẳng định rằng sẽ không có sự lĩnh hội nếu

đổi về cú pháp giúp cho người học dễ nhận thức hơn.
b. Điều chỉnh về ngữ nghĩa:
Ví dụ: Teacher: Who is responsible for buying everything that the company needs?
Student: (Silence)
Teacher: Who buys raw materials for the company?
Student: Mr Kim.
Teacher: Ah, yes. Mr Kim is a purchasing officer
Thầy giáo đã chuyển cụm từ “everything that the company needs” thành cụm từ “raw
materials”. Danh từ được đề cập đến đã được thu hẹp về nghĩa để câu hỏi trở nên đơn giản
hơn. Hay nói cách khác, thầy giáo đã điều chỉnh câu hỏi qua khía cạnh ngữ nghĩa.
2.1.2. Câu hỏi hướng về sự trả lời
Đây là loại câu hỏi nhằm khuyến khích người cùng đối thoại đưa ra câu trả lời. Đối
với loại câu hỏi này có 4 loại điều chỉnh: điều chỉnh về cú pháp (Syntactical Modification),
điều chỉnh về ngữ nghĩa (Semantic Modification), cung cấp thêm gợi ý (Providing clues), và
dạng hỏi dẫn dắt (Socratic questioning).
a. Điều chỉnh về cú pháp:
Điều chỉnh về mặt cú pháp, thông thường là sự chuyển đổi từ dạng câu hỏi “Wh” sang
dạng câu hỏi “Yes - No”. Dạng câu hỏi này giúp cho người học dễ dàng trả lời câu hỏi hơn.
Tuy nhiên, nó hạn chế khả năng sáng tạo lời nói của người học. Hãy xem ví dụ dưới đây như
một minh hoạ:
Ví dụ: Teacher: Mary usually leaves work at 5 o’clock and comes back home. Now, what
does she often do at home in the evening?
Student: (Silence)
Teacher: Does she watch TV? Does she read books? Does she go out?
Student: Yes, she usually goes out with her husband.
Người dạy đã chuyển câu hỏi có “Wh” thành một loạt câu hỏi “Yes - No”. Cách
chuyển đổi này giúp cho người học dễ trả lời câu hỏi hơn. Người học chỉ cần trả lời “Yes”
hoặc “No“.
b. Điều chỉnh về ngữ nghĩa:
Điều chỉnh về từ ngữ nghĩa là thay thế những cụm từ khó, phức tạp thành những từ

cuối cùng dẫn dắt đến câu trả lời cho câu hỏi đầu tiên.
Ví dụ: Teacher: So d’ you know it’s the winter season? but why would you send this card?
Student: To indicate that er in Australia may be they send the post card to indicate
the season is
coming winter season the time of season it is winter now.
Teacher: But it’s not really I have to tell you this so when we say season’s
greetings that’s especially about Christmas (ooh) yea so and Australian would
understand that we mean the Christmas season (uh huh) now why in Australia do
we have a picture of England with cold and snow and fire and smoke at Christmas
time why would we send a card like that to our friends do you think?
Để giúp cho học sinh trả lời câu hỏi đầu tiên “Why would you send this card? “, thầy
giáo đã thu hẹp câu trả lời bằng cách đưa ra một loạt câu hỏi dẫn dắt khác: “When do we say
season’s greetíng? Why in Australia do we have a picture of England with cold and snow
and fire and Chrismas to time?”
Để làm cho câu hỏi trở nên dễ hơn cho học sinh, thầy giáo đã đi từ câu hỏi tổng quát
đến cụ thể.
2.2. Điều chỉnh trong tương tác (Interactional Modification)
Điều chỉnh trong tương tác là sự thay đổi có ảnh hưởng đến cấu trúc tương tác của
cuộc đàm thoại. Những thủ thuật điều chỉnh này được sử dụng để tránh sự ngắt quãng trong
hội thoại. Theo Tsui (1992), Long (1983) có 6 loại điều chỉnh: Kiểm tra sự xác nhận
(Confirmation Check), Yêu cầu sự lý giải (Clarification Request), Kiểm tra Nhận thức
(Comprehension Check), Tự lặp lại (Self-repetition), Yêu cầu lặp lại (Repetition Request),
Phân tích (Decomposition). Trong số 6 thủ thuật trên, kiểm tra nhận thức, tự lặp lại và phân
tích là những phương thức mà giáo viên thường dùng để làm cho ngữ liệu giảng dạy trở nên
dễ hiểu hơn. Kiểm tra sự xác nhận, yêu cầu lý giải và yêu cầu lặp lại là những thủ thuật giúp
giáo viên hiểu lời nói của học sinh hơn là làm cho học sinh hiểu mình. Hãy xem xét phân tích
dưới đây để nhận ra sự hữu hiệu của các thủ thuật trong giao tiếp.
a. Kiểm tra sự xác nhận:
Thủ thuật này được sử dụng nhằm đảm bảo người nghe hiểu được những gì người nói
vừa phát ngôn. Nó có thể nhận ra qua sự lặp lại một phần hoặc toàn bộ lời nói với giọng điệu

- Is it late in the afternoon? Now I give you an example, if it is two o’clock, is it late in
the afternoon?
e. Yêu cầu lặp lại:
Yêu cầu lặp lại được sử dụng khi người nói không nghe hoặc không hiểu những gì
người khác vừa phát ngôn. Nó có thể là lặp một phần lời nói vừa nghe với giọng cao lên
nhằm yêu cầu người đối thoại nhắc lại phần còn lại. Những câu như: “I beg your pardon”,
“Please say that again” thường xuất hiện trong thủ thuật này.
f. Phân tích:
Đây là thủ thuật mà trong đó câu hỏi đầu tiên được phân ra thành những câu hỏi nhỏ
hơn nhằm cố gắng đạt đến câu trả lời.
Ví dụ: Teacher: Do you know the name of any buiding he has designed? Does he design for
Hong Kong?
Student: The house where I live is designed by him.
Teacher: Really? That’s interesting. And do you know the name of the house where
you live?
Thầy giáo đã phân tích câu hỏi “Do you know the name of any buiding he has
designed?” thành hai câu hỏi nhỏ hơn “Does he design for Hong Kong?” và “And do you
know the name of the house where you live?” giúp cho học sinh dễ dàng trả lời câu hỏi hơn.

3. Một số kiến nghị về việc áp dụng các phương thức điều chỉnh câu hỏi vào lớp học
ngoại ngữ
Trên đây là một số thủ thuật điều chỉnh câu hỏi trong giao tiếp giữa thầy và trò ở lớp
học. Thiết nghĩ, bên cạnh những kiến thức về ngôn ngữ, thầy giáo cần quan tâm đến và áp
dụng hữu hiệu những thủ thuật trên để nâng cao khả năng giao tiếp của học sinh, giữ cho bài
học được diễn tiến, tránh sự thất bại trong tương tác ở lớp học. Xin được đưa ra một đề nghị
như sau:
- Khi giao tiếp với người học, thầy giáo nên chọn lựa, giải thích, điều chỉnh ngữ liệu
được cung cấp. Chọn những từ vựng đơn giản, cấu trúc quen thuộc để giảng giải. Đối với
những từ trừu tượng, khó hiểu nêu bổ nghĩa, chuyển thành từ cụ thể, gần gũi với người học.
Tránh sử dụng thành ngữ hoặc nhắc lại nguyên văn câu hỏi khó, nhất là đối với học sinh yếu.

[2] Ellis, Rod, Understanding Second Language Acquisition, Oxford University Press,
1985.
[3] Fromkin, V. Blair, D & Collins, P, An Introduction to Language, Hartcourt, 1999.
[4] Goffman, E, English Conversation, Oxford University Press, Hong Kong, 1967.
[5] Krashen, S, The Input hypothesis, In J.E.Alatis (ed), 1980.
[6] Nunan, David, Second Language Learning and Teaching, Oxford University Press
Inc, 1999.
[7] Long, M, Input and Second Language Acquisition Theory, In S.M.Gas & C. Madden
(eds), 1985.
[8] Tsui, Amy, Learner involvement and comprehensible input, RELC journal, Volumn
22, 1991.
[9] Tsui, Amy, English conversation, Oxford University Press, Hong Kong, 1994.