SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM TỐT CÔNG
TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 4/1 TRƯỜNG
TIỂU HỌC HẢI VÂN
A. PHẦN ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến giáo dục, đặc biệt là trong giai
đoạn hiện nay, giáo dục được xem là quốc sách hàng đầu cũng chính là nền
tảng để phát triển đất nước, tạo tiền đề cho tương lai đang trên đà hội nhập với
nền kinh tế thế giới. Nói như vậy có nghĩa là để có một đất nước phát triển về
mọi lĩnh vực, nhất là phát triển về kinh tế trong thời đại bùng nổ thông tin, thì
ngành giáo dục là ngành đầu tiên khai trương mở lối. Vì vậy, ngành giáo dục
chúng ta cần chú trọng việc đào tạo năng lực cho đất nước, việc đào tạo này bắt
đầu từ đâu? Tất nhiên có ngôi nhà vững chắc thì cần có một nền móng vững
chắc. Ngay từ trường tiểu học, học sinh phải được học đầy đủ các môn học để
phát triển toàn diện, đặc biệt là phải biết sáng tạo trong quá trình học tập để
phát triển trí não, tạo động cơ học tập tốt và vững chắc sau này. Vì vậy, giáo
viên là người tổ chức và điều khiển quá trình nhân cách trẻ em, là người chịu
trách nhiệm về công tác giáo dục trẻ trước Nhà nước và nhân dân. Đặc biệt là
người giáo viên tiểu học hầu như chịu trách nhiệm hoàn toàn về lớp mình phụ
trách. Người giáo viên tiểu học có nhiệm vụ xây dựng tập thể trẻ em, tổ chức
các hoạt động khác của học sinh để mở rộng và khơi sâu trí thức, rèn luyện kỹ
năng, giáo dục có ý thức và ứng xử, thỏa mãn nhu cầu và hứng thú, phát triển
năng lực của học sinh. Học sinh tiểu học còn chưa biết hành động độc lập, giáo
viên phải là người tổ chức hoạt động, làm sao cho từng em học sinh có được
công việc thích hợp và bộc lộ được khả năng của mình. Giáo viên tiểu học là
dẫn các em học tập. Một số phụ huynh chưa biết cách hướng dẫn các em học ở
nhà do không có kiến thức. Mặt khác một vài phụ huynh ngại đi họp do con học
yếu, vì thế mà việc trao đổi tình hình học tập của học sinh giữa giáo viên chủ
nhiệm và phụ huynh còn gặp khó khăn.
- Một số học sinh trong lớp gặp hoàn cảnh khó khăn như bố mẹ ly hôn, mẹ
luôn đau ốm em phải sống trong một căn nhà thấp bé chật hẹp chỉ đủ kê một
chiếc giường (trường hợp em Ngà), cha chết (trường hợp em Thịnh,em Minh
Tâm), bố mẹ khó khăn không nuôi nổi con cái phải gửi cho ông bà nuôi
hộ(trường hợp em Hoàng, em Thương), bố bị tai nạn nghề nghiệp mất khả năng
lao động, gia đình khó khăn (Trường hợp em Tuyền) nên ảnh hưởng rất lớn đến
công tác chủ nhiệm của giáo viên. Bên cạnh những khó khăn đã nêu lớp tôi
cũng có một số thuận lợi:
- Một số phụ huynh rất quan tâm đến việc học tập của con em mình, luôn
động viên nhắc nhở và hướng dẫn các em chuẩn bị bài tốt ở nhà.
- Đa số học sinh ở gần nhà nhau nên việc xây dựng đôi bạn học tập rất thuận
lợi.
Từ những khó khăn và thuận lợi trên tôi đã đưa ra cách giải quyết như sau:
II. Giải quyết vấn đề:
Giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học có chức năng cơ bản là quản lý, giáo dục
lớp mình phụ trách. Chức năng này được thực hiện như sau:
- Xây dựng, tổ chức tập thể lớp thành một đơn vị vững mạnh.
- Tổ chức điều khiển, lãnh đạo các hoạt động giáo dục nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện.
- Thiết lập và phát triển quan hệ với các lực lượng giáo dục trong và ngoài
nhà trường để giáo dục học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm chính về việc giáo dục đạo đức cho
học sinh trong lớp. Muốn đạt hiệu quả trong công tác chủ nhiệm, giáo viên phải
thực hiện những biện pháp sau:
* Biện pháp 1: Công tác đối với tập thể học sinh:
thân, bạn bè.
Đặc biệt các em cá biệt là những em có cấu thần kinh nhạy cảm nên các em
dễ dao động từ trạng thái này sang trạng thái khác, giữa vui và buồn, giữa ý
thức và hành động.
Dùng phương pháp lời khen, âu yếm dễ đem lại kết quả, học sinh từ sợ đến
yêu mến cô giáo, từ tự cô lập đến hòa đồng với bạn bè cùng tuổi cùng lớp, một
khi các em được cô thăm hỏi, quan tâm lo lắng thì các em mới có thể trao đổi,
tự bộc bạch theo khả năng của mình với cô giáo chủ nhiệm. Chính vì thế giáo
viên chủ nhiệm hiểu tâm lý học sinh.
- Tìm hiểu về xu hướng, hứng thú động cơ của học sinh trong học tập và các
hoạt động khác, từ đó giúp giáo viên hiểu được nguyên nhân để hướng dẫn,
giáo dục học sinh đạt kết quả tốt.
Ví dụ: Trong thực tế, có một số em học yếu các môn Toán hoặc Tiếng Việt
nhưng các môn năng khiếu như Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục thì học rất tốt do
các em có hứng thú say mê các môn này. Từ đó giáo viên phải biết vận dụng
phương pháp dạy học phù hợp với các môn họcđể tạo điều kiện giúp các em
hứng thú với môn Toán, môn Tiếng Việt.
* Tóm lại: Muốn thực hiện tốt những điều nói trên, yêu cầu người giáo viên
phải:
- Nghiên cứu hồ sơ học sinh( học bạ, sơ yếu lý lịch của học sinh ở lớp dưới
).
- Quan sát hàng ngày các hoạt động và các mối quan hệ của học sinh.
- Thăm gia đình học sinh và trò chuyện trao đổi với phụ huynh học sinh.
- Sắp xếp chỗ ngồi hợp lý cho học sinh, sau một tháng phải thay đổi chỗ
ngồi (từ cánh phải sang cánh trái và ngược lại) để đề phòng bệnh về mắt.
- Trong sổ chủ nhiệm giáo viên phải ghi rõ học sinh có năng khiếu, học sinh
yếu để có kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh dự thi kể chuyện đạo đức,
học sinh dự thi vở sạch chữ đẹp và phụ đạo học sinh yếu thường xuyên.
b) Xây dựng tập thể lớp:
- Thành lập ban cán sự lớp: Giáo viên nên chọn những học sinh năng động,
Cái miệng nó xinh thế
Chỉ nói điều hay thôi.
Và giáo viên nên phát động ngay phong trào “Nói lời hay,làm việc tốt”để
khắc phục tình trạng này.Hằng ngày giáo viên giao nhiệm vụ cho các tổ trưởng
theo dõi thi đua từng cá, cán bộ lớp theo dõi chung trong lớp. Đến cuối tuần có
tiết sinh hoạt tập thể sẽ tổng kết xếp loại thi đua cho từng tổ. Nếu trong số
những em hay nói tục , em nào biết khắc phục và có chuyển biến, giáo viên kịp
thời khen ngợi động viên các em. Vì thế muốn khắc phục được tình trạng này
giáo viên phải tác động nhiều lần và tác động thường xuyên.
- Để xây dựng một tập thể vững mạnh và giúp học sinh học tập tốt, giáo
viên cần phát động phong trào “Giữ vở sạch, rèn chữ đẹp” vì ông bà ta từ xưa
đã nói “ Nét chữ, nết người”, vì thế mà trong môi trường giáo dục, đặc biệt ở
các trường tiểu học đã nhận thấy đây là một nhiệm vụ cần thiết trong việc nâng
cao chất lượng dạy và học, vì vậy mà phong trào “ Giữ vở sạch, rèn chữ đẹp”
đã được giáo viên chủ nhiệm thực hiện một cách nghiêm túc và thường xuyên
bằng cách:
+ Đầu năm, giáo viên kiểm tra phân loại chữ viết của học sinh, phát hiện
những tật chữ phổ biến để có kế hoạch, biện pháp rèn luyện học sinh trong từng
thời gian.
+ Phải chăm lo thường xuyên đến sách vở , chữ viết của học sinh, nhắc nhở
các em viết đúng độ cao, viết đúng kiểu chữ, uốn nắn tư thế ngồi viết của các
em qua từng tiết học ở trường và phối hợp với phụ huynh nhắc nhở các em tư
thế ngồi viết ở nhà.
+ Thực hiện nghiêm túcviệc kiểm tra xếp loại hàng tháng về vở sạch chữ
đẹp.
+ Tuyên tuyền vận động cha mẹ học sinh tham gia vào việc rèn luyện cho
con em mình giữ gìn sách vở, viết chữ đẹp thông qua các buổi họp phụ huynh
lớp, giáo viên giới thiệu bộ vở của học sinh đạt chuẩn vở sạch chữ đẹp, bài thi
viết chữ đẹp để cùng phụ huynh có biện pháp rèn luyện cho học sinh.
+ Trong khi giảng bài, giáo viên phải cố gắng trình bày bảng như cách trình
nhiệm nên xây dựng các loại sổ theo dõi cho từng tổ và lớp.
Sổ tổ gồm các nội dung: Danh sách học sinh trong tổ, phần theo dõi về
chuyên cần, phần theo dõi về việc làm bài tập ở nhà, vi phạm kỷ luật, ghi
chú.Các nội dung trên được theo dõi từng ngày và tổ trưởng quản lý sổ này.
Sổ theo dõi của lớp gồm các nội dung: Danh sách các tổ, nề nếp chuyên cần
của từng tổ, danh sách học sinh không thuộc bài, không làm bài tập về nhà, ghi
chú, nhận xét của giáo viên chủ nhiệm trong từng tuần và sổ này giao cho lớp
trưởng quản lý
+ Sau mỗi tháng, giáo viên chủ nhiệm cùng với ban cán sự lớp tổng kết
những ưu điểm, nhược điểm của mỗi tuần, mỗi tháng công khai trên bảng thi
đua của lớp.
+ Sau mỗi học kỳ, để khuyến khích, động viên các em, giáo viên chủ nhiệm
tổng kết, xếp loại và phát thưởng cho các tổ, cá nhân đạt thành tích tốt, giúp các
tổ và cá nhân các em có hướng phấn đấu tốt trong học kỳ II để phong trào học
tập của lớp ngày càng tiến bộ hơn.
* Biện pháp 4: Tổ chức các hoạt động vui chơi:
+ Trong một số tiết sinh hoạt mỗi tuần, giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp
với giáo viên tổng phụ trách đội tổ chức cho các em sinh hoạt ngoài trời, hướng
dẫn các em chơi những trò chơi hấp dẫn, sinh động, giúp các em thoải mái tinh
thần. Thỉnh thoảng trong tiết sinh hoạt cuối tuần giáo viên nên tổ chức cho các
em chơi trò chơi: “Hái hoa dân chủ” với các câu hỏi xoay quanh những kiến
thức các em đã học nhằm giúp các em hứng thú và khắc sâu kiến thức hơn.
- Trước đợt kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ, giáo viên chủ nhiệm nên tổ chức
“Đố vui để học” giữa các tổ trong lớp để tạo một sân chơi bổ ích, giúp các em
nắm bắt các kiến thức đã học một cách nhẹ nhàng thoải mái để các em làm bài
kiểm tra được tốt hơn.
* Biện pháp 5: Cộng tác với cha me học sinh:
Ảnh hưởng của gia đình đối với trẻ em vô cùng to lớn. Do đó giáo viên chủ
nhiệm cần phải kết hợp chặt chẽ với gia đình trong quá trình giáo dục và cụ thể
là tiến hành đều đặn các công việc:
C. KẾT LUẬN:
I.KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Do làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, nên trong bốn năm học vừa qua các lớp
do tôi phụ trách đều đạt danh hiệu “Lớp tiên tiến”, “Lớp vở sạch chữ đẹp” và
“Chi đội xuất sắc”.
Trong bốn năm đó năm nào lớp tôi cũng có học sinh dự thi vở sạch chữ đẹp
cấp quận, năm nào cũng có nhiều học sinh tham gia lớp bồi dưỡng học sinh giỏi
của trường.
Kết quả xếp loại hai mặt trong năm học 2008-2009, lớp 4/1đạt được như sau:
- Về học lực:
TSHS
Gi
ỏi
T
ỷ lệ
Khá
T
ỷ lệ
Trung bình
T
ỷ lệ
TSHSĐ
ạtT
ỷ lệ
Chưa đ
ạtT
ỷ lệ2828100% 0
mọi mặt để có biện pháp tổ chức việc giáo dục sát với học sinh, nhằm thúc đẩy
việc tiến bộ của lớp.
- Là một giáo viên tiểu học, muốn làm tốt công tác chủ nhiệm lớp mình phụ
trách, đòi hỏi người giáo viên phải chịu khó học hỏi, tham khảo và rút ra những
kinh nghiệm trong thực tế lớp mình phụ trách để giúp các em hình thành nhân
cách và phát triển năng lực.
Trên đây là một số biện pháp kinh nghiệm tôi đã đưa ra, tôi đã thực hiện đạt
kết quả tốt hơn trước, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hình thành
nhân cách của học sinh. Tôi mong rằng, sáng kiến nhỏ này sẽ được áp dụng vào
các lớp trong những năm học tới đạt kết quả tốt hơn.
Đề tài tôi vừa nêu có thể chưa được hoàn hảo. Tôi rất mong các cấp quản lý
và các bạn đồng nghiệp bổ sung, chỉnh lý để được hoàn thiện hơn.
Hòa Hiệp Bắc, ngày 18 tháng 12 năm 2009.
Người viết Lê Thị Cúc