TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010

21
KHẢO SÁT ĐỘ TIN CẬY CỦA PHIÊN BẢN TIẾNG VIỆT - BỘ CÔNG CỤ
ĐO CHIẾN LƯỢC HỌC TẬP NGÔN NGỮ CỦA OXFORD TRÊN ĐỐI
TƯỢNG NGƯỜI VIỆT NAM HỌC TIẾNG PHÁP
RELIABILITY ASSESSEMENT OF VIETNAMESE VERSION OF OXFORD’S
STRATEGY INVENTORY FOR LANGUAGE LEARNING ON VIETNAMESE
LEARNERS OF FRENCH

Nguyễn Hữu Bình
Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng

TÓM TẮT
Bài viết tập trung khảo sát quy trình chuyển dịch và độ tin cậy của bộ công cụ đo chiến
lược học tập ngôn ngữ (Strategy Inventory for Language Learning – SILL) do tác giả Oxford
biên soạn năm 1990. Công việc chuyển dịch đã được thực hiện theo phương pháp dịch – dịch
ngược (translation – back-translation) và phiên bản SILL-80 tiếng Việt đã có những điều chỉnh
cho phù với với cú pháp tiếng Việt và văn hóa Việt Nam. Việc khả
o sát độ tin cậy (reliability)
thông qua các phương pháp thử - thử lại (test – retest) và phương pháp nhất quán nội tại
(internal consistency reliability) trên 246 đối tượng đã cho phép khẳng định SILL-80 tiếng Việt
có đủ độ tin cậy để được sử dụng trong các nghiên cứu về sau trên đối tượng người Việt học
tiếng Pháp như là ngoại ngữ.
ABSTRACT
This paper focuses on the translation and the reliability of the Strategy Inventory for
Language Learning (SILL) compiled by Oxford in 1990. The translation was done by translation-
back-translation method and the Vietnamese Sill-80 version was adjusted in line with
Vietnamese syntax and culture. The assessement of the Vietnamse SILL-80 reliability through
the test-retest reliability and internal consistency reliability in a sample of 246 subjects have
enabled the Vietnamese Sill-80 to have sufficient reliability to be used in future studies on the

này được chia ra 3 phần chính. Phần đầu chúng tôi xin trình bày sơ lược cơ sở lý thuyết
của chiến lược học tập ngôn ngữ và bảng câu hỏi điều tra – Strategy Inventory for
Language Learning (SILL) của tác giả Oxford. Chúng tôi dành phần thứ hai để nói về
công việc chuyển dịch bảng câu hỏi từ tiếng Anh sang tiếng Việt và phần thứ ba để
khảo sát độ tin cậy của bộ công cụ đo này.

2. Chiến lược học tập ngôn ngữ
2.1 Định nghĩa và phân loại :
Chiến lược học tập ngôn ngữ đã được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau.
Rubin (1987 : 23) định nghĩa chiến lược học tập ngôn ngữ như là “các chiến lược góp
phần vào sự phát triển hệ thống ngôn ngữ mà người học phát triển và có ảnh hưởng trực
tiếp đến hoạt động học”. Oxford (1990 : 8) đã đề nghị một định nghĩa có tích chất tổng
quát hơn khi cho rằng “chiến lược học tập là những hành động đặc biệt mà người học
thực hiện nhằm làm cho việc học tập trở nên dễ dàng nhất, nhanh nhất, vui vẻ hơn, chủ
động hơn, hiệu quả hơn và có thể dễ dàng hơn trong việc áp dụng các kiến thức đã h
ọc
vào tình huống mới”. O’Malley và Chamot (1990:1), dựa trên các quan sát về tiến trình
tri nhận thông tin, miêu tả chiến lược học tập như là “cách thức tri nhận thông tin có
tính chất riêng biệt và làm nổi bật các quá trình hiểu, nhận thức và ghi nhớ thông tin”.
Trong bài viết này, chúng tôi chọn định nghĩa của Oxford (1990) vì nó có tính chất tổng
quát và phù hợp hơn với các nghiên cứu miêu tả chiến lược học tập của đối tượng người
Việt Nam học ngoại ngữ mà chúng tôi dự
định thực hiện sau này.
Chiến lược học tập cũng được các nhà nghiên cứu phân loại theo nhiều cách
khác nhau. Chúng tôi chọn giới thiệu bảng phân loại của Oxford (1990) vì nó phù hợp
với các nghiên cứu về việc sử dụng các chiến lược học tập (Hsiao & Oxford, 2002) và
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010

23
cho phép tạo mối liên kết giữa từng chiến lược, từng nhóm chiến lược với với các kỹ

Từ ngày được công bố cho đến nay, SILL đã được sử dụng rất rộng rãi trên toàn
thể giới để nghiên cứu các chiến lược học tập ngôn ngữ trên nhiều đối tượng khác nhau.
Theo thống kê sơ bộ của chúng tôi, SILL đã được các nhà nghiên cứu chuyển dịch sang
tiếng Hoa, tiếng Pháp, tiếng Nhật, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Hàn, tiếng Thái, tiếng Nga,
tiếng Đức, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ukraina … và nhiều ngôn ngữ khác nữa. Tại Việt
Nam, đã có một số nghiên cứu trong lĩnh vực này như Lưu Quý Khương (1997), Lê Thị
Xuân Ánh (2001) Trần Thu Thảo (2009)… nhưng các nghiên cứu này chỉ tập trung vào
Anh văn và sử dụng phiên bản SILL 50 items. Những lý đo này đã thôi thúc chúng tôi
thực hiện việc chuyển dịch phiên bản SILL 80 items (SILL-80) sang tiếng Việt và khảo
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010

24
sát độ tin cậy của công cụ này trên đối tượng người Việt Nam học tiếng Pháp như là
một ngoại ngữ.
3. Chuyển dịch SILL-80 sang tiếng Việt
Để chuyển dịch SILL từ nguyên bản tiếng Anh sang tiếng Việt, chúng tôi đã
tuân thủ đầy đủ các quy trình được khuyến cáo trong nghiên cứu khoa học với các bước:
chuyển dịch và kiểm tra tương quan giữa hai phiên bản tiếng Anh và tiếng Việt.
Công việc chuyển dịch : Chúng tôi đã chọn phương pháp dịch – dịch ngược
(translation – back translation). Đầu tiên, phiên bản tiếng Anh đã được tác giả của bài
viết này dịch sang tiếng Việt. Bản dịch tiếng Việt đầu tiên này được dịch trở lại tiếng
Anh. Cả hai người dịch cùng thảo luận với nhau về các điểm khác biệt trong hai phiên
bản tiếng Anh và tiếng Việt để đi đến một thống nhất chung về cách dịch sang tiếng
Việt của SILL-80. Chúng tôi đã tham khảo ý kiến của một nhà nghiên cứu ngôn ngữ
tiếng Việt để có được những nhận xét về cú pháp tiếng Việt. Một vài sửa đổi đã được
thực hiện, chủ yếu tập trung vào việc làm cho các phát ngôn (items) tuân thủ hơn các
cấu trúc của tiếng Việt.
Khi có được phiên bản thứ ba này, chúng tôi đã tham khảo ý kiến của 2 học
sinh trường Trung học Phổ thông Phan Chu Trinh, đối tượng mà chúng tôi cho rằng sẽ
gặp nhiều khó khăn nhất trong việc hiểu rõ các phát ngôn. Đúng như dự đoán, khá

SPSS 18.0 để phân tích hệ số tương quan giữa kết quả của hai lần điều tra. Hệ số tương
quan thu được là r:0.83. Như vậy có thể kết luận có sự tương quan rất cao giữa kết quả
điều tra của hai phiên bản tiếng Anh và tiếng Việt. Điều này khẳng định giá trị so sánh
chéo (cross validity) của phiên bản SILL-80 tiếng Việt.
4. Khảo sát độ tin cậy của phiên bản SILL-80 tiếng Việt
4.1 Người tham gia
Chúng tôi đã tiến khảo sát trong khoảng thời gian từ giữa tháng 09/2010 đến
giữa tháng 10/2010. 267 phiếu điều tra đã được phát ra và 246 phiếu thu về, đạt tỉ lệ
92.1%. Sở dĩ chúng tôi có được số phiếu thu về cao như vậy là nhờ việc chúng tôi nhờ
các giáo viên đang trực tiếp giảng dạy thực hiện điều tra ngay tại lớp trong giờ giải lao
và thu ngay phiếu điều tra đã điền đầy đủ. 21 phiếu (7.9%) chúng tôi không thu được là
số phiếu chúng tôi nhờ người tham gia điều tra làm tại nhà và gởi lại cho chúng tôi vào
ngày hôm sau.
Một trong các phương pháp khảo sát độ tin cậy của thang đo đó là phương pháp
thử - thử lại (test-retest reliability). Để áp dụng phương pháp này, chúng tôi đã đề nghị
34 người (13.8%) trong số 246 người tham gia điều tra điền phiếu điều tra hai lần và hai
lần cách nhau 10 ngày.
4.2 Phương pháp
Để đánh giá độ tin cậy của SILL-80 tiếng Việt, chúng tôi tiến hành thực hiện hai
phương pháp: phương pháp thử - thử lại (test-retest reliability) và phương pháp nhất
quán nội tại (internal consistency reliability) với hai kỹ thuật: kỹ thuật chia đôi (half-
split reliability) và hệ số alpha của Cronbach.
Phương pháp thử - thử lại: Các đo lường được lặp lại trong điều kiện như nhau và
cánh nhau một khoảng thời gian ngắn nhằm xem xét độ ổn đinh trong trả lời. Kết quả
của phương pháp này là hệ số tương quan giữa hai lần thử (r). Hệ số r đạt đến giá trị 1
nếu kết quả của hai lần thử hoàn toàn giống nhau. Nhưng trong thực tế trường hợp này
rất khó xảy ra, cho nên nếu r ≥ 7 được xem là chấp nhận được hay tốt.
Kỹ thuật tách đôi: Kỹ thuật tách đôi là một kỹ thuật để đánh giá độ nhất quá nội tại
của thang đo. Theo đó, các items của thang đo sẽ được chia làm hai phần để đánh giá
tương quan giữa hai phần này. Hệ số R ≥ 7 được xem là chấp nhận được hay tốt.

Unequal Length .881
Guttman Split-Half Coefficient .879
a. The items are: 1 Æ 40.
b. The items are: 41 Æ 80.
Các chỉ số thu được sau khi sử lý bằng phần mềm PAWS 18.0 được trình bày
trong Bảng 1. Chúng ta thấy rõ là tương quan giữa hai lần thử r = 0.79 và alpha của
Cronbach cho từng phần là α = 0.89 và α = 0.91. Ngoài ra tất cả các chỉ số khác trong
bảng thống kê đều rất cao. Tất cả điều đó cho phép chúng tôi khẳng định SILL-80 tiếng
Việt thỏa mãn các yêu cầu trong kỹ thuật tách đôi.
4.3.3 Hệ số alpha của Cronbach:
Bảng 2. Kết quả khảo sát alpha của Cronbach
Biến tiềm ẩn Số biến quan sát Alpha của Cronbach
Chiến lược ghi nhớ 15 7.38
Chiến lược nhận thức 25 8.69
Chiến lược bù đắp 8 6.69
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010

27
Chiến lược điều khiển nhận thức 16 8.84
Chiến lược về mặt tâm lý 7 6.67
Chiến lược xã hội 9 7.47
SILL-80 tiếng Việt 80 9.43

Theo kết quả từ Bảng 2, hệ số alpha của Cronbach cho các biến tiểm ẩn giao
động từ 6.67 đến 8.84 và giá trị của hệ số này cho toàn bộ bảng hỏi là 9.43. Kết quả này
hoàn toàn thỏa mãn yêu cầu của Nunnally & Burnstein (1994) để khẳng định độ tin cậy
của SILL-80 tiếng Việt.
5. Kết luận
Mục tiêu của bài viết này là đánh giá quá trình chuyển dịch SILL-80 từ nguyên
bản tiếng Anh sang tiếng Việt và khảo sát độ tin cậy của công cụ này trên đối tượng

Languages – The University of Da Nang, Luận văn Thạc sỹ, Đại học Ngoại ngữ,
Đại học Đà Nẵng.
[4] Lưu Quý Khương (1997), An Investigation of English Learning Strategies of
Vietnamse Learners at the Intermediate Level of English Proficiency, Luận văn
Thạc sỹ, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
[5] Nunnally, J. C. (1994) & Bernstein, I. H., Psychometric Theory (3
rd
Ed.), New
York: McGraw-Hill.
[6] O’Malley, M., & Chamot, A. U. (1990), Learning Strategies in Second Language
Acquisition, Cambridge: CUP.
[7] Oxford R. L. (1990), Language Learning Strategies: What Every Teachers Should
Know, Newbury House Publishers, New York.
[8] Oxford R. L. & Burry-Stock J. (1995), “Assessing the Use of Language Learning
Strategies Worldwide with the ESL/EFL Version of the Strategy Inventory for
Language Learning (SILL)”, System, 23 (1), 1-23.
[9] Rubin J. (1987), “Learner Strategies: Theoretical Assumptions, Research History
and Typology”, in Wenden & Rubin (Eds), Learner Strategies in Language
Learning, Englewood, NJ: Prentice Hall.
[10] Trần Thu Thảo (2009), The Effects of Metacognitive Strategies Training on High
School Students’ English Language Performance, Luận văn Thạc sỹ, Đại học
Hà Nội.