103
TẠP CHÍ KHOA HỌC, Đại học Huế, Số 48, 2008 ĐIỀU KIỆN NUÔI CẤY TỐI ƯU CHO SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
C
ỦA MỘT SỐ CHỦNG NẤM MỐC HÒA TAN PHOSPHATE VÔ CƠ
Phạm Thị Ngọc Lan
Trần Thị Thanh Nhàn
Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế
TÓM TẮT
Phân lân là một trong ba dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của cây trồng. Bón
phân lân nhất là phân lân, hoá học vào những vùng đất có pH thấp hoặc cao hầu hết chúng đều
chuyển sang thể cố định khó hoà tan nên cây trồng không thể hấp thụ được. Việc sử dụng kếp
hợp phân lân sinh học và hoá học sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng lân hoá học cho cây nhờ sự
hoà tan các dạng phosphate khó tan thành dễ tan của các vi sinh vật sống trong đất [2, 4]. Nấm
mốc hòa tan phosphate khó tan là đối tượng đang được chú ý để sản xuất phân bón sinh học. Vì
vậy, thăm dò điều kiện nuôi cấy tối ưu của các chủng nấm mốc có hoạt lực hòa tan phosphate
mạnh là thực sự cần thiết để thu nhận sinh khối phục vụ cho sản xuất phân sinh học.

1.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
1.1.
Đối tượng nghiên cứu
Hai ch
ủng nấm mốc M
8
và M
24
có khả năng hòa tan phosphate vô cơ được phân
l

(PO
4
)
2
10
Agar - agar 30 H
2
O 1000 ml
- Xác
định sinh khối nấm mốc bằng phương pháp cân trọng lượng khô (độ chính
xác 0,001g).
1.3. X
ử lý số liệu
S
ố liệu được xử lý bằng thống kê sinh học theo chương trình vi tính MS Excel
và ph
ần mềm Origin 6.0.
104
2. Kết quả nghiên cứu
2.1. Th
ăm dò thời gian thích hợp cho sinh trưởng và phát triển của nấm
m
ốc
Để xác định thời gian nuôi cấy thích hợp cho sinh trưởng và phát triển của các
ch
ủng nấm mốc M
8
và M
24
, tiến hành nuôi cấy lắc trong môi trường Czapeck dịch thể.


M
8

0 1,980 ± 0,020
24 2,549 ± 0,056
48 2,913 ± 0,017
72 3,400 ± 0,131
96 6,586 ± 0,026
120 5,620 ± 0,021
144 2,765 ± 0,055
M
24

0 2,000 ± 0,001
24 3,203 ± 0,008
48 3,601 ± 0,011
72 4,601 ± 0,004
96 5,195 ± 0,005
120 7,210 ± 0,001
144 4,839 ± 0,044
2.2. Ảnh hưởng của nhiệt độ nuôi cấy đến sinh trưởng và phát triển của
n
ấm mốc
Các ch
ủng nấm mốc được nuôi cấy tĩnh trong môi trường dịch thể ở các mức
nhi

C – 35
0
C, sau đó giảm mạnh ở mức nhiệt độ 40
0
C
(sinh kh
ối chỉ đạt 1,404 mg/ml đối với chủng M
8
và chỉ 1,619 mg/ml đối với chủng
M
24
). Khoảng nhiệt độ tối thích cho hai chủng nấm mốc là 30
0
C. Ở nhiệt độ nuôi cấy
này sinh kh
ối chủng M
8
đạt 2,618 mg/ml và chủng M
24
là 3,899 mg/ml. Điều này cho
th
ấy các chủng nấm mốc này thuộc nhóm ưa ấm.
Theo k
ết quả nghiên cứu của Phạm Thị Ngọc Lan (2003), chủng vi khuNn hòa tan
phosphate P
4
và P
54
(phân lập từ đất trồng lúa) cũng sinh trưởng tốt ở khoảng nhiệt độ 32
0

ủng M
24
đạt 6,863 mg/ml.
2.4.
Ảnh hưởng của nguồn carbon đến sinh trưởng và phát triển của nấm mốc
K
ết quả thí nghiệm được trình bày ở hình 3.

Hình 3. Ảnh hưởng của nguồn carbon đến sinh trưởng, phát triển của chủng M
8
và M
24
Qua kết quả thí nghiệm cho thấy, trong môi trường nuôi cấy với các nguồn
carbon khác nhau thì kh
ả năng tích lũy sinh khối của các chủng nấm mốc là không
gi
ống nhau. Nguồn carbon thích hợp nhất cho sinh trưởng và phát triển của cả hai chủng
n
ấm mốc M
8
và M
24
là saccharose (chủng M
8
đạt 4,509mg/ml và chủng M
24
đạt
6,204mg/ml) sau
đó giảm dần từ glucose, rỉ đường đến lactose, còn nguồn tinh bột cho
sinh kh

4
)
2
SO
4
, peptone. Kết quả được biểu diễn ở hình 4.
0
1
2
3
4
5
6
7
M
8
M
24

Nguồn carbon

Sinh khối (mg/ml)

Glucose
Rỉ ñường

Lactose

Tinh bột
Saccharose

SO
4
nhưng chủng ĐT1 lại thích hợp với nguồn NaNO
3
[2].
Kết quả nghiên cứu của Phạm Thị Ngọc Lan [3] ở chủng vi khuNn phân giải phosphorus
P
4
và P
54
cũng tích lũy sinh khối mạnh khi nuôi cấy với nguồn nitrogen là (NH
4
)
2
SO
4
.
3. K
ết luận
Trong môi tr
ường có bổ sung nguồn carbon là saccharose, nguồn nitrogen là
peptone, pH môi trường = 6, nhiệt độ nuôi cấy là 30
0
C, nấm mốc có khả năng tích lũy
sinh khối mạnh nhất sau 96h đối với chủng M
8
và 120 h đối với chủng M
24
.
TÀI LIỆU THAM KHẢO

8

M
24

Sinh khối (mg/ml) Peptone
(NH
4
)
2
SO
4
NaNO
3
KNO
3

Nguồn nitrogen

108
OPTIMAL CONDITIONS FOR THE GROWTH AND THE DEVELOPMENT
OF PHOSPHATE DISSOLVING FUNGI

Pham Thi Ngoc Lan