TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 1(30).2009
48
XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH TỐI ƯU HOÁ THEO
CHỈ TIÊU THỜI GIAN VÀ CHI PHÍ TRÊN SƠ ĐỒ MẠNG
ESTABLISHING AN OPTMIZING PROGRAM BY TIME AND COST
STANDARDS FOR NETWORK DIAGRAM

Phạm Thị Trang
Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng

TÓM TẮT
Tối ưu hoá theo chỉ tiêu thời gian - chi phí trên sơ đồ mạng là một trong những giải pháp
tương đối hữu hiệu nhằm rút ngắn thời gian thực hiện từng danh mục công việc hay toàn bộ công
trình tương ứng với tổng chi phí thấp nhất. Xuất phát từ vấn đề hạn chế về nguồn vốn đầu tư
trong xây dựng, tính cạnh tranh khốc liệt về giá thành và hiệu quả của việc rút ngắn thời gian thi
công để sớm đưa công trình vào khai thác, nên việc nghiên cứu thiết lập chương trình tính toán
tối ưu hoá sơ đồ mạng theo chỉ tiêu thời gian với chi phí tăng thêm nhỏ nhất là hết sức cần thiết
nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao trong việc tổ chức sản xuất xây dựng công trình.
ABSTRACT
Establishing an optimizing by time and cost standards for the network diagram is a
relatively effective solution to reduce the implementation time for each category of work or the
whole project at the lowest cost. Based on the limited building investment, high competion in
terms price and effect of the reduced implementation time to put the project into early operation,
it is necessary to study and establish an optimizing time and cost standards for the network
diagram, in order to bring about high economic effect in organizing and implementing the
construction.

1. Đặt vấn đề
Năm 2007 Việt Nam gia nhập WTO. Nguồn vốn FDI tuôn chảy ào ạt vào nước
ta đã đem lại cơ hội mới và nhiều thách thức to lớn cho sự phát triển của thị trường xây
dựng nước ta trong giai đoạn sắp tới. Hơn thế nửa, việc mở cửa thị trường sẽ tạo ra áp

thuyết đồ thị; công thức toán học; thuật toán tìm đường đi dài nhất, lý thuyết về lập kế
hoạch chỉ đạo sản xuất trong các doanh nghiệp xây dựng.
3. Mô hình bài toán tối ưu hóa theo chỉ tiêu thời gian - chi phí trên sơ đồ mạng
3.1. Thiết lập các mối liên hệ và các ràng buộc cho bài toán
3.1.1. Điều kiện mang tính công nghệ:
t
i
+t
ij
-t
j
≤
0
Trong đó:
t
i
t
: Thời gian thực hiện sự kiên i
j
t
: Thời gian thực hiện sự kiên j
ij:
3.1.2. Điều kiện ràng buộc phạm vi thay đổi thời gian của các hoạt động:
Thời gian thực hiện công việc ij
t
min
≤
t
ij
≤

min
min
ijij
ijij
tt
CC
−
−
=
Trong đó:
e
ij
C
: Chi phí bù của công việc ij (phụ phí)
ij
Cij
: Chi phí thi công khẩn trương của công việc ij
min
t
: Chi phí thi công bình thường của công việc ij
ij
min
t
: Thời gian thi công khẩn trương của công việc ij
ij
Chi phí bù biểu thị cái giá mà ta phải trả khi rú t ngắn thời gian thực hiện công
việc.
: Thời gian thi công bình thường của công việc ij.
3.1.5. Mối liên hệ giữa thời gian hoàn thành toàn bộ công trình với thời gian thực hiện
từng danh mục công việc:

Ký
Hiệu
Thời gian thi công
(ngày)
Chi phí thi công
(đồng)
Bình
thường
Khẩn
trương
Bình
thường
Khẩn
trương
1 Chuẩn bị
1-2
1 1 250.000

250.000

2 Đào đất thủ công đợt 1 2-3 2 1 784.858

902.587

3 Đào đất bằng cơ gới 3-4 4 2 3.494.307

3.526.804

4 Sửa HM bằng thủ công 4-5 5 3 2.354.572


Tdc<tam

(tdc < tam ) or
sosanh(B, C) = false

True
(v>k ) or (test = True)
and (d[t] = Tmax)
False
True
MTT[x, y] = tam

False
True
v = v + 1
False
True
END
In kết quả
Gán MTT_tcd
Tính chi phí
Gán Mảng E
Tối ưu
Đường găng Dijkstra
Nhập 4 ma trận
MTT, MTTmin, MTCGán ma trận B
Tính chi phí bù

9.709.245

14 Bê tông dầm,giằng móng 21-22 5 3 36.296.794

37.208.957

15 Đắp đất tôn nền nhà 22-23 5 3 3.541.973

3.967.010

Kết quả tính toán với thời gian rút ngắn là 15 ngày (theo yêu cầu của chủ đầu tư)

Như vậy với thời gian yêu cầu rút ngắn đặt ra là 15 ngày so thì chi phí tăng thêm
là 1.375.120 đồng.
Chi phí để hoàn thành các công tác thuộc phần ngầm trước khi rút ngắn là:
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 1(30).2009
53
243.152.297 đồng.
Chi phí để hoàn thành phần ngầm với thời gian rút ngắn 15 ngày là: 244.527.417
đồng.
Như vậy so với khoản được thưởng khi rút ngắn tổng tiến độ theo qui định trong
hợp đồng ký kết là 0,5% cho hơn 10 ngày vượt kế hoạch thì khoản chi phí tăng thêm
này là rất bé so với khoản được hưởng do rút ngắn tiến độ. Do vậy trong thực tế bài toán
tối ưu trên là rất có ý nghĩa .
Việc rút ngắn thời gian thi công công trình để sớm đưa công trình vào sử dụng
có ý nghĩa thực tiễn lớn. Nó sẽ góp phần làm giảm hiện tượng ứ đọng vốn thi công công
trình, tạo thuận lợi để công trình sớm phát huy công năng của nó, làm t ăng hiệu quả
kinh doanh của chủ đầu tư.
5. Kết luận và kiến nghị
Với chương trình tính toán t ối ưu hoá sơ đồ mạng WinQSB, việc rút ngắn thời gian


[1] Barry Benator and Albert Thumann (2003), Project Management and Leadership
Skills for Engineering and Construction Projects, The Fairmont Press, the United
States of America.
[2] Flavio Cozzi (2008), Industrial Project Management: Planning, Design, and
Construction, Stefano Tonchia University of Udine.
[3] Keith Potts (2008), Construction Cost Management: Learning from case studies,
by Taylor & Francis Group, in the USA and Canada.
[4] Murray B. Woolf (2007), Faster Construction Projects with CPM Scheduling, The
McGraw-Hill Companies, the United States of America.
[5] Jonathan F. Hutchings (2004), Project Scheduling Handbook, Marcel Dekker Inc,
the United States of America.
[6] Thomas Euher (2003), Programming and scheduling techniques, Unsw Press, the
United States of America.