11
Tóm lại, nguyên tắc cơ bản của nhập số liệu để xử lý số liệu bằng phần
mềm SPSS cũng như các phần mềm khác như GENSTAT và MINITAB là “mỗi
đơn vị thí nghiệm nằm trong một hàng, mỗi biến nằm trong một cột”.

BÀI 2. KIỂM TRA SỐ LIỆU VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÂN TÍCH
Phân tích số liệu là việc làm rất đơn giản và nhanh chóng, do vậy chúng ta
không cần thiết vội vàng phân tích s
ố liệu. Với các yêu cầu của một thí nghiệm
thông thường trong nông nghiệp, phân tích số liệu có thể hoàn thành trong vài
phút. Tuy nhiên, nếu không kiểm tra số liệu một cách cẩn thận thì việc xử lý số
liệu có thể phải làm đi làm lại nhiều lần do sau khi hoàn thành xử lý số liệu, nhà
nghiên cứu có thể phát hiện một số số liệu chưa được nhập chính xác. Tập hợp số
liệu càng lớn bao nhiêu thì việc ki
ểm tra số liệu càng quan trọng bấy nhiêu.
Mục đích cơ bản của việc kiểm tra số liệu là phát hiện ra các sai sót trong
nhập số liệu và phát hiện các trường hợp ngoại lệ (outliner). Ngoài ra việc kiểm tra
số liệu còn có thể giúp người nghiên cứu định hình được khuynh hướng của mối
quan hệ giữa các biến nghiên cứu, từ đó lựa chọn phương án phân tích số liệu
thích hợp.
Việ
c kiểm tra số liệu có thể được thực hiện bằng nhiều cách khác nhau. Ví
dụ sử dụng trình ứng dụng filter trong EXCEL, Box plot hoặc Scatter plot trong
SPSS.
2.1. Kiểm tra số liệu bằng trình ứng dụng filter trong EXCEL
Kiểm tra số liệu bằng cách sử dụng trình ứng dụng filter (lọc) có thể được
thực hiện một cách dễ dàng và nhanh chóng, đặc biệt khi chúng ta có tập hợp số
liệu nhỏ.
Ví dụ 6. Hãy kiểm tra các s
ố liệu đã nhập ở bảng 2 (ví dụ 2). Cần chú ý


13

Hình 7. Kiểm tra số liệu bằng chức năng Filter Hình 8. Kiểm tra số liệu bằng chức năng Filter

14
2.2. Kiểm tra số liệu bằng trình ứng dụng Box-plot hoặc Scatter Plot trong
SPSS
3.2.1. Nạp số liệu từ EXCEL vào SPSS
Sau khi đã nhập xong số liệu thì chúng ta có thể nạp số liệu vào SPSS để
kiểm tra số liệu cũng như phân tích và xử lý số liệu. Việc nạp số liệu vào SPSS
hoàn toàn đơn giản như việc mở một file số liệu. Chúng ta có thể tiến hành theo
các bước sau đây:
• Bước 1
: Khởi động SPSS
• Bước 2: Chọn file – Open Data (hình 9)

Hình 9. Nạp số liệu vào SPSS
• Bước 3: Tìm đến file excel chứa số liệu đã nhập và mở file (open).
Chú ý: chỉ rõ loại file mà chúng ta muốn mở là file có đuôi XLS (file EXCEL).
Khi muốn nạp số liệu từ file EXCEL vào SPSS, chúng ta phải tắt file EXCEL
chứa số liệu.
Ví dụ 9. Hãy nạp (input) số liệu ở ví dụ 2 từ EXCEL vào SPSS
Sau khi nạp số liệu chúng ta sẽ có kết quả như ở hình 10