3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
1
gi
gi
ả
ả
i
i
ph
ph
á
á
p
p
thu
thu
gom
gom
chi
chi
phí
phí
thấp
thấp
:
:
m
m
ạ
ạ

ặ
ặ
n
n
Cấp nớc & vệ sinh chi phí thấp
PGS. TS. Nguyễn Việt Anh
Phó viện trởng, Viện Khoa học và Kỹ thuật Môi trờng,
PCN Bộ môn Cấp thoát nớc,
Trờng Đại học Xây dựng Hà Nội
Nếu lu lợng thấp, khiến cho vận tốc dòng chảy không
đủ khả năng tự làm sạch đờng thoát nớc, trong một số
trờng hợp, có thể bố trí bể tự hoại ở phía trớc cống, có
nhiệm vụ điều hòa lu lợng, lắng cặn và lên men phân
hủy kị khí cặn lắng.
D
D
ò
ò
ng
ng
th
th
ả
ả
i
i
đ
đ
ầ
ầ

ch
ch
ứ
ứ
a
a
c
c
á
á
c
c
chất
chất
th
th
ả
ả
i
i
r
r
ắ
ắ
n l
n l
ơ
ơ
l
l

đ
đ
ờng
ờng
kính
kính
nh
nh
ỏ
ỏ
,
,
có
có
độ
độ
d
d
ố
ố
c
c
b
b
á
á
m
m
theo
theo

n
n
,
,
nhờ
nhờ
đ
đ
ó
ó
gi
gi
ả
ả
m
m
đ
đ
ợ
ợ
c
c
chi
chi
phí
phí
x
x
â
â

i
i
tho
tho
á
á
t
t
n
n
ớ
ớ
c
c
.
.
nguyên tắc
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
2
C
C
ố
ố
ng
ng
tho
tho
á
á

l
ớ
ớ
i
i
tho
tho
á
á
t
t
n
n
ớ
ớ
c
c
th
th
ả
ả
i
i
đã
đã
l
l
ắ
ắ
ng

tiêu thụ, = 0.80.9; thờng lấy =
0.85
0.85
L
L


u
u
l
l
ợ
ợ
ng
ng
max
max
từ
từ
h
h
ộ
ộ
gia
gia
đ
đ
ì
ì
nh

pw/86400
pw/86400
p = quy mô hộ gia đình, số ngời
w = lợng nớc tiêu thụ, l/ngời.ngđ
86400 = số giây trong một ngày
tức là,
q
q
h
h
= 1.5
= 1.5
x
x
10
10


5
5
pw
pw
v Dòng chảy có thể là
k
k
ê
ê
nh
nh
h

á
p
p
trong
trong
đ
đ
ờng
ờng
ố
ố
ng
ng
,
, hoặc, ở những đoạn
nằm thấp hơn đờng gradient áp lực,
l
l
à
à
d
d
ò
ò
ng
ng
ch
ch
ả
ả

c
ô
ô
ng
ng
th
th
ứ
ứ
c
c
Manning
Manning
v = (1/n)r
v = (1/n)r


i
i
ẵ
ẵ
Tốc độ dòng
chảy, m/s
Bán kính thuỷ lực (= diện tích
mặt cắt dòng chảy ữ chu vi
ớt)
Hệ số nhám của
đờng ống (thông
thờng là 0.013)
Gardient của cống,

ng
:
:
r = R và R đợc tính bằng công thức
R = (
R = (


D
D
2
2
/4)/
/4)/


D = D/4
D = D/4
Khi đó tốc độ dòng chảy = lu lợng/diện tích tiết diện,
và công thức tính lu lợng của Manning sẽ là:
Q = 24 D
8/3
i
1/2
D tính bằng m
Hoặc
Q = (2.4
Q = (2.4
ì
ì

i
i
ể
ể
m
m
thiết
thiết
kế
kế
:
:
Gi
Gi
á
á
trị
trị
Q
Q
theo
theo
c
c
ô
ô
ng
ng
th
th

u
u
l
l
ợ
ợ
ng
ng
max
max


ớ
ớ
c
c
tính
tính
trong
trong
đ
đ
o
o
ạ
ạ
n
n
c
c

ý
ý
đ
đ
ến
ến
đơ
đơ
n
n
vị
vị
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
5
Ph
Ph
ơ
ơ
ng
ng
ph
ph
á
á
p
p
thiết
thiết
kế

ng
đ
đ
ò
ò
i
i
h
h
ỏ
ỏ
i
i
đạ
đạ
t
t
t
t
ố
ố
c
c
độ
độ
t
t
ự
ự
l

ể
n
n
n
n
ớ
ớ
c
c
th
th
ả
ả
i
i
đã
đã
l
l
ắ
ắ
ng
ng
c
c
ặ
ặ
n
n
Thiết kế cần đảm bảo:

ố
ố
c
c
thu
thu
ỷ
ỷ
l
l
ự
ự
c
c
tuyến
tuyến
c
c
ố
ố
ng
ng
kh
kh
ô
ô
ng
ng
v
v

k
k
ỳ
ỳ
b
b
ể
ể
t
t
ự
ự
ho
ho
ạ
ạ
i n
i n
à
à
o
o
đ
đ
ợ
ợ
c
c
đ
đ

ớ
i
i
h
h
ạ
ạ
n
n
Thiết lập
cao
cao
độ
độ
t
t
ố
ố
i
i
đ
đ
a
a
c
c
ủ
ủ
a
a

- Lu lợng max từ
mỗi lô đất
= 1.5 x 10
5
pw
= 1.5 x 10
5
x 24 x 70
=
0.025 l/s
0.025 l/s
ví
ví
dụ
dụ
Thiết
Thiết
kế
kế
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
7
10 điểm








c
đ
đ
o
o
ạ
ạ
n
n
c
c
ố
ố
ng
ng
tính
tính
to
to
á
á
n
n
:
:
đ
đ
o
o
ạ

d
ố
ố
c
c
th
th
ủ
ủ
y
y
l
l
ự
ự
c
c
t
t
ơ
ơ
ng
ng
đơ
đơ
ng
ng
q Trong trờng hợp này chọn đợc 9 đoạn
Đ Kết quả tính toán thuỷ lực đợc trình bày trong
Bảng

ể
m
m
Đánh số tại điểm bắt đầu mỗi đoạn cống,
từ
từ
đ
đ
i
i
ể
ể
m
m
cu
cu
ố
ố
i
i
c
c
ủ
ủ
a
a
c
c
ố
ố

độ
độ
đ
đ
i
i
ể
ể
m
m
Cao độ của mỗi điểm tính từ gốc (giả thiết ở đây
là cao độ của Điểm 1) (m)
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
9
C
C
ộ
ộ
t
t
3
3


Kho
Kho
ả
ả
ng

ch
cao
cao
độ
độ
gi
gi
ữ
ữ
a
a
c
c
á
á
c
c
đ
đ
i
i
ể
ể
m
m
Sự khác nhau về độ cao của các điểm liền kề (m)
C
C
ộ
ộ

ng
ng
Sự khác nhau về khoảng cách (Cột 3) giữa các
điểm liền kề (m)
C
C
ộ
ộ
t
t
6
6


Đ
Đ
ộ
ộ
d
d
ố
ố
c
c
trung
trung
b
b
ì
ì

7


S
S
ố
ố
l
l
ợ
ợ
ng
ng
c
c
á
á
c
c
đ
đ
i
i
ể
ể
m
m
đ
đ
ấu

ng
tính
tính
to
to
á
á
n
n
Lu lợng max của đoạn cống (l/s)
= Cột 7 ì 0.025
Lu lợng max của
khu đất (nhánh bên)
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
10
C
C
ộ
ộ
t
t
9
9


Đ
Đ



ầ
ầ
u
u
có
có
th
th
ể
ể
kh
kh
ô
ô
ng
ng
ph
ph
ù
ù
h
h
ợ
ợ
p
p
&
&
kích
kích

l
l
ê
ê
n
n
C
C
ộ
ộ
t
t
10
10


L
L


u
u
l
l
ợ
ợ
ng
ng
ch
ch

i
i
1/2
1/2
ví dụ, với Đoạn cống 1, Q = 2.29 l/s
cột 6
cột 9
Tính
Tính
to
to
á
á
n
n
thu
thu
ỷ
ỷ
l
l
ự
ự
c
c
cho
cho
từng
từng
đ

ki
ể
ể
m
m
tra
tra
:
:
1. Đờng kính cống
theo lựa chọn ban đầu
2. Các đoạn tới hạn
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
11
(1)
Station
number
(a)
(b)
slope of hydraulic gradientmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm
Lớn hơn
Q tính
toán
(Cột 8):
50
mm OK
Nếu không: Dùng cống đờng
kính lớn hơn !
1.

ban
đ
đ
ầ
ầ
u
u
Tiến hành tơng
tự với đoạn 23
Trong hai đoạn (23 và 56) ống D50mm quá
nhỏ và phải sử dụng ống D75mm
*
L
L


u ý
u ý
r
r
ằ
ằ
ng
ng
trong
trong
hai
hai
tr
tr

à
à
o
o
ố
ố
ng
ng
D
D
50mm
50mm
*
Ví dụ thiết kế đợc tính toán với đờng kính ban đầu chọn là
50mm, chỉ để thể hiện đờng kính này kh
ả
thi về mặt thuỷ lực
T
r
r
ê
ê
n
n
th
th
ự
ự
c
c

á
á
p
p
dụng
dụng
để
để
dễ
dễ
l
l
à
à
m s
m s
ạ
ạ
ch
ch cống khi cần thiết
q D50mm đợc áp dụng trong một số HTTN ở USA
Điều này không thể đợc trong hệ thống
thoát nớc thông thờng
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
12
q các đoạn bằng phẳng (trong ví dụ này không có)
q dòng chảy có áp:
có 3 đoạn:
Đ Điểm 3 đến 4

c
c
từ
từ
c
c
ố
ố
ng
ng
v
v
à
à
o c
o c
á
á
c
c
b
b
ể
ể
ph
ph
ố
ố
t
t

number
(a)
(b)
Độ dốc của đờng Gradient thuỷ lực
mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm
Ba đoạn chảy có áp
ví dụ các Điểm 67: độ dốc
đờng gradient thuỷ lực =
0.012
0.012
,
nâng lên
0.89 m
0.89 m tới Điểm7.
Tính
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
13
q
q
tính
tính
cao
cao
độ
độ
t
t
ố
ố

i
i
:
:
= 0.012 x 74 =
0.89 m
0.89 m trên điểm đầu đoạn cống
Cột 5 (chiều dài đoạn cống)
để
để
tr
tr
á
á
nh
nh
d
d
ò
ò
ng
ng
ch
ch
ả
ả
y
y
ng
ng

t
t
bất
bất
k
k
ỳ
ỳ
đ
đ
ều
ều
ph
ph
ả
ả
i
i
cao
cao
h
h
ơ
ơ
n
n
đ
đ
ờng
ờng

B
ả
ả
o
o
d
d
ỡ
ỡ
ng
ng
Doanh nghiệp thoát nớc cần:
q đảm bảo không có điểm đấu nối bất hợp pháp
(nớc thải cha lắng)
q
q
tr
tr
á
á
ch
ch
nhi
nhi
ệ
ệ
m/dịch
m/dịch
vụ
vụ

đơn nớc và nớc thải hàng tháng)
q thờng xuyên bảo dỡng các trạm bơm nâng bậc,

3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
14
Vùng Nam
ó
c
M¹ng l−íi tho¸t n−íc th¶i sau c¸c bÓ phèt − STED
èng PVC….
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
15
dễ lắp đặt và ghép nối
Các điểm kiểm tra, không phải hố ga
không cần đặt ở tất cả các điểm nối
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
16
KiÓm tra bªn lÒ ®−êng
Kh«ng gÆp sù cè !
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
17
SÏ cã sù cè!
✔
✔
✔
✔

Hi
ể
ể
n
n
nhi
nhi
ê
ê
n
n
s
s
ẽ
ẽ
c
c
ò
ò
n
n
r
r
ẻ
ẻ
h
h
ơ
ơ
n

ố
t
t
Wisconsin,
USA
Tr
TrTr
Trạ
ạạ
ạm b
m bm b
m bơ
ơơ
ơm
m m
m
n
nn
nâ
ââ
âng
ngng
ng b
bb
bậ
ậậ
ậc
cc
c
đ