trong nhà, tốc độ không khí vừa phải có thể tính với hệ số truyền nhiệt
k = 0,11 W/m
2
.K
- Dòng nhiệt bức xạ mặt trời: ở các nớc ôn đới sân băng có thể xây
dựng ngoài trời, nhng ở Việt Nam chắc chắn phải có mái che nên có
thể bỏ qua thành phần này.

5
2
3
6
4
7
8
1

1- Bình chứa NH
3
; 2- Máy nén lạnh; 3- Bình tách dầu; 4- Bình làm mát
dầu; 5- Bình ngng; 6- Thiết bị tiết lu; 7- Bơm NH3; 8- Sân băng
Hình 1-5: Sơ đồ làm lạnh sân băng trực tiếp bằng môi chất lạnh

- Kết đông lớp băng mới thay vào lớp băng đã sử dụng. Đối với sân
băng có đông khách, kích thớc 30 x 60 m mỗi giờ phải thay chừng
2m
3
Bảng 1-6: Thông số một số sân trợt băng trên Thế giới

Nớc, địa điểm, tên
sân


27
đông
* Thuỵ sĩ
- Baden Hở 75x80=6000 84 1.000.000
- Genevơ Kín Trực tiếp 26x60=1560 16/32 360.000

Tính toán nhiệt cho sân băng là khá phức tạp vì tải lạnh phụ thuộc rất
nhiều vào điều kiện không khí bên ngoài. Sau đây là một vài số liệu
định hớng cho một số tháng mùa đông và tháng gối đầu ở các nớc
ôn đới:
- Sân băng mùa đông ngoài trời: 180ữ290 W/m
2
- Sân băng trong nhà mùa hè: 350ữ470 W/m
2
- Sân băng có mái che mùa hè: 470 ữ700 W/m
2
Đối với Việt Nam con số này phải cao hơn, do điều kiện nhiệt độ
bên ngoài thờng cao hơn các nớc ôn đới nhiều.
Bảng 1-6 là thông số của một số sân băng trên thế giới.

1.2.8 ứng dụng trong sấy thăng hoa
Vật sấy đợc làm lạnh xuống dới -20
o
C và đợc sấy bằng cách hút
chân không. Đây là một phơng pháp hiện đại và không làm ảnh
hởng đến chất lợng sản phẩm. Vật phẩm hầu nh đợc rút ẩm hoàn
toàn khi sấy nên sản phẩm trở thành bột bảo quản và vận chuyển dễ
dàng. Giá thành sản phẩm cao nên ngời ta chỉ ứng dụng để sấy các
vật phẩm đặc biệt nh các dợc liệu quý hiếm, máu, các loại thuốc,

o
C so với nhiệt độ môi trờng. Đối
với tờng mỏng thì nhiệt đó không quá quan trọng vì nhiệt nhanh
chóng toả ra môi trờng và nhiệt độ tờng đợc duy trì có thể coi đồng
đều.
Nhng đối với những công trình đợc đổ bằng các khối bê tông
lớn, ví dụ nh các đập chắn sóng. Do hệ số dẫn nhiệt của bê tông =2
W/m.K và hệ số dẫn nhiệt độ a = 0,004 m
2
/h, nên nhiệt toả từ các khối
bê tông ra bên ngoài chậm, ảnh hởng nhất định đến chất lợng của
bê tông. Khi tờng dày 2m thời gian làm lạnh 4 ngày, trong khi tờng
dày 60m thời gian làm nguội lên đến trên 10 năm mà hiệu nhiệt độ so
với môi trờng bên ngoài không giảm xuống còn một nửa so với lúc
ban đầu.
Nh vậy, trong khi bề mặt đập đã lạnh và đông cứng từ lâu mà trong
tờng đập nhiệt độ vẫn còn rất cao. Sự chênh lệch nhiệt độ đó tạo ra
ứng lực kéo trên bề mặt đập gây ra các vết rạn nứt bê tông. Do không
thể thải nhiệt tự do ra môi trờng và để tránh hiệu nhiệt độ quá cao
giữa tâm tờng và bề mặt tờng cần phải có biện pháp làm lạnh nhân
tạo tờng đập khi đổ bê tông. Có các phơng pháp khả thi sau đây:
1. Đặt ngầm các đờng ống làm lạnh bên trong đập. Ngời ta bố trí
các ống nớc lạnh đờng kính 25mm trong đập cách nhau theo chiều
ngang khoảng 2,4 m; chiều cao khoảng 3m và liên tục bơm nớc lạnh
qua để thải nhiệt cho bê tông. Tốc độ nớc trong ống khoảng 0,6 m/s.
Công suất lạnh tính toán để có thể hạ nhiệt độ bê tông xuống 20 đến
30 K là tuỳ thuộc vào loại xi măng sử dụng, khả năng làm mát của
môi chất, ảnh hởng bức xạ mặt trời. Theo kinh nghiệm, công suất

29

Cát đợc làm lạnh trực tiếp ngay trên các phơng tiện băng tải bằng
chất tải lạnh.
Nớc trộn bê tông đợc làm lạnh trong các máy sản xuất nớc lạnh
đến 1
o
C. Nớc đá đa vào máy trộn cần đợc nghiền nhỏ để nớc đá
tan nhanh. Tốc độ tan đá phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh nhiệt độ máy
trộn, kích thớc cục đá và lợng đá trộn trong máy trộn. Đá phải đảm
bảo tan hết khi vữa bê tông ra khỏi máy trộn.

1.2.9.2 Kết đông nền móng
Kỹ thuật lạnh còn đợc sử dụng để làm lạnh lòng đất khi xây dựng
các cửa vào hầm mỏ, các công trình ngầm, công trình xây dựng metro,
các công trình đê đập, cũng nh sử dụng để xử lý nền móng các công
trình ở vùng đất yếu, vùng đất phức hợp về địa chất thuỷ văn. Đặc
biệt các công trình xây dựng trên nền đất sình lầy và có nhiều nớc
ngầm. Nền móng xây dựng đôi khi không đủ chắc chắn, nên khi đào
móng đất trợt nh cát chảy. Để ngăn ngừa hiện tợng đó ngời ta đa
ra một phơng pháp sử dụng lạnh để tạo ổn định móng, đó là phơng

30
pháp sử dụng cọc kết đông. Nhờ các cọc này ngời ta tạo nên một
vành đai bao bọc hố cần đào (xem hình 1-6)
Cấu tạo cọc kết đông rất đơn giản theo kiểu ống lồng ống. Đờng
kính ống ngoài khoảng 100mm, ống trong 40mm. Chất lỏng lạnh có
nhiệt độ khoảng -20 đến -40
o
C đợc dẫn đi vào từ ống trong và đi ra
ống ngoài ra ngoài, đầu cọc vót nhọn để dễ nén vào lòng đất. Tuy
nhiên để dễ dàng đa cọc vào nền đất có thể tiến hành khoan mồi

31