Giáo trình Tài chính doanh nghiệp Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân
172
Chi phí đặt hàng bao gồm chi phí quản lý giao dịch và vận chuyển
hàng hoá. Chi phí đặt hàng cho mỗi lần đặt hàng thờng ổn định không phụ
thuộc vào số lợng hàng hoá đợc mua.
Nếu gọi D là toàn bộ lợng hàng hoá cần sử dụng trong một đơn vị
thời gian (năm, quý, tháng) thì số lợng lần cung ứng hàng hoá sẽ là D/Q.
Gọi C
2
là chi phí mỗi lần đặt hàng thì tổng chi phí đặt hàng sẽ là :
Tổng chi phí đặt hàng tăng nếu số lợng mỗi lần cung ứng giảm.
Gọi TC là tổng chi phí tồn trữ hàng hoá, sẽ có:
Công thức trên đợc thể hiện qua đồ thị sau:
Qua đồ thị trên ta thấy khối lợng hàng cung ứng mỗi lần là Q
*
thì
tổng chi phí dự trữ là thấp nhất.
Tìm Q
*

2
*
C
DC2
Q =
Chơng 8:
Quản lý tài sản trong doanh nghiệp

Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân
173
Toàn bộ số hàng hoá cần sử dụng trong năm là 1600 đơn vị, chi phí
mỗi lần đặt hàng là 1 triệu đồng, chi phí lu kho đơn vị hàng hoá là 0,5 triệu
đồng thì lợng hàng hoá mỗi lần cung ứng tối u là:
Số lần đặt hàng trong năm là:
1600 : 80 = 20 lần
Chi phí đặt hàng trong năm là 20 x 1 = 20 triệu
Chi phí lu kho hàng hoá là:
80
= 20 triệu
2
Điểm đặt hàng mới
Về mặt lý thuyết ngời ta có thể giả định là khi nào lợng hàng kỳ
trớc hết mới nhập kho lợng hàng mới.
Trong thực tiễn hoạt động hầu nh không có doanh nghiệp nào để đến
khi nguyên vật liệu hết rồi mới đặt hàng. Nhng nếu đặt hàng quá sớm sẽ
làm tăng lợng nguyên liệu tồn kho. Do vậy, các doanh nghiệp cần phải xác
định thời điểm đặt hàng mới.
Thời điểm đặt hàng mới đợc xác định bằng số lợng nguyên liệu sử
dụng mỗi ngày nhân với độ dài của thời gian giao hàng.
Ví dụ: Vẫn lấy số liệu của Công ty sông Hồng. Toàn bộ số hàng hoá

là 10 đơn vị hàng hoá, thì điểm đặt hàng mới sẽ là 20 + 10 = 30 đơn vị.
8.1.2.1.2. Phơng pháp cung cấp đúng lúc hay dự trữ bằng 0
Phơng pháp này đợc hãng TOYOTA của Nhật Bản áp dụng vào
những năm ba mơi của thế kỷ này, sau đó với u việt của nó là chi phí dự
trữ không đáng kể đã lan truyền sang các hãng khác của Nhật, sang Tây Âu
và Mỹ. Theo phơng pháp này, các doanh nghiệp trong một số ngành nghề
có liên quan chặt chẽ với nhau hình thành nên những mối quan hệ, khi có
một đơn đặt hàng nào đó họ sẽ tiến hành "hút" những loại hàng hoá và sản
phẩm dở dang của các đơn vị khác mà họ không cần phải dự trữ. Sử dụng
phơng pháp này sẽ giảm tới mức thấp nhất chi phí cho dự trữ. Tuy nhiên,
đây chỉ là một phơng pháp quản lý đợc áp dụng trong một số loại dự trữ
nào đó của doanh nghiệp và phải kết hợp với các phơng pháp quản lý khác.
8.1.2.2. Quản lý tiền mặt và các chứng khoán thanh khoản cao
8.1.2.2.1. Lý do phải giữ tiền mặt và lợi thế của việc giữ đủ tiền mặt
Tiền mặt (Cash) đợc hiểu là tiền tồn quỹ, tiền trên tài khoản thanh
toán của doanh nghiệp ở ngân hàng. Nó đợc sử dụng để trả lơng, mua
nguyên vật liệu, mua tài sản cố định, trả tiền thuế, trả nợ
Tiền mặt bản thân nó là loại tài sản không sinh lãi, do vậy trong quản
lý tiền mặt thì việc tối thiểu hoá lợng tiền mặt phải giữ là mục tiêu quan
trọng nhất. Tuy nhiên việc giữ tiền mặt trong kinh doanh cũng là vấn đề cần
thiết, điều đó xuất phát từ những lý do sau:
+ Đảm bảo giao dịch kinh doanh hàng ngày. Những giao dịch này
thờng là thanh toán cho khách hàng và thu tiền từ khách hàng, từ đó tạo nên
số d giao dịch.
Chơng 8:
Quản lý tài sản trong doanh nghiệp

Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân
175
+ Bù đắp cho ngân hàng về việc ngân hàng cung cấp các dịch vụ cho

Giáo trình Tài chính doanh nghiệp Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân
176
thanh khoản cao để duy trì tiền mặt ở mức độ mong muốn. Ta có thể thấy
điều này qua sơ đồ luân chuyển sau:
Từ sơ đồ trên và mô hình quản lý dự trữ EOQ cho chúng ta một cách
nhìn tổng quát trong quản lý tiền mặt bởi vì cũng nh các tài sản khác, tiền
mặt là một hàng hoá (là tài sản) nhng đây là hàng hoá đặc biệt- một tài sản
có tính lỏng nhất.
Trong kinh doanh, doanh nghiệp cần một lợng tiền mặt và phải dùng
nó để trả cho các hoá đơn một cách đều đặn. Khi lợng tiền mặt này hết,
doanh nghiệp phải bán các chứng khoán có khả năng thanh khoản cao để lại
có lợng tiền nh ban đầu. Chi phí cho việc lu giữ tiền mặt ở đây chính là
chi phí cơ hội, là lãi suất mà doanh nghiệp bị mất đi. Chi phí đặt hàng chính
là chi phí cho việc bán các chứng khoán. Khi đó áp dụng mô hình EOQ ta có
lợng dự trữ tiền mặt tối u M

Tiền mặt
Dòng chi
tiền mặt