Báo cáo nghiên cứu
khoa học:

" Dẫn liệu về đặc
điểm sinh sản của
Nhông cát Leiolepis
reevesii (Gray, 1831)
trong điều kiện nuôi
tại Vinh, 2008"
trờng Đại học Vinh Tạp chí khoa học, tập XXXVII, số 4A-2008 75
Dẫn liệu về đặc điểm sinh sản của Nhông cát Leiolepis
reevesii (Gray, 1831) trong điều kiện nuôi tại Vinh, 2008

Cao Tiến Trung
(a)
,
Đặng Thị Hiền
(b)
, Vũ Thị Gần
(c)
+ Phơng pháp nghiên cứu
- Bố trí chuồng nuôi: Bố trí 8 chuồng nuôi bằng gỗ (mỗi chuồng gồm 1 cá thể
đực, 1 cá thể cái) có kích thớc: 1,4m x 0,8m x 0,6m (hình 2), chuồng nuôi có cát ở
phía dới dày 30cm để Nhông cát đào hang. Trồng cỏ, bụi cây và chế độ dinh
dỡng đảm bảo điều kiện chuồng nuôi giống nh sinh cảnh bãi cát có cây bụi nhỏ
trong tự nhiện là sinh cảnh mà Nhông cát a thích.

Nhận bài ngày 13/10/2008. Sửa chữa xong 31/12/2008.

C. T. Trung, Đ. T. Hiền, V. T. Gần Dẫn liệu về đặc điểm sinh sản , TR. 75-79 76
- Thu thập số liệu: Theo dõi các hoạt động sinh sản của Nhông cát hàng ngày
trong mùa hoạt động, thu thập các dẫn liệu vè chu kỳ sinh sản theo Trần Kiên, Ngô
Thái Lan (2003), xác định số lứa đẻ, số trứng cho mỗi lứa đẻ, đo và cân trọng lợng
trứng.

Hình 1: Sinh cảnh bãi cát có cây bụi nhỏ
tại Hng DũngHình 2: Bố trí chuồng nuôi Nhông cát
tại Vinh

III. Kết quả nghiên cứu
3.1. Các giai đoạn trong chu kỳ sinh sản của Nhông cát

của giai
đoạn
Số cá thể
quan sát
Chuẩn bị sinh
sản
18-
20/4
20-22 8
27-
29/4
10-12 8
Tìm kiếm cá thể
giao phối
8-10/5

2-4 4 8-10/5

2-4 3
Giao phối 9-10/5

2-4 5 9-10/5

2-4 5
Mang trứng - - - 9-13/5

5-20 5
Đẻ trứng - - - 15/5 1 5

Bảng 2: Số lứa đẻ, số trứng và đặc điểm trứng của Nhông cát
trong điều kiện nuôi tại Vinh, 2008
Đặc điểm trứng
Chuồng
nuôi số

Ngày
đẻ
trứng

Nhiệt
độ
Độ
ẩm
(%)
Số
trứng

Dài
(cm)
Rộng
(cm)
P (g)
Ghi
chú

I 15/5 27,9 88 5
2,20
(2,12-

C. T. Trung, Đ. T. Hiền, V. T. Gần Dẫn liệu về đặc điểm sinh sản , TR. 75-79 78
IV 21/5 28,5 85 5
2,51
(2,40-
2,58)
1,28
(1,23-130)

1,7
(1,5-2,0)V 26/5 29,0 83 5
2,46
(2,40-
2,53)
1,52
(1,31-168)

1,5
(1,5-1,5)VI 28/5 28,5 86 6
I 18/6 29,6 85 4
2,15
(2,10-
2,50)
1,48
(1,33-
1,57)
1,6
(1,5-1,7)

*
III 21/6 29,5 85 5
2,17
(2,15-
2,38)
1,33
(1,26-
1,47)
1,6
(1,5-1,8)

*
Ghi chú: *: Lứa đẻ thứ 2 ở chuồng nuôi I và III.
- Đặc điểm trứng: Trứng nhông cát đẻ ra có màu hồng hoặc trắng, có hình
elíp. Trứng có chiều dài 2,15cm đến 2,51cm; chiều rộng 1,26 đến 2,16cm; trọng lợng
1,5 - 1,8g (bảng 2).
IV. Kết luận
- Chu kỳ sinh sản của nhông cát trong điều kiện nuôi tại Vinh đợc chia

Việt Nam làm cơ sở cho việc bảo vệ, thuần hoá và chăn nuôi, Chơng trình nghiên
cứu cơ bản trong khoa học tự nhiên, Bộ Khoa học và Công nghệ, Hà Nội, 2003.
[6] Hoàng Xuân Quang, Cao Tiến Trung, Trần Kiên, Một số đặc điểm hình thái, sinh
thái quần thể Nhông cát Leiolepis reevesii (Gray, 1831) ở Nghệ An, Tạp chí Sinh
học 23 (3c), 2000, tr. 3 - 9.
[7] Satrawaha R., Some ecological Aspects of an Agamid Lizard, leiolepis belliana
rubritaeniata (Mertens), Wildlife ecology in Southeast Asia, Biotrop Spec, 1984,
Publ. No. 27, 77 - 85.
[8] Cao Tiến Trung, Hoàng Xuân Quang, Lê Văn Dỵ, Trần Kiên. Cấu trúc và biến
động số lợng quần thể Nhông Cát Leiolepis reevesii (Gray, 1831) các tỉnh Thanh
Hoá, Nghệ An và Hà Tĩnh, Tạp chí Sinh học 24 (b), 2002, 24-30.
[9] Ziegler T., A Vietnamese trapping technique for capturing butterfly lizards
(Leiolepis), Journal of herpetology, 1999, 30, 153- 154.
[10] Ziegler T., Herpetology of North Midle of Vietnam, Museum of Alexander
Koegnig, 2001.

Summary
The breeding features of butterfly lizards Leiolepis reevesii
(Gray, 1831) in captive condition in Vinh City, 2008

The observation on breeding of 16 individuals (8 male; 8 female) in captive
condition in Vinh city, 2008:
- Breeding cycle of butterfly lizard Leiolepis reevesii can be devided as
staging: prepaire for breeding: 20-22 days in male; 10-12 days in female; looking for
mating 2-4 days; mating 2-4 days; pregnant 5-20 days and breeding 1 day.
- Butterfly lizard laid 1-2 period per year, the rate of one period were 77,8%;
two period were 22,2%.
- Mesurements of eggs show that the eggs form elip; 2,15 to 2,51cm length;
1,26 to 2,16cm width and 1,5 to 1,8g weight.