có thể coi là vấn đề cần cân nhắc nhưng vấn đề quan trọng nhất không phải là số
cấp mà là hiệu quả hoạt động của chúng. Thực tiễn ở nhiều nước cho thấy, có
nước số cấp ngân sách nhiều nhưng hoạt động rất có hiệu quả, ngược lại có nước
có số cấp ngân sách ít nhưng hoạt động lại không có hiệu quả. Hiệu quả hoạt
động đó phụ thuộc vào nhiều nhân tố mhưng trước hết là chức năng, nhiệm vụ
và thẩm quyền của các cấp hành chính đại phương có rõ ràng, mạch lạc theo
thuyết dọc và sự phối hợp ngang hay không? Có tính độc lập tương đối trong
thực hiện nhiệm vụ hay không? Chức năng, nhiệm vụ đó có được trọn gói hay
không? Đó là những đIều kiện căn bản để đánh giá chất lượng hoạt động của
chính quyền đại phương một cách chính xác.
Dựa trên duy trì số cấp chính quyền hiện nay (4 cấp), hệ thống NSNN cũng
nên duy trì như hiện nay (4 cấp NS). Chỉ có điều phải định rõ chức năng, nhiệm
vụ, thẩm quyền của mỗi cấp chính quyền phù hợp với thực tế quản lý trên địa
bàn. Nhiệm vụ cụ thể của các cấp chính quyền đại phương nên chia làm 3 loại:
- Những nhiệm vụ bắt buộc gắn với nguồn tài chính công.
- Những nhiêm vụ bắt buộc gắn với nguồn tài chính công bổ sung của cấp trên
uỷ quyền cho cấp dưới nhằm bỏ đi lối làm việc không công.
- Những nhiệm vụ có tính tự quản do chính quyền từng cấp đề ra và tự quyết
định phù hợp với đặc thù của địa phương và không trái với pháp luật.
Như vậy, chính quyền địa phương là bộ phận không thể thiếu được trong kết
cấu của bộ máy nhà nước, đồng thời đảm bảo được các nguyên tắc sau:
- Trung ương lãnh đạo thống nhất theo hiến pháp và pháp luật.
- Địa phương có quyền chủ động trong khuôn khổ pháp luật.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
- Địa phương chịu sự kiểm tra, giám sát của trung ương.
Như vậy, cần đổi mới một cách căn bản và sâu sắc tổ chức bộ máy của hệ
thống hành chính mới góp phần khắc phục sự lồng ghép can thiệp của cấp trên
vào cấp dưới, thực sự tạo điều kiện cho ngân sách cấp dưới quyền chủ động sáng
tạo, khai thác, quản lý, bồi bổ nguồn thu và bố trí nhiệm vụ chi hợp lý. Chỉ có
điều cần được thể chế hoá bằng các quy định của luật pháp.
Cải cách hệ thống quản lý thuế:

thuế. Trình độ cán bộ thuế được nâng cao và chuyên môn hoá theo từng chức
năng.
Mô hình của hệ thống quản lý thu thuế trong giai đoạn này như sau:
Các doanh nghiệp và hộ kinh doanh lớn sẽ thực hiện tự tính, tự khai thuế. Các
hộ kinh doanh nhỏ nộp thuế theo mức ấn định thuế của cơ quan thuếvới thủ tục
nộp đơn giản (mưcs thuế được xác định trên cơ sở điếu tra kết quả kinh doanh
trung bình năm). Mức thuế ấn định sẽ duy trì trong thời gian một năm.
Tất cả các đối tượng tự giác nộp thuế tai kho bạc. Cơ quan kho bạc nhận tiền
thuế, xác nhận ĐTNT đã nộp thuế. Cuối ngày, kho bạc gửi tờ khai thuế và xác
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
nhận nộp tỉền thuế và thông tin về số thuế đã nộp của các ĐTNT về cơ quan
thuế.
Bộ phận xử lý tờ khai thuế, chứng từ thanh toán thuế của cơ quan thuế nhập tờ
khai và chứng từ thanh toán thuế để phát hiện các trường hợp không nộp tờ khai
thuế hoặc không nộp đủ thuế, phát thông báo nhắc nhở và cung cấp thông tin cho
bộ phận thanh tra thuế, cưỡng chế thuế.
Bộ phận thanh tra thuế lựa chọn các đối tượng có hiện tượng nghi vấn để thực
hiện kiểm tra, thanh tra về thuế và tiến hành xử lý các hành vi vi phạm.
Bộ phận cưỡng chế thuế sẽ thực hiện các biện pháp xử lý thu thuế đối với các
trường hợp chây ỳ, trốn thuế.
Khi phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và xác định tỷ lệ phần trăm phân chia
các khoản thu giữa ngân sác các cấp chính quyền địa phương và số bổ xung từ
ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới cần đảm bảo:
* Về phân cấp nguồn thu:
- Coi trọng khu vực đáp ứng nhu cầu chi tại chỗ, khuyến khích khai thác thu
và phải phù hợp với điều kiện, đặc điểm của từng vùng. Nguồn thu gắn liền với
vai trò quản lý của cấp chính quyền nào thì phân cấp cho ngân sách chính quyền
đó. Ví dụ:
+ Các khoản thu từ doanh nghiệp nhà nước do Trung ương và cấp tỉnh quản
lý, doanh nghiệp có vốn đầu tư của nước ngoài, thuế thu nhập đối với người có

Vốn đầu tư thuộc ngân sách cấp huyện và xã được giao cho cơ quan tài
chính và kho bạc nhà nước quản lý, cấp phát.
Nguồn vốn huy động từ sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân để xây dung
các công trình kết cấu hạ tầng phải được quản lý chặt chẽ. Kết quả huy động và
việc sử dụng nguồn huy động phải được quản lý công khai, có kiểm tra, kiểm
soát và bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đúng chế độ theo quy định của pháp
luật.
Phân cấp chi thường xuyên về sự nghiệp giáo duc- đào tạo, y tế cho cấp
huyện.
Việc phân cấp cho cấp huyện cần că cứ vào trình độ, khả năng quản lý của
cấp huyện và nguồn thu trên địa bàn, đồng thời đảm bảo kế hoạch chung của tỉnh
về phát triển giao dục- đào tạo và y tế.
Hàng năm, Sở giáo dục đào tạo, Sở y tế có trách nhiệm phối hợp với sở tài
chính- vật giá lập dự tóan ngân sách toàn ngành trình UBND tỉnh dể UBND tỉnh
trình HĐND quyết định.
* Về số bổ xung của ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới:
Ngoài những quy định trong luạt, trong một số trường hợp cụ thể còn bổ xung
từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới để thực hiện một số muc tiêu nhất
định như: bổ sung để thực hiện các nhiệm vụ, dự án được xác định, bổ xung vốn
xây dung cơ bản cho một số công trình quan trọng để khắc phục hậu quả của
thiên tai, lũ lụt…
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
Đối với bổ sung theo mục tiêu được giao hàng năm được giao tuỳ theo khả
năng ngân sách cấp trên và yêu cầu về mục tiêu cụ thể ở từng tỉnh, huyện, xã, thị
trấn, phường.
Chỉnh lý, sửa đổi, bổ xung một số quy định trong luật:
Kiến nghị về chỉnh lý, sửa đổi một số quy định trong chế độ phân cấp quản
lý NSNN:
* Về phân định trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan
Tại điều 1 của luật NSNN đưa ra khái niệm về NSNN: “…là toàn bộ khoản

cầu HĐND cấp dưới điều chỉnh lại dự toán ngân sách (điều 53 luật NSNN).
Kết luận
Việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống NSNN và chế độ phân cấp quản lý
NSNN là vô cùng quan trọng trong giai đoạn hiện nay. Phân cấp quản lý NSNN
dù chỉ là phương tiện, không phải là mục đích, là phương pháp giải quyết các
quan hệ tài chính giữa các cấp chính quyền trong một thời kỳ cụ thể nhất định,
chỉ khi có được một hệ thống NSNN và chế độ phân cấp NSNN hoàn thiện thì
mới có thể tập trung đúng chính sách, đầy đủ, kịp thời các nguồn thu vào NSNN;
phân phối và sử dụng hợp lý các khoản chi cho các nhu cầu phát triển kinh tế,
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
văn hoá, quốc phòng và đời sống; thực hiện chủ động lập và chấp hành ngân
sách, đề cao trách nhiệm của chính quyền các cấp.
Những phân tích trên về hệ thống và chế độ phân cấp quản lý NSNN dù chưa
thực sự hoàn thiện nhưng rõ ràng những khiếm khuyết đã được chỉ ra cần được
quan tâm và theo tác gỉa là hoàn toàn có thể khắc phục được. Đồng thời, trong
quá trình hoạch định chính sách phân cấp cần đảm bảo những mục tiêu trọng
yếu, chú ý giảm thiểu những tác động ngoại vi, tiêu cực đến những mục tiêu
khác.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -