1
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI: “Phân cấp quản lý ngân sách nhà
nước giữa Tỉnh và huyện, xã ở tỉnh Bắc
Ninh, giai đoạn 2004-2007- Thực trạng,
phương hướng, giải pháp hoàn thiện.” 2
3
Với lý do đó và qua quá trình thực tập tại sở tài chính Bắc Ninh, em xin chọn đề tài
“Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước giữa Tỉnh và huyện, xã ở tỉnh Bắc
Ninh, giai đoạn 2004-2007- Thực trạng, phương hướng, giải pháp hoàn thiện”
làm đề tài cho chuyên đề của mình.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Vấn đề phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và phân cấp ngân sách giữa các cấp
chính quyền điạ phương ở Bắc Ninh thì có các nghiên cứu:
- Trước năm 1996: Có các nghiên cứu xây dựng luật ngân sách nhà nước năm 1996
- Năm 2002: Là các nghiên cứu nhằm sử đổi, bổ sung, hoàn thiện luật ngân sách
nhà nước năm 1996, luật năm 2002 được thi hành năm 2004
- Các quyết định và hướng dẫn về phân cấp quản lý ngân sách địa phương và các
định mức phân bổ của tỉnh Bắc Ninh ở mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, thời kỳ
2004-2006, 2007-2010
3. Mục đích nghiên cứu
Khảo sát đánh giá phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở Bắc Ninh. Từ đó đề
xuất các quan điểm, phương hướng và giải pháp tiếp tục hoàn thiện phân cấp quản
lý ngân sách tỉnh, huyện, xã ở Bắc Ninh trong thời gian tới.
- Về mặt lý luận:
Hệ thống các cơ sở lý luận liên quan đến đề tài: Ngân sách nhà nước, ngân sách
tỉnh, phát triển kinh tế- xã hội ở tỉnh, phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và phân
cấp quản lý ngân sách địa phương.
- Phân tích thực trạng phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở tỉnh Bắc Ninh.
Các phân tích được tiến hành trên quan điểm phát triển và quan khảo sát phân tích
thực tế nhằm phát hiện hệ thống phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ở địa
phương Bắc Ninh hiện hành còn những gì cản trở sự phát triển
- Đề xuất các quan điểm,phương hướng hoàn thiện hệ thống phân cấp quản lý và
biện pháp thực hiện đề xuất
thực tiễn còn chưa sắc bén , thời gian hạn hẹp, cho nên đề tài không thể tránh khỏi
những thiếu sót và hạn chế. Vì vậy kính mong sự phê bình, góp ý của thầy, các cán
bộ phòng Quản lý ngân sách Bắc Ninh để đề tài này hoàn thiện và phong phú hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !
Sinh viên
Nguyễn Thị Quỳnh 5
CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN
SÁCH NHÀ NƯỚC
1.1. Một số vấn đề cơ bản về ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý ngân
sách nhà nước
1.1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước
Khi nói về khái niệm ngân sách nhà nước thì có rất nhiều quan niệm khác nhau,
với từng thời kỳ và từng quốc gia khác nhau thì lại có những khái niệm khác nhau
Theo các nhà nghiên cứu kinh tế cổ điển thì : “ Ngân sách nhà nước là một văn
kiện tài chính mô tả các khoản thu, chi của Chính Phủ, được thiết lập hàng năm”
Còn Theo nhiều nhà nghiên cứu kinh tế hiện đại thì cho rằng: “ Ngân sách là bảng
liệt kê các khoản thu, chi bàng tiền mạt trong một giai đoạn nhất định của nhà
nước”
Theo luật ngân sách nhà nước Việt Nam (01/2002/QH11) thông qua tại kỳ họp thứ
2 Quốc Hội khóa 11 ngày 16/12/2002 định nghĩa: “ Ngân sách nhà nước là toàn
bộ các khoản thu, chi của nhà nước đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
quyết định và thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng,nhiệm
vụ của Nhà Nước
Tuy có nhiều quan niệm về ngân sách Nhà nước nhưng giữa chúng cũng có những
điểm chung là:
- Ngân sách nhà nước là một đạo luật dự trù các khoản thu, chi của một chủ thể
trong một thời gian nhất định, thường là một năm- gọi là năm tài chính
- Ngân sách nhà nước là công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng của Nhà nước tác động
vào nền kinh tế. Ngân sách là nguồn lực đầu tư quan trọng, giúp điều chỉnh cơ cấu
kinh tế, thúc đẩy quá trình đô thị hoá. Cùng với các công cụ khác hỗ trợ sự hình
thành đồng bộ các yếu tố thị trường, khắc phục các thất bại của thị trường, đảm
bảo tính công bằng, môi trườn kinh doanh lành mạnh và sự phát triển hài hoà giữa
các địa phương.
- Ngân sách nhà nước đảm bảo nguồn tài chính để nhà nước thực hiện các chức
năng, nhiệm vụ của mình. Chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước là nhiều và mang
tính quan trọng, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước, do vậy để hoàn
thành các nhiệm vụ đó thì tài chính là điều kiện không thể thiếu, nó đóng vai trò vô
cùng lớn.
1.1.2. Khái niệm của phân cấp quản lý ngân sách nhà nước
Cùng với việc phân cấp về quản lý hành chính và kinh tế, quản lý ngân sách cũng 7
đựơc thực hiện và phù hợp với quản lý kinh tế và hành chính. Phân cấp quản lý
ngân sách là việc xác định phạm vi trách nhiệm và quỳên hạn của chính quyền Nhà
nước ở mỗi cấp trong việc quản lý thu, chi ngân sách nhà nước. Trong phân cấp
quản lý ngân sách thì việc phân cấp ngân sách giữa các cấp chính quyền địa phươg
là quan trọng và cơ bản nhất
Những quy định pháp lý về phân cấp quản lý ngân sách bao gồm những quy phạm
pháp luật liên quan đến xác định quyền hạn, nhiệm vụ, của các cấp chính quyền
Nhà nước trong việc quản lý điều hành ngân sách. Luật ngân sách nhà nước năm
2002 ở nước ta đã rất quan tâm đến việc phân cấp quản lý ngân sách đặc biệt là
phân cấp mối quan hệ giữa các cấp chính quyền trong việc quản lý ngân sách
Như vậy có thể hiểu phân cấp quản lý ngân sách là sự giao trách nhiệm và quyền
hạn từ trung ương xuống các cấp chính quyền trong việc quản lý và điều hành ngân
sách nhà nước, đảm bảo cho việc các cấp chính quyền có sự tự chủ nhất định về tài
chính để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình.
Muốn quản lý thu, chi chặt chẽ không bỏ sót thu, bảo đảm chi hợp lý, tiết kiệm thì
các khoản thu, chi cụ thể đều phải có chủ ………………
Nhà nước trung ương không thể quản lý tất tốt nếu không phân cấp quản lý ngân
sách cho địa phương, các ngành các lĩnh vực khi mà các khoản thu, chi có số lượng
lớn,nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Chỉ có phân cấp hợp lý trung ương mới có thể
tập trung quản lý các nguồn thu, khoản chi lớn quan trọng có tầm ảnh hưởng lớn
đến sự phát triển kinh tế, xã hội chung
Phân cấp quản lý kinh tế nói chung và phân cấp quản lý ngân sách nói riêng hợp lý
sẽ phát huy được tính chủ động sáng tạo của các ngành, địa phương trong phát
triển kinh tế xã hội. Sự phát triển kinh tế của vùng được quan tâm đặc biệt. Việc
phân cấp quản lý ngân sách có mục tiêu nhằm phát triển địa phương
Phát triển kinh tế là sự tăng trưởng, là sự thay đổi cơ cấu nền kinh tế, sự gia tăng
chất lượng cuộc sống, mức độ công bằng, dân chủ, đặc biệt là khối lượng, chất
lượng, hiệu quả của sự tham gia của cộng đồng vào quá trình phát triển ngày càng
cao hơn
Phát triển bền vững là sự phát triển hài hoà của phát triển bền vững về kinh tế, xã
hội, môi trường
Trong đó phát triển bền vững về kinh tế :Là sự duy trì nhịp độ tăng trưởng theo
thời gian trên cơ sở tăng năng suất lao động và hiệu quả cao
Phát triển bền vững về xã hội : Là nâng cao mục tiêu phát triển con người cho thế
hệ hôm nay và thế hệ tương lai,là sự tổng hợp của phát triển các yếu tố: Mức 9
sống( vật chất, tinh thần), sự bình đẳng, sự tin cậy, khả năng liên kết và an toàn xã
hội
Phát triển bền vững về môi trường: Là các quyết định kinh tế hiện tại đảm bảo bảo
tồn và tái sinh các hệ sinh thái, đảm bảo chất lượng môi trường cho hiện tại và cho
tương lai, đảm bảo nguồn lực, cuộc sống vật chất cho hiện tại và cho tương lai.
Phát triển địa phương là căn cứ vào nhu cầu của thị trường từng địa phương, khai
đúng luật
Việc phân cấp quản lý ngân sách nhà nước liên quan đến hàng loạt phân cấp quản
lý cụ thể, chẳng hạn như:
- Các phân cấp quản lý thu, chi ngân sách
- Các phân cấp quản lý thể hiện vai trò của nhà nước trong quan hệ nhà nước với
chủ thể nền kinh tế
- Phân cấp quản lý về phân định trách nhiệm, quyền hạn giữa trung ương và các
cấp chính quỳên địa phương trong quá trình hình thành, tạo lập và sử dụng hợp lý
và có hiệu quả ngân sách nhà nước
Ở Quốc gia nào trên thế giới thì hệ thống chính quyền cũng được cấu tạo thành
nhiều cấp: Cấp trung ương, tỉnh( Thành phố), huyện, xã hoặc Trung ương ( Liên
bang), bang, tỉnh, huyện, xã. Ứng với mỗi cấp chính quyền thường là một cấp
ngấn sách. Tuy nhiên, có hai mô hình tổ chức chủ yếu là : Mô hình “ lồng ghép” và
mô hình “ không lồng ghép”
Với mô hình “Lồng ghép” Ngân sách trung ương bao gồm cả ngân sách tỉnh. Ngân
sách nhà nước được tổng hợp từ dự toán ngân sách nà nước của các bộ ngành ở
trung ương và các tỉnh. Với mô hình này ngân sách tỉnh có vai trò quan trọng vì nó
bao gồm cả ngân sách cấp huyện và ngân sách cấp xã. Ngân sách nhà nước bao
gồm hai phần: Phần tổng hợp từ dự toán ngân sách của khối các tỉnh( thành phố) và
phần tổng hợp từ dự toán ngân sách các bộ , ngành ở trung ương
1.2.2. Nội dung cơ bản và các nguyên tắc cơ bản của phân cấp quản lý ngân
sách nhà nước giữa trung ương đối với tỉnh
Về nội dung phân cấp quản lý ngân sách nhà nước
1.2.2.1. Thẩm quyền ngân sách
a) Quốc Hội
- Làm luật và sửa đổi luật trong lĩnh vực ngân sách nhà nước
- Quyết định phân cấp quản lý hành chính, tiền tệ quốc gia để góp phần phát triển
kinh tế, đảm bảo cân đối thu, chi ngân sách nhà nước
- Quyết định dự toán ngân sách nhà nước với tổng số thu, tổng số chi, mức bội chi
. Thẩm tra phương án phân bổ ngân sách trung ương cho từng bộ, ngành và mức bổ
sung từ ngân sách trung ương cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do
Chính Phủ trình Uỷ ban thường vụ Quốc Hội
. Giám sát hoạt động của Chính Phủ, các ngành, các cấp trong việc thực hiện ngân
sách nhà nước và việc thực hiện pháp luật về ngân sách của các tổ chức và cá nhân 12
. Kiến nghị với Quốc Hội các vấn đề về ngân sách, tài chính, tiền tệ
c. Chính Phủ
Thực hiện việc quản lý, tổ chức triển khai và kiểm tra việc thực hiện dự toán ngân
sách nhà nước. Cụ thể như sau:
- Chính phủ trình Quốc Hội, Uỷ ban thường vụ Quốc Hội và các dự án luật, pháp
lệnh và các dự án khác về ngân sách nhà nước
- Ban hành các văn bản pháp quy về ngân sách nhà nứơc theo thẩm quyền
- Lập và tình Quốc Hội dự toán ngân sách nàh nước và phân bổ ngân sách nhà
nước, dự toán điều chỉnh ngân sách nhà nước trong trường hợp cần thiết
- Lập và trình Uỷ ban thường vụ Quốc Hội phương án phân bổ cụ thể ngân sách
trung ương
- Căn cứ vào Nghị quyết của Quốc Hội và Nghị quyết của Uỷ ban thường vụ Quốc
Hội, quyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách cho từng bộ, ngành, nhiệm vụ
thu, chi và mức bổ sung từ ngân sách trung ương cho từng tỉnh, thành phố trực
thuộc trung ương
- Thống nhất phân cấp quản lý ngân sách nhà nước, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ
giữa cơ quan quản lý ngành và địa phương trong việc thực hiện ngân sách nhà nước
- Tổ chức và kiểm tra việc thực hiện ngân sách nhà nước, báo cáo Quốc Hội, Uỷ
ban thường vụ Quốc Hội về tình hình thực hiện ngân sách nhà nước, các chương
trình, dự án quốc gia, các công trình xây dựng cơ bản quan trọng
- Quy định nguyên tắc, phương pháp tính toán việc bổ sung nguồn thu từ ngân sách
cấp trên cho ngân sách cấp dưới
- Đề xuất các biện pháp nhằm thực hiện phân cấp quản lý tăng thu, tiết kiệm chi
ngân sách nhà nước
- Chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành trong việc xây dựng các chế độ, tiêu chuẩn
định mức chi ngân sách nhà nước trình Chính phủ quyết định hoặc quyết định theo
phân cấp của Chính phủ để thi hành thống nhất trong cả nước
- Thanh tra, kiểm tra tài chính đối với tất cả các tổ chức kinh tế, các đơn vị hành
chính sự nghiệp và các đối tượng khác có nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước và sử
dụng ngân sách nhà nước
- Quản lý quỹ ngân sách nhà nước và các quỹ khác của nhà nước
- Lập quyết toán ngân sách trung ương, tổn hợp, lập quyết toán ngân sách nhà nước
trình Chính phủ, tổ chức quản lý, kiểm tra việc sử dụng tài sản nhà nước
Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư:
- Trình Chính phủ dự án kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của cả nước và các cân 14
đối chủ yếu của nền kinh tế quốc dân, trong đó có cân đối tài chính tiền tệ, vốn đầu
tư XDCB làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch tài chính, ngân sách
- Phôí hợp với Bộ Tài Chính lập dự toán và phương án phân bổ ngân sách nhà nước
trong lĩnh vực phụ trách
- Phối hợp với Bộ Tài Chính và các Bộ , ngành hữu quan kiểm tra đánh gía hiệu
quả của vốn đầu tư các công trình xây dựng cơ bản
Ngân hàng nhà nước Việt Nam:
- Phối hợp với Bộ Tài Chính trong việc lập dự toán ngân sách nhà nước đối với kế
hoạch và phương án vay để bù đắp bội chi ngân sách nhà nước
- Tạm ứng cho ngân sách nhà nước để xử lý thiếu hụt tạm thời quỹ ngân sách nhà
nước theo quyết định của Thủ tướng Chính Phủ
Các bộ, cơ quan chuyên ngành:
- Phối hợp với Bộ Tài Chính, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh trong quá trình lập, phân bổ
và quyết toán ngân sách nhà nước thuộc ngành, lĩnh vực phụ trách, nhất là các Bộ
a. Các khoản thu ngân sách trung ương hưởng 100% :
- Thuế giá trị gia tăng hàng hoá nhập khẩu
- Thuế xuất khẩu, nhập khẩu
- Thuế tiêu thụ đặc biệt hàng hóa nhập khẩu
- Thuế thu nhập doanh nghiệp của các đơn vị hạch toán toàn ngành
- Các khoản thuế và thu khác tự hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí
- Tiền thuê mặt đất, mặt nước
- Tiền thu hồi vốn của ngân sách trung ương tại các cơ sở kinh tế
- Thu hồi tiền cho vay của ngân sách trung ương( cả gốc và lãi)
Thu từ quỹ dự trữ tài chính của trung ương
- Thu nhập từ vốn góp của ngân sách trung ương
- Viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nước, các tổ chức khác, các cá nhân ở
nước ngoài cho Chính Phủ Việt Nam
- Phần nộp ngân sách Nhà nước theo quy định của Pháp luật từ các khoản phí,và lệ
phí do các cơ quan, đơn vị thuộc trung ương tổ chức thu không kể phí xăng, dầu và
lệ phí trước bạ
- Phần nộp ngân sách theo quy định của pháp luật các khoản thu sự nghiệp của các
đơn vị do các cơ quan trung ương trực tiếp quản lý
- Chênh lệch thu lớn hơn chi của ngân hàng Nhà Nước Việt Nam
- Thu kết dư ngân sách Trung ương
- Thu chuyển nguồn ngân sách Trung ương năm trước chuyển sang 16
- Các khoản phạt, tịch thu và thu khác của ngân sách Trung ương theo quy định của
Pháp luật
Các khoản thu phân chia tỷ lệ phần trăm % giữa ngân sách trung ương và
ngân sách địa phương
Được quy định tại luật ngân sách năm 2002 một số khoản như sau:
- Thuế giá trị gia tăng ( không kể thuế giá trị gia tăng hang hóa nhập khẩu) và thuế
+ Phòng bệnh, chữa bệnh và các hoạt động sự nghiệp y tế , các cơ sở thương binh,
người có công với cách mạng, các trại xã hội, phòng chống các tệ nạn xã hội và các
hoạt động xã hội khác
+ Bào tồn, bảo tàng, thư viện, trùng tu di tích lịch sử đã được xếp hạng, các hoạt
động sáng tác văn học nghệ thuật và các hoạt động văn hoá khác
+ Bồi dưỡng huấn luyện viên, vận động viên, các đội tuyển Quốc gia, các giải thi
đấu Quốc gia và Quốc tế, quản lý các cơ sở thi đấu thể dục thể thao, và các hoạt
động thể dục, thể thao khác
+ Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ
+ Các sự nghiệp kinh tế do Trung ương quản lý:
. Sự nghiệp giao thông: duy tu, bổ dưỡng, sửa chữa cầu đường, các công trình giao
thông khác, lập biểu báo và các biện pháp an toàn giao thông trên các tuyến đường
. Sự nghiệp nông,lâm, ngư nghiệp, thuỷ lợi: Bảo dưỡng sưả chữa các tuyến đê, các
công trình thuỷ lợi, các trại trạm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp. Các công
tác khuyến nông, khuyến ngư, khuyến lâm, công tác khoanh nuôi, bảo vệ, phòng
chống cháy rừng, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, điều tra cơ bản.
.Đo đạc hành chính, đo bản đồ, lưu trữ hồ sơ địa chính
.Định canh, định cư và kinh tế mới
.Các hoạt động sự nghiệp môi trường
. Sự nghiệp kinh tế khác
+ Chi cho các nhiệm vụ về quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội do ngân sách
trung ương đảm bảo
+ Chi cho các hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch nước, các bộ, các cơ quan ngang
bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, hệ thống toà án nhân dân, viện kiểm sát nhân dân.
Hoạt động của cơ quan trung ương Đảng cộng sản Việt Nam, hoạt động của cơ
quan trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Liên đoàn lao động Việt Nam, Hội
cựu chiến binh Việt Nam, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
+ Chi trợ giá theo phân cấp quản lý nhà nước, chi thường xuyên trong các chương
trình quốc gia, dự án nhà nước do các cơ quan trung ương thực hiện, thực hiện chế
bạ
- Thu từ quỹ đất công ích và thu hoa lợi công sản khác
- Phấn nộp ngân sách theo quy định của pháp luật từ các khoản thu ự nghiệp của 19
các đơn vị do địa phương quản lý
- Huy động từ các tổ chức cá nhân theo quy định của pháp luật
- Đóng góp tự nguyện của các tổ chức cá nhân ở trong và ngoài nước
- Thu từ huy động xây dựng
- Các công trình kết cấu hạ tầng theo quy định tại khoản 3 điều 8 của luật ngân sách
nhà nước
- Thu từ kết dư ngân sách địa phương
- Các khoản phạt, tịch thu và thu khác của ngân sách địa phương theo quy định của
pháp luật
- Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên
- Thu chuyển nguồn từ ngân sách địa phương năm trước sang ngân sách địa phương
năm sau
D . Nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương gồm:
Chi đầu tư phát triển:
- Đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội không có khả năng
thu hồi do địa phương quản lý
- Đầu tư và hỗ trợ các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các tổ chức tài chính của
Nhà nước theo quy định của pháp luật
- Chi đầu tư phát triển trong các chương trình quốc gia do các địa phương thực hiện
- Các khoản chi đâù tư khác theo quy định của pháp luật
Chi thường xuyên:
- Chi các hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hoá, xã hội,
thông tin, văn học, nghệ thuật, thể dục, thể thao, khoa học, công nghệ, môi trường
và các sự nghiệp khác do địa phương quản lý. Giáo dục phổ thông, bổ túc văn hoá,
quyết định và báo cáo cơ quan hành chính Nhà nước, cơ quan tài chính cấp trên
trực tiếp.
- Lập quyết toán ngân sách địa phương trình Hội đồng nhân dân cùng cấp phê
chuẩn và báo cáo cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan tài chính cấp trên trực
tiếp.
- Kiểm tra nghị quýêt của Hội đồng nhân dân cấp dưới về dự toán và quyết toán
ngân sách
- Phối hợp với cơ quan Nhà nước cấp trên trong việc phân cấp quản lý ngân sách
nhà nước theo lĩnh vực trên địa bàn.
- Báo cáo về ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật
Về nguyên tắc phân cấp quản lý ngân sách giữa các cấp chính quyền tỉnh,
huyện, xã 21
a. Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước phù hợp và đồng bộ với phân cấp
quản lý KT-XH và tổ chức bộ máy quản lý kinh tế, hành chính địa phương, đồng
thơì phù hợp với khả năng quản lý của mỗi cấp
b. Phân cấp nguồn thu ngân sách phảo trên cơ sỏ gắn trách nhiệm quản lý, khai
thác nguồn thu, chống thất thu. Nguồn thu gắn với trách nhiệm quản lý của chính
quyền cấp nào thì phân cho ngân sách cấp chính quyền đó. Hạn chế phân chia
nguồn thu có quy mô nhỏ cho nhiều cấp. Phân cấp tối đa nguồn thu trên địa bàn để
đảm bảo nhiệm vụ chi được giao, hạn chế bổ sung từ ngân sách cấp trên
c. Ngân sách cấp tỉnh giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ
quan trọng, như tập trung vốn đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế- xã hội, xây dựng
đô thị hiện đại thực hiện các chính sách quan trọng, bảo đảm hoạt động y tế, giáo
dục- đào tạo do tỉnh quản lý, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hỗ trợ
ngân sách cấp dưới chưa cân đối thu, chi ngân sách
Đối với nhiệm vụ chi xây dựng cơ bản các dự án thuộc tỉnh phải được ưu tiên bố
trí, sắp xếp căn cứ theo cơ cấu đầu tư từng lĩnh vực, theo nghị quyết HĐND tỉnh,
mới làm tăng chi ngân sách, sau khi dự toán đã được quýêt định, thì phaỉ có giải
pháp bố trí nguông kinh phí thực hiện
Trường hợp cơ quan quản lý nhà nước cấp trên uỷ quyền cho ngân sách cấp dưới
thực hiện nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp trên thì phảo chuyển kinh phí từ ngân
sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới để thực hiện nhiệm vụ đó.
HĐND cấp trên quyết định mức bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp
dưới gồm có 2 nội dung:
- Bổ sung theo cân đối thu, chi ngân sách: Được xác định trên cơ sở các nguồn thu
ngân sách cấp dưới được hưởng và nhiệm vụ chi theo quy định. Số bổ sung cân
đối được giữ ổn định theo số tuyệt đối trong thời kỳ ổn định ngân sách
- Bổ sung có mục tiêu nhằm hỗ trợ ngân sách cấp dưới thực hiện các nhiệm vụ :
+ Hỗ trợ thực hiện các chính sách, chế độ mới do cấp trên ban hành chưa được bố
trí trong dự toán ngân sách hang năm, mức hỗ trợ cụ thể được xác định trên cơ sở
mức chi tăng lên do thay đổi chính sách, khả năng cân đối và mức hỗ trợ của ngân
sách cấp trên
+ Hỗ trợ thực hiện các chường trình, dự án quốc gia giao các cơ quan địa phương
thực hiện, mức hỗ trợ cụ thể thực hiện theo dự toán chi được cấp có thẩm quyền
giao
+ Hỗ trợ thực hiện các mục tiêu, công trình, dự án có ý nghĩa lớn đối với yêu cầu
phát triển kinh tế- xã hội của địa phương, nằm trong quy hoạch và đã được cấp có 23
thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định của pháp luật về quản lý đầu tư và xây
dựng, ngân sách cấp dưới đã được bố trí chi nhưng chưa đủ nguồn, mức hỗ trợ
theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt
+ Hỗ trợ một phần để xử lý khó khăn đột xuất: Khắc phục thiên tai hoả hoạn, tai
nạn trên diện rộng với mức độ nghiêm trọng, sau khi ngân sách cấp dưới đã sử
dụng dự phòng nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu
+ Hỗ trợ thực hiện một số nhiệm vụ cần thiết, cấp bách khác, mức bổ sung theo
Cung cấp hàng hoá công cộng là một trong những chức năng của Nhà nước. Và để
việc cung cấp hàng hoá công cộng, dịch vụ công công có hiệu quả và đáp ứng
được nhu cầu của nhân dân thì cũng cần được giao cho các cấp chính quyền thực
hiện. Những hàng hoá, dịch vụ cần nguồn vốn lớn, mang tính quan trọng thường
do chính quyền địa phương đảm bảo, còn những hàng hoá mang tính phổ biến
thường giao cho chính quyền địa phương thực hiện, đảm bảo tính hiệu quả và phù
hợp với tình hình địa phương.Việc phân cấp về cung ứng hàng hoá và dịch vụ công
cộng là tiền đề để phân định nhiệm vụ thu, và nghĩa vụ chi cho từng cấp, địa
phương.
1.2.3.4. Đặc điểm tự nhiên, KT- XH của vùng lãnh thổ
Căn cứ vào đặc điểm về tự nhiên khác nhau của từng vùng mà việc phân cấp về
quản lý hành chính cũng khác nhau. Vùng hải đảo, biên giới hoặc vùng đông dân
cư có truyền thống văn hoá, ngôn ngữ, tôn giáo riêng Các yếu tố này hình thành
nên sự phân cấp mang tính đặc thù. Vì vậysẽ có sự phân cấp đặc biệt trong phân
cấp quản lý ngân sách nhà nước về phân định nguồn thu,nhiệm vụ chi
vụ thương mại phát triển, cơ sở hạ tầng được chú ý đầu tư. Y tế, giáo dục được
quan tâm, đầu tư, an ninh quốc phòng được ổn định
Copyright: Tài liệu đại học ©