Giáo án điện dân dụng THPT - BÀI 7 : MỘT SỐ
VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÁY BIẾN ÁP

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
- Biết được khái niệm chung về máy biến áp.
- Hiểu được công dụng,cấu tạo và nguyên lý làm
việc của MBA.
2. Kĩ năng:
- Làm được một số loại bài tập về MBA.
- Đọc được các số liệu định mức của MBA và biết
phân loại MBA
3. Thái độ:
- HS liên hệ thực tế để thấy được vai trò của MBA
đối với truyền tải và phân phối điện năng.
- Học tập nghiêm túc, biết yêu quý nghề điện dân
dụng
II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
- Nghiên cứu bài 7-SGK .
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng.
- Vật mẫu: Lá thép kỹ thuật điện lõi thép), máy biến
áp tự ngẫu, máy biến áp cảm ứng,…
III/ QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN BÀI GIẢNG:
1/ Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số lớp học: 2 phút
2/ Kiểm tra bài cũ:3’
Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế để
đo điện trở?
3/ Đặt vấn đề vào bài mới:
Trong cuộc sống sinh hoạt cũng như sản
xuất,chúng ta rất hay gặp MBA.Vậy MBA có công

thích vì sao cần có
5’ I/ Khái niệm chung về máy
biến áp:
1.Công dụng:
- Máy biến áp có vai trò quan
trọng không thể thiếu trong
truyền tải và phân phối điện
năng.
*Sơ đồ hệ thống truyền tải và
phân phối điện năng:

Chú dẫn:
1. Máy phát đi
ện.
2. MBA tăng áp.
3. Đường dây
MBA tăng áp ở đầu
đường dây và MBA
hạ áp ở cuối đường
dây?
HS: trả lời
GV: Giải thích
truyền tải.
4. MBA hạ.

5. Các hộ tiêu thụ.


đổi điện áp xoay chiều này
thành điện áp xoay chiều khác
nhưng vẫn giữ nguyên tần số.
- Trong bản vẽ sơ đồ điện,
MBA được ký hiệu như sau:

- Cuộn dây nối với nguồn gọi là
cuộn dây sơ cấp kí hiệu các đại
lượng U
1
, I
1
, N
1
,P
1
- Cuộn dây nối với tải gọi là
thứ cấp kí hiệu các đại lượng
U
2
, I
2
, N
2
, P
2
.

:
Là công suất toàn phần(hay
biểu kiến)của MBA.Đơn vị:
Vôn-Ampe(VA) hoặc kilôvôn-
ampe (KV).
b)Điện áp sơ cấp định mức
U
1đm
:
Là điện áp của dây quấn sơ
cấp.
Đơn vị: Vôn (V) hoặc kilôvôn
(KV).
c)Dòng điện sơ cấp định mức
I
1đm
và thứ cấp định mức I
2đm
:
Là dòng điện của dây quấn SC
và TC ứng với công suất và
điện áp định mức. *GV cần lưu ý với
HS rằng: MBA khi
làm việc không

- Máy biến áp điện lực: Dùng
trong truyền tải và phân phối
điện năng.
- Máy biến áp tự ngẫu: Biến đổi
*GV đưa ra cách
phân loại
MBA.Người ta
thường phân loại
theo công dụng.
HS chý ý theo dõi

điện áp trong phạm vi không
lớn …
- Máy biến áp công suất nhỏ:
Dùng cho các thiết bị đóng
cắt,…
- Máy biến áp chuyên dùng:
Dùng cho các lò luyện kim, các
thiết bị chỉnh lưu…
- Máy biến áp đo lường: Dùng
giảm điện áp và dòng điện khi
đưa vào các đồng hồ đo
- Máy biến áp thí nghiệm:
Dùng
Hoạt động 5: Tìm
hiểu cấu tạo MBA


a)Lõi thép.
- Công dụng: dùng làm mạch
từ, đồng thời làm khung quấn
dây.
- Hình dáng lõi thép: thường
được chia làm 2 loại: kiểu
bọc(dây quấn được lồng trên
trụ giữa), kiểu lõi (dây quấn
được lồng trên 2 trụ).
Lõi thép được ghép bằng những
lá thép KTĐ dày khoảng 0,3
N
2

I
IU
U

N
T
Mạc
h t
ừ


Thường làm bằng kim
hỏi:Tại sao lõi thép
lại được tạo bởi
nhiều lá thép KTĐ
mỏng mà không
chế tạo bằng một
khối thép
loại,dùng để bảo vệ máy đồng
thời là nơi để gá lắp đồng hồ đo
điện,đèn báo,chuông báo,ổ lấy
điện…

Hoạt động 6 : Tìm
hiểu nguyên lý LV
MBA
*GV giải thích hiện
tượng cảm ứng điện
từ bằng các câu hỏi
sau:
+Cho dòng điện
biến đổi đi qua một
cuộn dây,trong
cuộn dây sẽ sinh ra
đại lượng nào? (Từ
30’
*GV nhấn
mạnh:Hai cuộn dây
đặt càng sát nhau
thì mức độ cảm ứng
điện càng
mạnh.Mức độ đó
tăng lên rất mạnh
khi cả hai cuộn dây
dòng điện sinh ra nó và tồn tại
trong suốt thời gian từ thông
biến đổi được duy trì.Đó là
hiện tượng cảm ứng điện từ.

b)Nguyên lý làm việc của máy
biến áp.
*GV minh hoạ trên
hình vẽ để chỉ ra từ
thông móc vòng
qua cả hai cuộn

từ thông biến thiên cũng sinh ra
trong cuộn SC một sđđ tự cảm
E
1
tỉ lệ với số vòng dây N
1
.
* Nếu bỏ qua tổn thất điện
áp,ta có:
U
1
= E
1
; U
2
= E
2

Do đó:
2

V. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn
điện một chiều sẽ xảy ra hiện tượng gì? Tại sao?
dây. Câu hỏi: MBA như
thế nào gọi là MBA
tăng áp,MBA hạ
áp?
tải là:
S
2
= U
2
.I
2

Nếu bỏ qua tổn hao,ta có: S
1
=
S
2
nên
U
1
.I
1
= U
2