KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ TỈNH KON TUM

Vị trí địa lý: Kon Tum là một tỉnh miền núi, vùng cao biên giới của
cao nguyên Trung Bộ. Phía Bắc giáp tỉnh Quảng Nam, phía Đông giáp
tỉnh Gia Lai, phía Đông giáp tỉnh Quảng Ngãi, phía Tây giáp tỉnh A Tô
Pơ (nước CHDCND Lào) và tỉnh Ratanakiri (Campuchia). Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 9.614,5 km2 (theo số liệu năm
2003).

Dân số năm 2005 của tỉnh Kon Tum là 375 nghìn người, bao gồm
nhiều dân tộc: Xê Đăng, Ba Na, Gia Rai, Giẻ Triêng, Brâu, Rơmâm,
Kinh và 1 bộ phận nhỏ các dân tộc thiểu số phía Bắc di cư vào sinh
sống tại tỉnh.

Đơn vị hành chính bao gồm thị xã Kon Tum, các huyện: Đăk Hà,
Đăk Tô, Ngọc Hồi, Đăk Glei, Sa Thầy, Kon Rẩy, Kon Plong, và Tu
Mrông

Địa hình: Phần lớn lãnh thổ Kon Tum nằm ở phía Tây dãy Trường
Sơn, địa hình đa dạng, thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Đông sang
Tây, bao gồm: đồi núi, cao nguyên và thung lũng xen kẽ với nhau rất
phức tạp. Phía bắc đồi núi cao, độ dốc lớn, có đỉnh Ngọc Linh cao
2.598m. Độ cao trung bình ở phía Bắc từ 800 – 1.200m phía Nam độ
cao từ 500 – 550m.

Khí hậu: Kon Tum nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cao
nguyên. Nhiệt độ trung bình năm phổ biến các nơi đạt 22 – 23 độ C.
Độ ẩm bình quân hàng năm 78 – 87%. Lượng mưa trung bình 1.730
– 1.880 mm, có sự phân hóa theo thời gian và không gian. Khí hậu

dạng có nhiều loài quí hiếm như: bò tót(Bos Gaurus), bò xám(Bos
sauveli), hổ(Panthera tigris), trâu rừng(Bubalus bubalis), Voọc, nai,
vượn, khỉ, các loài chim Hồng hoàng,Vệt mỏ vằn,

Thực Vật rừng: Theo kết quả điều tra bước đầu, tỉnh Kon tum có
hơn 1.610 loài thuộc hơn 734 chi và 175 họ thực vật. Đặc biệt trong
đó có nhiều loài quí hiếm nằm trong sách đỏ cần được bảo vệ và
phát triển như: Sâm Ngọc Linh, vàng đắng, Pơmu, cây Gió bầu (trầm
hương),v.v
Kon Tum là một tỉnh thuộc vùng Tây Nguyên của Việt Nam.
Theo ngôn ngữ Ba Na thì Kon là làng, Tum là hồ và Kon Tum có nghĩa
là Làng Hồ, bởi xưa kia khu vực này đã từng có một hồ lớn.

Địa lý

Kon Tum nằm ở phía bắc vùng Tây Nguyên, có tọa độ trong giới hạn
13°55’-15°27’ vĩ độ bắc và 107°20’ -108°32’ kinh độ đông, phía bắc
giáp tỉnh Quảng Nam, phía nam giáp tỉnh Gia Lai, phía đông giáp tỉnh
Quảng Ngãi, phía tây có biên giới dài 150 km giáp Cộng hoà Dân chủ
Nhân dân Lào và 127 km với Vương quốc Campuchia.
Kon Tum có diện tích tự nhiên 9.614,5 km² (tức 961.450 ha), trong
đó:
 Đất ở: 3.332 ha
 Đất nông nghiệp: 92.352 ha
 Đất lâm nghiệp: 606.669 ha
 Đất chuyên dùng: 12.253 ha
 Đất chưa sử dụng: 246.844 ha.
Do phần lớn diện tích tự nhiên nằm ở phía đông dãy Trường Sơn
nên địa hình Kon Tum nghiêng dần từ đông sang tây và thấp dần từ
bắc xuống nam.

 Huyện Tu Mơ Rông
Tỉnh lỵ của Kon Tum hiện nay là thị xã Kon Tum cách Quy Nhơn 215
km về phía tây, cách thành phố Hồ Chí Minh 600 km về phía bắc.

Dân cư

Dân số: 375.000 người, trong đó số nam: 157.863 người; số nữ:
156.353 người.
Kon Tum là tỉnh có mật độ dân số thấp nhất trong 64 tỉnh, thành
phố. Trên địa bàn Kon Tum có 35 dân tộc, trong đó người Kinh
chiếm 46,4% dân số toàn tỉnh, tiếp đến là người Xơ Đăng chiếm
25,1% ; người Ba Na 12,0% ; người Giẻ Triêng 8,1% ; người Gia Rai
5,1%
Người Ba Na là một trong những dân tộc bản địa của Kon Tum. Họ
không những giỏi săn bắn mà còn là dân tộc đầu tiên của Tây
Nguyên biết dùng trâu, bò cày kéo và chữ viết. Người Ba Na can đảm
và trọng nghĩa tình, thể hiện trong tập tục cà răng, căng tai làm đẹp
của trai gái và những vết sẹo trên ngực đàn ông do tự lấy than lửa
hoặc dao rạch ngực mình để tỏ lòng thương tiếc người quá cố.
Đến nay những tập tục này đã và đang bị loại bỏ vì không còn thích
hợp với một xã hội văn minh, nhưng ý nghĩa của nó thì còn mãi
trong dân gian. Đến với buôn làng người Ba Na cũng như buôn làng
của các dân tộc ít người khác ở Kon Tum người ta còn được chứng
kiến nét sinh hoạt văn hoá cộng đồng độc đáo tiến hành trong nhà
rông có mái nhọn cao vút.

Nhà Rông người Ba Na
Diện tích và dân số qua các thời kỳ
 1971: 10.181 km², 117.046 người
 1975: 10.839 km², 117.000 người

quyền Công sứ Kon Tum.

Đến năm 1923, tỉnh Đắc Lắc mới được tái lập, tách ra khỏi tỉnh Kon
Tum.

Năm 1925, thành lập Đại lý Plâycu dưới quyền Công sứ Kon Tum và
đến năm 1932 Đại lý này mới tách ra để trở thành tỉnh Plâycu. Đến
năm 1943 thì Đại lý An Khê tách tỉnh Kon Tum để nhập vào tỉnh
Plâycu.

Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, tỉnh Kon Tum được chia thành 4 quận
theo Nghị định số 348-BNV/HC/NĐ ngày 27 tháng 6 năm 1958:
quận Kon Plong gồm 3 tổng 11 xã, quận Đak Tô gồm 9 tổng 29 xã,
quận Đak Sut gồm 6 tổng 23 xã, quận Kon Tum gồm 10 tổng 57 xã,
trong đó có 10 xã người Kinh. Chưa đầy một tháng sau, quận Đak Tô
lại bị chia thành 2 quận Đak Tô và Tou Mrong.

Quận Chương Nghĩa thuộc tỉnh Quảng Ngãi được thành lập theo Sắc
lệnh số 234-NV ngày 9 tháng 9 năm 1959 trên cơ sở tách ra một
phần đất của quận Kon Plong, rồi đến ngày 19 tháng 12 năm 1964
được sáp nhập vào tỉnh Kon Tum.
Quận Kon Plong bị bãi bỏ năm 1960.

Từ năm 1976 đến năm 1991, tỉnh Kon Tum sáp nhập với Gia Lai
thành tỉnh Gia Lai - Kon Tum.
Nghị quyết kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa 8 ngày 12 tháng 8 năm 1991
đã chia lại tỉnh Gia Lai - Kon Tum thành hai tỉnh Kon Tum và Gia Lai.