Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN
THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở ĐÔ
THỊ TẠI ĐỊA BÀN QUẬN THANH KHÊ
3.1. Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động
chuyển quyền sử dụng đất ở tại địa phương.
Thị trường đất đai ở nước ta còn nhiều khuyết tật, về cả lý luận và thực tiễn
triển khai. Hệ thống pháp luật về đất đai còn có khoảng trống khá lớn về hệ thống
tài chính đất đai, chưa có đủ chính sách điều tiết bằng công cụ kinh tế đối với
người sử dụng đất, hệ thống thuế về đất đai chưa đổi mới đồng bộ với đổi mới
chính sách đất đai, hệ thống đăng ký đất đai đang bị chia cắt, chưa đủ điều kiện
để xây dựng hệ thống quản lý, công khai, minh bạch. Cơ chế thực hiện quyền thế
chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất chưa đáp ứng được đòi hỏi từ
thực tiễn nhằm tạo nguồn đầu tư phát triển bằng chính vốn tiềm ẩn đất đai. Công
tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn nhiều yếu kém, tính khả thi chưa cao,
chưa hỗ trợ thực sự cho định hướng phát triển bền vững, chưa điều tiết có hiệu
quả đối với thị trường sơ cấp. Hệ thống các cơ quan quản lý còn nhiều yếu kém,
chưa phục vụ tốt nhân dân, còn nhiều sai phạm trong áp dụng hệ thống pháp luật
mới về đất đai. Để tháo gỡ những khó khăn trên, cần thực hiện các giải pháp chủ
yếu sau:
- Cần đổi mới và tăng cường hiệu lực của hoạt động quản lý nhà nước về
đất đai. Trong điều kiện khoa học kỹ thuật phát triển như hiện nay, việc ghi nhận
thông tin về đất đai cần được công nghệ hóa và có sự kết nối thông suốt về dữ
liệu thông tin địa chính trên toàn quốc. Có như vậy chúng ta mới có thể kiểm soát
được việc tích tụ đất đai của các chủ thât sử dụng đất, làm cơ sở cho việc hạn chế
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
đầu cơ đất đai. Cần hiểu thêm rằng, việc quản lý đất đai không thể dừng lại ở
việc quản lý hành chính đơn thuần được nữa, mà phải gắn với việc tự điều tiết
của thị trường đất đai (thị trường quyền sử dụng đất). Ngoài ra, việc thực hiện
nghiêm túc pháp luật và xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm pháp luật đất
nhập ròng từ việc chuyển nhượng. Từ đó sẽ buộc các đối tượng nộp thuế phải lưu
giữ các hoá đơn, chứng từ hợp pháp (có công chứng của Nhà nước) liên quan đến
việc chuyển nhượng. Nếu không lưu giữ, thì phải nộp mức thuế cao hơn. Tuy
nhiên để thực hiện được, trước mắt, cần quy định giá tính thuế phù hợp hơn với
giá chuyển nhượng trên thị trường. Cần xây dựng các trung tâm thẩm định giá
độc lập, với đội ngũ cán bộ chuyên môn nghiệp vụ giỏi, cung cấp đầy đủ các
thông tin cần thiết cho công tác quản lý thu thuế. Hiện nay, các lĩnh vực khác
như: tư pháp, dân sự chưa được hoàn thiện để người dân có thể yên tâm đóng
thuế và được Nhà nước bảo hộ về tài sản. Vì vậy, bên cạnh việc hoàn thiện Luật
thuế chuyển quyền sử dụng đất, cần phải sửa đổi, bổ sung các luật có liên quan
như Luật đất đai, Luật thuế trước bạ để tạo ra các giải pháp đồng bộ trong việc
quản lý đất đai.
- Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, bảo đảm
chủ động đáp ứng nhu cầu đất cho phát triển công nghiệp, dịch vụ, xây dựng cơ
sở hạ tầng, xây dựng nhà ở và các nhu cầu khác trong quá trình công nghiệp hóa,
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
hiện đại hóa đất nước. Tức là bảo đảm quan hệ cung-cầu về đất, không để mất
cân đối về cung-cầu, cung không đáp ứng cầu, dẫn tới tăng giá đất.
- Quy định hợp lý và sử dụng có hiệu quả hơn công cụ tài chính trong quản
lý nhà nước về đất đai. Chính sách tài chính về đất đai được coi là hoàn thiện,
ngoài việc đảm bảo các vấn đề xã hội, chống lãng phí đất đai thì còn phải có tác
dụng hạn chế được đầu cơ đất đai. Trong đó, thuế là công cụ hữu hiện nhất để
làm chùn tay những người đầu cơ. Chẳng hạn, đối với đất ở mà người sử dụng
đất tích tụ vượt quá nhu cầu bình thường thì phải chịu một mức thuế chống đầu
cơ cao hơn mức bình thường, theo cách tính lũy tiến. Cách làm này đã được thực
hiện ở một số nước phát triển trên thế giới, mà Hàn Quốc, Nhật Bản là những ví
dụ điển hình. Để giảm nạn đầu cơ đất đai, Chính phủ các nước này đã quy định
thuế lũy tiến đánh vào giá trị của đất đai, tùy thuộc vào thời gian nắm giữ đất đai
đã tích tụ. Việc làm này được thực hiện với sự hỗ trợ của khoa học kỹ thuật,
tổ chức đối thoại giữa người có đơn thư với cơ quan hoặc người có quyết định
hành chính hoặc hành vi hành chính bị khiếu nại.
Đối với những đơn thư đã được các cơ quan hành chính hoặc Tòa án nhân
dân giải quyết đúng pháp luật, phù hợp với thực tế mà người khiếu nại vẫn không
chấp hành và có hành vi kích động, gây mất trật tự công cộng thì cần áp dụng các
biện pháp xử lý theo quy định của pháp luật.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm hoàn thiện công tác tiếp dân,
hướng dẫn đầy đủ, cụ thể về pháp luật cho người có đơn thư hoặc đến trình bày,
khiếu nại, tố cáo tại nơi tiếp công dân; công bố công khai số điện thoại, số fax,
hòm thư, địa chỉ thư điện tử để tiếp nhận các phát hiện, kiến nghị của công dân.
- Tăng cường trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân các cấp trong việc giải
quyết khiếu nại tố cáo.
- Thường xuyên nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ địa chính nhất là cán
bộ địa chính xã phường.
- Các cá nhân hoạt động môi giới, định giá bất động sản, quản lý, điều hành
sàn giao dịch bất động sản phải qua đào tạo. Để được cấp chứng chỉ môi giới,
định giá bất động sản, các cá nhân phải có đủ các điều kiện như không phải là
cán bộ, công chức nhà nước; có giấy chứng nhận đã hoàn thành khóa đào tạo, bồi
dưỡng kiến thức về môi giới, định giá bất động sản.
Ngoài ra, cá nhân được cấp chứng chỉ định giá bất động sản phải có bằng tốt
nghiệp cao đẳng hoặc đại học, người quản lý, điều hành sàn giao dịch bất động
sản cũng phải có giấy chứng nhận đã hoàn thành khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến
thức về quản lý, điều hành sàn giao dịch bất động sản.
- Ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý cơ sở dữ liệu phục vụ công tác
quản lý.
- Phân công, phân cấp trách nhiệm cụ thể cho Uỷ ban nhân dân cấp phường,
các ngành đặc biệt là ngành địa chính.
- Giải quyết dứt điểm những tồn tại về nhà đất do lịch sử để lại theo phương
dụng bất động sản, dịch vụ bảo đảm giao dịch bất động sản, dịch vụ cung cấp
thông tin về bất động sản, dịch vụ định giá bất động sản.
- Từng bước hoàn thiện cơ cấu của thị trường và lành mạnh các giao dịch
trên thị trường bất động sản, trong đó đặc biệt chú trọng việc thiết lập “sàn giao
dịch quyền sử dụng đất” để thực hiện các hình thức đấu giá, đấu thầu hoặc treo
biển đối với các loại đất được đưa vào thị trường bất động sản và các “trung tâm
giao dịch bất động sản” để tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể dễ dàng tham
gia thị trường, bảo đảm cho thị trường công khai, minh bạch và có sự quản lý của
Nhà nước, góp phần hạn chế đầu cơ, ổn định thị trường.
Trên đây là một số giải pháp nhằm nâng cao, hoàn thiện công tác quản lý
chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn quận Thanh Khê. Từ đó giúp cho công tác
quản lý đất đai nói chung và giao dịch đất đai nói riêng ngày một tốt hơn, đảm
bảo đúng pháp luật.
3.2. Kiến nghị
Phòng Tài nguyên Môi trường quận Thanh Khê được thành lập tháng ba
năm 2005, đã từng bước đi vào ổn định về mặt tổ chức, hiệu quả hoạt động khá
tốt trong công tác quản lý đất đai như: tiếp nhận, giải quyết các hồ sơ thuộc lĩnh
vực đất đai, tổ chức thanh tra, kiểm tra về đất đai cũng như đối với hoạt động
chuyển quyền sử dụng đất, đáp ứng được yêu cầu của nhân dân. Bên cạnh những
mặt tích cực đó, vẫn còn có những hạn chế cần được khắc phục, qua thời gian
nghiên cứu tìm hiểu, tôi xin đưa ra một số kiến nghị sau:
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
- Việc tiếp nhận và trả kết quả hồ sơ các nội dung công việc trong lĩnh vực
đất đai được thực hiện “một cửa” Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc
phòng Tài nguyên Môi trường. Nhưng hiện nay, phòng Tài nguyên Môi trường
và Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất do chưa có địa điểm làm việc thích
hợp, nên đề xuất tạm thời nhận hồ sơ tại tổ “một cửa” thuộc Văn phòng Uỷ ban
nhân dân quận và trả hồ sơ tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất.
- Chấm dứt việc thu thừa một số loại thủ tục; có biện pháp khắc phục việc
quy chế phối hợp khi trình Chủ tịch Uỷ ban nhân dân quận ký hồ sơ của hộ gia
đình, cá nhân; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của Bộ phận tiếp
nhận và trả kết quả và các phòng chuyên môn nhằm đảm bảo cho việc giải quyết
hồ sơ, công việc cho tổ chức, cá nhân trên địa bàn quận theo đúng quy định của
Nhà nước.
- Cấp trên chưa hướng dẫn cụ thể việc phạt trễ hạn đối với Hợp đồng thế
chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, thẩm quyền của người ra quyết
định, tỷ lệ phần trăm được trích.
- Đối với giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở (cấp
theo nghị định 60/CP) khi đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền
với đất, quy định không được ghi vào giấy chứng nhận hoặc trang bổ sung mà
chỉ được ghi vào đơn đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -