Bài 9:
Xác định hàm lượng Nitrat NO
3
-

Thuốc thử axit fenoldisunfonic
1. Nguyên tắc
Axit nitric giải phóng từ muối nitrat tác dụng với axit fenoldisunfonic cho
axit nitrophenoldisunfonic. Amoniac tác dụng với nitrophenoldisunfonic cho phức
màu vàng. Đem so màu của phức chất với thang màu nitrat chuẩn sẽ biết được
hàm lượng nitrat có trong mẫu nước.
Độ nhạy của phương pháp: 0,01 mgNO
3
-
/l
2. Thiết bị, dụng cụ, hoá chất
* Máy móc, dụng cụ thí nghiệm:
- Máy so màu có bước sóng  = 400nm
- Bếp điện, bếp cách thuỷ
- Cốc thuỷ tinh chịu nhiệt 250ml
- Ống hút các loại
* Hoá chất:
- Thuốc thử axit fenoldisunfonic:
Cân 3g phenol tinh khiết, nguyên chất hoà tan vào trong 20ml H
2
SO
4
đậm
đặc khuấy đều, để nguội, sau 24 giờ mới đem sử dụng. Dung dịch không bền do
đó pha đủ dùng để tránh lãng phí
- Dung dịch NO

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Dung dịch HNO
3
pha loãng:
0,005mg/ml
0 1 2 3 4 6 8 10 12,5

15
Nước cất
Định mức thành 50ml, sấy khô trên bếp cách thủy và để
nguội đến nhiệt độ phòng
Thuốc thử axit fenol
disunfonic
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Amon hydroxit đậm đặc 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Nước cất Để nguội đến nhiệt độ phòng và định mức thành 50ml.
Lượng HNO
3
trong mỗi cốc
thuỷ tinh (mg) * 10
3

0 5 10 15 20 30 40 50 62,5

75
Nồng độ HNO
3
(mg/l) 0 0,1 0,2

0,3

vào đồ thị biễu diến mối quan hệ giữa mật độ quang hoặc độ thấu quang với nồng
độ NO
3
-
của mẫu chuẩn, ta sẽ tính được hàm lượng NO
3
-
có trong mẫu nước thử
4. Tính toán kết quả
Từ kết quả đo của mẫu thử, dựa vào đồ thị của mẫu chuẩn. Tính toán kết
quả theo công thức sau:



1000
3
x
V
a
NO 

(mg/l)
Trong đó: - a: Hàm lượng NO
3
-
tìm được theo đồ thị chuẩn, tính bằng
(mg)
- V: Thể tích mẫu nước đem thử, tính bằng (ml)