1
1
thc n (2)
k thut
chn nuụi
(6, 7, 8, 9)
nng sut
ging
(1)
sc khosinh sn
chung tri
(3)
Li nhun
qun lớ sinh
sn (4, 5)
+
+
+
NI DUNG MễN HC CHN NUễI TRU Bề
Ch
Ch
ă
ă
n nu
n nu
ô
ô
i b
i b
ê
ê

ẫ
ẫ


C
C
ỏ
ỏ
c giai o
c giai o


n ph
n ph
ỏ
ỏ
t
t
tri
tri


n c
n c


a bờ ngh
a bờ ngh
ộ
ộ

T
T
ỏ
ỏ
c
c


ng c
ng c


a
a
chm s
chm s
ú
ú
c nuụi
c nuụi
d
d


ng
ng


n s
n s

đ
o
o
ạ
ạ
n ph
n ph
á
á
t tri
t tri
ể
ể
n c
n c
ủ
ủ
a b
a b
ê
ê
1.
1.
Thời k
Thời k
ỳ
ỳ
s
s
ơ

ủ
a c
a c
ơ
ơ
th
th
ể
ể
ho
ho
à
à
n to
n to
à
à
n thay
n thay
đổ
đổ
i
i
+ Kh
+ Kh
ả
ả
n
n
ă

á
c
c
ò
ò
n rất yếu
n rất yếu
2. Thời k
2. Thời k
ỳ
ỳ
b
b
ú
ú
s
s
ữ
ữ
a v
a v
à
à
t
t
ậ
ậ
p
p
ă

ng rất nhanh
+ S
+ S
ữ
ữ
a l
a l
à
à
th
th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n chính v
n chính v
à
à
đợ
đợ
c thay thế d
c thay thế d
ầ
ầ
n
n
b

ơ
n
n
ă
ă
ng ti
ng ti
ê
ê
u ho
u ho
á
á
ch
ch
ủ
ủ
yếu l
yếu l
à
à
d
d
ạ
ạ
m
m
ú
ú
i khế, về sau d

(cai s
ữ
ữ
a
a
đ
đ
ến th
ến th
à
à
nh thục về
nh thục về
tính)
tính)
+ Tuyến sinh dục v
+ Tuyến sinh dục v
à
à
tuyến s
tuyến s
ữ
ữ
a b
a b
ắ
ắ
t
t
đầ

á
t tri
t tri
ể
ể
n c
n c
ủ
ủ
a b
a b
ê
ê
4. Thời k
4. Thời k
ỳ
ỳ
ph
ph
á
á
t dục
t dục
(xuất hi
(xuất hi
ệ
ệ
n
n
độ

n nhanh về t
ầ
ầ
m vóc
m vóc
+ C
+ C
á
á
c c
c c
ơ
ơ
quan sinh dục v
quan sinh dục v
à
à
tuyến s
tuyến s
ữ
ữ
a
a
ph
ph
á
á
t tri
t tri
ể

độ
ng ch
ng ch
ứ
ứ
c n
c n
ă
ă
ng)
ng)
+ S
+ S
ứ
ứ
c s
c s
ả
ả
n xuất
n xuất
đạ
đạ
t t
t t
ớ
ớ
i m
i m
ứ

ra m
ạ
ạ
nh
nh
6.
6.
Thời k
Thời k
ỳ
ỳ
gi
gi
à
à
c
c
ỗ
ỗ
i
i
+ C
+ C


ờng
ờng
độ
độ
T

n xuất gi
ả
ả
m
m
6
6
Quy lu
Quy lu
ậ
ậ
t ph
t ph
á
á
t tri
t tri
ể
ể
n kh
n kh
ô
ô
ng
ng
đồ
đồ
ng
ng
đ

c sinh tr
ở
ở
ng ch
ng ch
ậ
ậ
m c
m c
ò
ò
n d
n d
ạ
ạ
m
m
ú
ú
i khế sinh tr
i khế sinh tr
ở
ở
ng
ng
nhanh
nhanh
-
-
Sau khi sinh: d

ỉ
t
t
ă
ă
ng 4
ng 4
-
-
8 l
8 l
ầ
ầ
n
n
b. T
b. T
ầ
ầ
m vóc
m vóc
-
-
Tr
Tr
ớ
ớ
c khi sinh: m
c khi sinh: m
ô

ng
ngo
ngo
ạ
ạ
i vi ph
i vi ph
á
á
t tri
t tri
ể
ể
n m
n m
ạ
ạ
nh h
nh h
ơ
ơ
n x
n x
ơ
ơ
ng trục => ph
ng trục => ph
á
á
t ti

ể
n c
n c
ủ
ủ
a m
a m
ô
ô
x
x
ơ
ơ
ng gi
ng gi
ả
ả
m xu
m xu
ố
ố
ng nh
ng nh


ng m
ng m
ô
ô
c

à
m cho c
m cho c
ơ
ơ
th
th
ể
ể
d
d
à
à
i ra
i ra
+ M
+ M
ô
ô
c
c
ơ
ơ
ph
ph
á
á
t tri
t tri
ể

ó c


ờng
ờng
độ
độ
sinh tr
sinh tr
ở
ở
ng v
ng v
à
à
t
t
ă
ă
ng tr
ng tr
ọ
ọ
ng tuy
ng tuy
ệ
ệ
t
t
đố

c tích lu
ỹ
ỹ
trong c
trong c
ơ
ơ
th
th
ể
ể
ở
ở
độ
độ
tu
tu
ổ
ổ
i mu
i mu
ộ
ộ
n h
n h
ơ
ơ
n.
n.
c. Trao

ợ
p protein m
p protein m
ạ
ạ
nh
nh
-
-
Đ
Đ
ộ
ộ
tu
tu
ổ
ổ
i c
i c
à
à
ng cao m
ng cao m
ỡ
ỡ
tích lu
tích lu
ỹ
ỹ
c

ỡ
s
s
ớ
ớ
m tích lu
m tích lu
ỹ
ỹ
h
h
ơ
ơ
n
n
7
7
S
S
ự
ự
ph
ph
á
á
t tri
t tri
ể
ể
n d

ng ch
ă
ă
m sóc
m sóc
b
b
ê
ê
đ
đ
ến sinh tr
ến sinh tr
ở
ở
ng v
ng v
à
à
s
s
ứ
ứ
c s
c s
ả
ả
n xuất
n xuất
a. M

ặ
c qu
c qu
á
á
cao => r
cao => r
ố
ố
i lo
i lo
ạ
ạ
n ph
n ph
á
á
t
t
tri
tri
ể
ể
n c
n c
ơ
ơ
th
th
ể

c s
ả
ả
n xuất
n xuất
về sau.
về sau.
-
-
B
B
ê
ê
có kh
có kh
ả
ả
n
n
ă
ă
ng b
ng b
ù
ù
đắ
đắ
p l
p l
ạ

c c
ả
ả
i thi
i thi
ệ
ệ
n
n
đ
đ
iều ki
iều ki
ệ
ệ
n nu
n nu
ô
ô
i d
i d
ỡ
ỡ
ng v
ng v
à
à
ch
ch
ă

ng nhiều
đ
đ
ến s
ến s
ự
ự
tích lu
tích lu
ỹ
ỹ
protein v
protein v
à
à
m
m
ỡ
ỡ
-
-
Nu
Nu
ô
ô
i d
i d


õng b

à
cho phép
cho phép
đ
đ
a v
a v
à
à
o s
o s
ử
ử
dụng s
dụng s
ớ
ớ
m h
m h
ơ
ơ
n. Tuy nhi
n. Tuy nhi
ê
ê
n nếu
n nếu
nu
nu
ô

n s
ổ
ổ
i n
i n
ê
ê
n khó thụ
n khó thụ
thai.
thai.
9
9
ả
ả
nh h
nh h
ở
ở
ng c
ng c
ủ
ủ
a nu
a nu
ô
ô
i d
i d
ỡ

n xuất
b. Lo
b. Lo
ạ
ạ
i h
i h
ì
ì
nh th
nh th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n
n
-
-
T
T
ậ
ậ
p
p
ă
ă
n th

á
c c
c c
ơ
ơ
quan ti
quan ti
ê
ê
u
u
ho
ho
á
á
=> ti
=> ti
ê
ê
u ho
u ho
á
á
v
v
à
à
s
s
ử

Cho b
ê
ê
ă
ă
n nhiều s
n nhiều s
ữ
ữ
a => ph
a => ph
á
á
t tri
t tri
ể
ể
n c
n c
ủ
ủ
a c
a c
ơ
ơ
quan ti
quan ti
ê
ê
u ho

c
ă
ă
n th
n th
ự
ự
c v
c v
ậ
ậ
t ch
t ch
ậ
ậ
m h
m h
ơ
ơ
n.
n.
c. Ch
c. Ch
ă
ă
m sóc
m sóc
-
-
Nhi

m kh
ô
ô
ng khí v
ng khí v
à
à
th
th
à
à
nh ph
nh ph
ầ
ầ
n
n
kh
kh
ô
ô
ng khí, cũng nh
ng khí, cũng nh


s
s
ự
ự
v

s
ự
ự
ph
ph
á
á
t tri
t tri
ể
ể
n v
n v
à
à
ho
ho
ạ
ạ
t
t
độ
độ
ng c
ng c
ủ
ủ
a c
a c
á

ờng
độ
độ
v
v
à
à
chiều h
chiều h
ớ
ớ
ng trao
ng trao
đổ
đổ
i chất.
i chất.
-
-
Xoa bóp b
Xoa bóp b
ầ
ầ
u v
u v
ú
ú
từ khi b
từ khi b
ê

ể
n c
n c
ủ
ủ
a v
a v
ú
ú
=> n
=> n
â
â
ng cao s
ng cao s
ứ
ứ
c s
c s
ả
ả
n xuất s
n xuất s
ữ
ữ
a
a
<<
10
10

u v
u v
à
à
s
s
ữ
ữ
a nguy
a nguy
ê
ê
n
n
Thành phần sữa đầu và sữa nguyên
Thành phần Sữa đầu Sữa ngày
Vắt lần 1 Vắt lần 2 thứ 10
Mỡ (%) 7,2 5,15 4,25
Đờng (%) 3,96 3,72 4,49
Protein (%) 15,23 10,66 3,41
Khoáng (%) 1,07 0,95 0,64
Caroten (mg%) 0,16 0,16 0,03
Độ chua (T) 38 33 19
12
12
Th
Th
ứ
ứ
c

ỡ
ng c
ng c
â
â
n
n
đố
đố
i v
i v
à
à
dễ ti
dễ ti
ê
ê
u ho
u ho
á
á
+ Trong s
+ Trong s
ữ
ữ
a
a
đầ
đầ
u t

50T) => kích thích tuyến ti
ê
ê
u
u
ho
ho
á
á
v
v
à
à
tiết dịch m
tiết dịch m
ậ
ậ
t,
t,
ứ
ứ
c chế vi khu
c chế vi khu
ẩ
ẩ
n
n
+ S
+ S
ữ

á
ng c
ng c
ủ
ủ
a b
a b
ê
ê
do b
do b
ê
ê
s
s
ơ
ơ
sinh có kh
sinh có kh
ả
ả
n
n
ă
ă
ng hấp
ng hấp
thu nguy
thu nguy
ê

ng hấp thu n
à
à
y gi
y gi
ả
ả
m xu
m xu
ố
ố
ng theo thời gian (sau 60 giờ kh
ng theo thời gian (sau 60 giờ kh
ô
ô
ng
ng
c
c
ò
ò
n kh
n kh
ả
ả
n
n
ă
ă
ng n

ng MgSO
4
4
cao (0,37% vs 0,017%)
cao (0,37% vs 0,017%)
t
t
ạ
ạ
o th
o th
à
à
nh chất t
nh chất t
ẩ
ẩ
y nh
y nh
ẹ
ẹ
để
để
đẩ
đẩ
y c
y c
ứ
ứ
t su ra ngo

n t
ạ
ạ
o
o
+ Th
+ Th
à
à
nh ph
nh ph
ầ
ầ
n: 1 lít s
n: 1 lít s
ữ
ữ
a nguy
a nguy
ê
ê
n, 10 ml d
n, 10 ml d
ầ
ầ
u c
u c
á
á
, 5

m 5
-
-
10g MgSO
10g MgSO
4
4
+ C
+ C
á
á
ch pha chế: s
ch pha chế: s
ữ
ữ
a nguy
a nguy
ê
ê
n sau khi thanh tr
n sau khi thanh tr
ù
ù
ng h
ng h
ạ
ạ
nhi
nhi
ệ

cho d
ầ
ầ
u c
u c
á
á
, mu
, mu
ố
ố
i v
i v
à
à
o,
o,
đá
đá
nh th
nh th
ậ
ậ
t
t
đ
đ
ều.
ều.
3. Th

c t
ậ
ậ
p
p
ă
ă
n th
n th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n th
n th
ô
ô
: c
: c
ỏ
ỏ
kh
kh
ô
ô
,
,
r

ê
m kho
m kho
á
á
ng b
ng b
ổ
ổ
sung.
sung.
<
14
14
L
L


u ý khi cho b
u ý khi cho b
ê
ê
b
b
ú
ú
s
s
ữ
ữ

ch
ch
ậ
ậ
m nhất l
m nhất l
à
à
1 giờ
1 giờ
+ S
+ S
ữ
ữ
a
a
đầ
đầ
u d
u d
ù
ù
ng cho b
ng cho b
ê
ê
đ
đ
ến
ến

u (b
u (b
ê
ê
kh
kh
ô
ô
ng u
ng u
ố
ố
ng hết ngay) b
ng hết ngay) b
ả
ả
o qu
o qu
ả
ả
n
n
ở
ở
t
t
ủ
ủ
l
l

n. Tr
n. Tr
ớ
ớ
c khi cho u
c khi cho u
ố
ố
ng h
ng h
â
â
m nóng c
m nóng c
á
á
ch thu
ch thu
ỷ
ỷ
l
l
ê
ê
n
n
37
37
-
-



ng tuy
ng tuy
ệ
ệ
t
t
đố
đố
i kh
i kh
ô
ô
ng d
ng d
ù
ù
ng nhi
ng nhi
ệ
ệ
t
t
để
để
x
x
ử
ử

c b
c b
ú
ú
s
s
ữ
ữ
a v
a v
ú
ú
vi
vi
ê
ê
m
m
+ S
+ S
ữ
ữ
a ph
a ph
ả
ả
i có nhi
i có nhi
ệ
ệ

à
à
ng
ng
l
l
ạ
ạ
nh th
nh th
ì
ì
kh
kh
ả
ả
n
n
ă
ă
ng
ng
đô
đô
ng vón
ng vón
ở
ở
d
d

a m
a m
ỗ
ỗ
i l
i l
ầ
ầ
n cho b
n cho b
ú
ú
kh
kh
ô
ô
ng
ng
đợ
đợ
c qu
c qu
á
á
8% kh
8% kh
ố
ố
i l
i l

1/6 kh
1/6 kh
ố
ố
i l
i l
ợ
ợ
ng s
ng s
ơ
ơ
sinh
sinh
15
15
Cho b
Cho b
ê
ê
b
b
ú
ú
s
s
ữ
ữ
a tr
a tr

m
m
ẹ
ẹ
h
h
à
à
ng ng
ng ng
à
à
y
y
+ Tr
+ Tr
ớ
ớ
c khi cho b
c khi cho b
ê
ê
nghé b
nghé b
ú
ú
c
c
ầ
ầ

m
m
ẹ
ẹ
ph
ph
ả
ả
i
i
đợ
đợ
c lau s
c lau s
ạ
ạ
ch
ch
+ Tr
+ Tr


ờng h
ờng h
ợ
ợ
p tr
p tr
â
â

n cho ngh
n cho ngh
ỉ
ỉ
ng
ng
ơ
ơ
i 30
i 30
-
-
45
45
ph
ph
ú
ú
t m
t m
ớ
ớ
i cho con b
i cho con b
ú
ú
+ Nếu v
+ Nếu v
ú
ú

ộ
ộ
t. Thời k
t. Thời k
ỳ
ỳ
n
n
à
à
y
y
kh
kh
ô
ô
ng cho b
ng cho b
ê
ê
nghé
nghé
đ
đ
i theo m
i theo m
ẹ
ẹ
m
m

ú
ú
s
s
ữ
ữ
a gi
a gi
á
á
n tiếp
n tiếp
+ Sau khi
+ Sau khi
đẻ
đẻ
t
t
á
á
ch con kh
ch con kh
ô
ô
ng cho b
ng cho b
ú
ú
tr
tr

ú
ú
m v
m v
ú
ú
cao su. L
cao su. L
ỗ
ỗ
tiết c
tiết c
ủ
ủ
a n
a n
ú
ú
m v
m v
ú
ú
<
<
2mm nh
2mm nh
ằ
ằ
m
m

30 mm s
30 mm s
ữ
ữ
a
a
để
để
cho r
cho r
ã
ã
nh th
nh th
ự
ự
c qu
c qu
ả
ả
n
n
ho
ho
ạ
ạ
t
t
độ
độ

t v
t v
à
à
i ng
i ng
à
à
y cho b
y cho b
ú
ú
b
b
ì
ì
nh b
nh b
ắ
ắ
t
t
đầ
đầ
u chuy
u chuy
ể
ể
n sang t
n sang t

p cho bờ u


ng s
ng s


a trong xụ
a trong xụ
R
R
ử
ử
a s
a s
ạ
ạ
ch tay v
ch tay v
à
à
ng
ng
â
â
m
m
v
v
à

b
ê
ê
xu
xu
ố
ố
ng cho ng
ng cho ng
ậ
ậ
m
m
m
m
ú
ú
t 2
t 2
đầ
đầ
u ngón tay.
u ngón tay.
S
S
ữ
ữ
a s
a s
ẽ

v
ậ
ậ
y b
y b
ê
ê
s
s
ẽ
ẽ
quen v
quen v
à
à
t
t
ự
ự
u
u
ố
ố
ng s
ng s
ữ
ữ
a
a
18

c l
ú
ú
c cho b
c cho b
ê
ê
b
b
ú
ú
s
s
ữ
ữ
a
a
đầ
đầ
u c
u c
ầ
ầ
n tiến h
n tiến h
à
à
nh c
nh c
â

ả
n x
n x
ạ
ạ
m
m
ú
ú
t b
t b
ú
ú
, r
, r
ă
ă
ng, ni
ng, ni
ê
ê
m m
m m
ạ
ạ
c
c
mi
mi
ệ

i
đứ
đứ
ng
ng
để
để
có chế
có chế
độ
độ
nu
nu
ô
ô
i
i
d
d
ỡ
ỡ
ng cho thích
ng cho thích
đá
đá
ng v
ng v
à
à
x

ả
n
n
ă
ă
ng ch
ng ch
ố
ố
ng
ng
đỡ
đỡ
b
b
ệ
ệ
nh t
nh t
ậ
ậ
t kém n
t kém n
ê
ê
n c
n c
ầ
ầ
n

c
đặ
đặ
t
t
n
n
ơ
ơ
i tho
i tho
á
á
ng nh
ng nh


ng kh
ng kh
ô
ô
ng có gió l
ng có gió l
ù
ù
a, h
a, h
à
à
ng

c lau
s
s
à
à
n v
n v
à
à
l
l
à
à
m v
m v
ệ
ệ
sinh. Thời gian nu
sinh. Thời gian nu
ô
ô
i b
i b
ê
ê
trong cũi n
trong cũi n
à
à
y chi cho phép trong 30 ng

ứ
a n
a n
ớ
ớ
c cho
c cho
b
b
ê
ê
u
u
ố
ố
ng v
ng v
à
à
x
x
ô
ô
để
để
c
c
ỏ
ỏ
kh

Ch
ă
ă
m sóc b
m sóc b
ê
ê
nghé s
nghé s
ơ
ơ
sinh (tiếp)
sinh (tiếp)
-
-
M
M
ỗ
ỗ
i ng
i ng
à
à
y s
y s
á
á
t tr
t tr
ù

á
t tr
t tr
ù
ù
ng
ng
đ
đ
ến khi r
ến khi r
ố
ố
n kh
n kh
ô
ô
m
m
ớ
ớ
i th
i th
ô
ô
i.
i.
-
-
H

ng t
ng t
ự
ự
do trong 3
do trong 3
-
-
4 giờ, th
4 giờ, th


ờng m
ờng m
ù
ù
a hè s
a hè s
á
á
ng v
ng v
à
à
o l
o l
ú
ú
c 8
c 8

-
-
H
H
à
à
ng ng
ng ng
à
à
y ph
y ph
ả
ả
i ki
i ki
ể
ể
m tra t
m tra t
ì
ì
nh h
nh h
ì
ì
nh s
nh s
ứ
ứ

u
u
độ
độ
c chu
c chu
ồ
ồ
ng nu
ng nu
ô
ô
i v
i v
à
à
cũi b
cũi b
ê
ê
. M
. M
ù
ù
a
a
đô
đô
ng treo rèm che chu
ng treo rèm che chu

ng m
ng m
á
á
t.
t.
-
-
Trong chu
Trong chu
ồ
ồ
ng n
ng n
ê
ê
n m
n m
ắ
ắ
c bóng
c bóng
đ
đ
i
i
ệ
ệ
n v
n v

t 1
t 1
-
-
2 giờ
2 giờ
để
để
cung cấp tia t
cung cấp tia t
ử
ử
ngo
ngo
ạ
ạ
i cho b
i cho b
ê
ê
<
22
22
NUễI Bấ NGH
NUễI Bấ NGH
ẫ
ẫ
TR
TR



c n
c n


T
T


p n th
p n th


c n s
c n s


m
m


Chm s
Chm s
ú
ú
c
c


C

u chu
u chu
ẩ
ẩ
n
n
ă
ă
n
n
1. N
1. N
ă
ă
ng l
ng l
ợ
ợ
ng
ng
+ Nhu c
+ Nhu c
ầ
ầ
u duy tr
u duy tr
ì
ì
: Tính theo th
: Tính theo th

ă
ă
ng tr
ng tr
ọ
ọ
ng: D
ng: D
ự
ự
a v
a v
à
à
o m
o m
ứ
ứ
c t
c t
ă
ă
ng tr
ng tr
ọ
ọ
ng d
ng d
ự
ự

m d
m d
ầ
ầ
n theo tu
n theo tu
ổ
ổ
i n
i n
ê
ê
n m
n m
ứ
ứ
c cung cấp
c cung cấp
protein trong kh
protein trong kh
ẩ
ẩ
u ph
u ph
ầ
ầ
n cũng thấp d
n cũng thấp d
ầ
ầ

ạ
ạ
i th
i th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n
n
có
có
đầ
đầ
y
y
đủ
đủ
v
v
à
à
c
c
â
â
n
n

ả
ả
n
n
ă
ă
ng ti
ng ti
ê
ê
u ho
u ho
á
á
protein th
protein th
ự
ự
c v
c v
ậ
ậ
t rất thấp n
t rất thấp n
ê
ê
n
n
ngu
ngu

L
L
à
à
ngu
ngu
ồ
ồ
n cung cấp n
n cung cấp n
ă
ă
ng l
ng l
ợ
ợ
ng v
ng v
à
à
l
l
à
à
dung m
dung m
ô
ô
i ho
i ho

ng no
ng no
kh
kh
ô
ô
ng thay thế
ng thay thế
đợ
đợ
c. Trong kh
c. Trong kh
ẩ
ẩ
u ph
u ph
ầ
ầ
n
n
ă
ă
n c
n c
ầ
ầ
n có m
n có m
ộ
ộ

ổ
ổ
i
i
đầ
đầ
u b
u b
ê
ê
ch
ch
ỉ
ỉ
ti
ti
ê
ê
u ho
u ho
á
á
đợ
đợ
c
c
đ
đ
ờng
ờng

á
á
đợ
đ
ợ
c mantoza m
c mantoza m
à
à
ch
ch


a ti
a ti
ê
ê
u
u
ho
ho
á
á
đợ
đợ
c tinh b
c tinh b
ộ
ộ
t. V

ầ
n h
n h
ạ
ạ
n
n
chế tinh b
chế tinh b
ộ
ộ
t.
t.
5. Kho
5. Kho
á
á
ng:
ng:
Ch
Ch
ú
ú
ý nhu c
ý nhu c
ầ
ầ
u Ca v
u Ca v
à

c
c
ă
ă
n
n
1. S
1. S
ữ
ữ
a nguy
a nguy
ê
ê
n
n
+ L
+ L
à
à
lo
lo
ạ
ạ
i th
i th
ứ
ứ
c
c

ỷ
ỷ
l
l
ệ
ệ
ti
ti
ê
ê
u ho
u ho
á
á
c
c
á
á
c th
c th
à
à
nh ph
nh ph
ầ
ầ
n dinh d
n dinh d



ng
ng
đố
đố
i ho
i ho
à
à
n ch
n ch
ỉ
ỉ
nh v
nh v
à
à
ph
ph
ù
ù
h
h
ợ
ợ
p v
p v
ớ
ớ
i y
i y

ữ
ữ
a từ từ
a từ từ
để
để
cho r
cho r
ã
ã
nh th
nh th
ự
ự
c qu
c qu
ả
ả
n khép kín
n khép kín
đ
đ
a
a
đợ
đợ
c
c
hết s
hết s

ớ
ớ
c b
c b
ọ
ọ
t v
t v
à
à
c
c
á
á
c dịch ti
c dịch ti
ê
ê
u ho
u ho
á
á
kh
kh
á
á
c.
c.
+ S
+ S

có nhi
có nhi
ệ
ệ
t
t
độ
độ
thích h
thích h
ợ
ợ
p
p
+ S
+ S
ố
ố
l
l
ầ
ầ
n cho b
n cho b
ú
ú
/ng
/ng
à
à

n, trong
n, trong
đ
đ
ó l
ó l
ợ
ợ
ng s
ng s
ữ
ữ
a cho b
a cho b
ú
ú
/ng
/ng
à
à
y = 1/5
y = 1/5
-
-
1/6 Pss, l
1/6 Pss, l
ợ
ợ
ng s
ng s

c l
c l
ầ
ầ
n cho b
n cho b
ú
ú
ph
ph
ả
ả
i t
i t
ơ
ơ
ng
ng
đố
đố
i
i
đ
đ
ều nhau
ều nhau
26
26
Th
Th

ầ
ầ
n s
n s
ữ
ữ
a nguy
a nguy
ê
ê
n.
n.
+ Gi
+ Gi
á
á
trị n
trị n
ă
ă
ng l
ng l
ợ
ợ
ng s
ng s
ữ
ữ
a kh
a kh



ng gi
ng gi
á
á
trị sinh v
trị sinh v
ậ
ậ
t h
t h
ọ
ọ
c c
c c
ủ
ủ
a nó cao.
a nó cao.
+ Có th
+ Có th
ể
ể
d
d
ù
ù
ng từ tu
ng từ tu

s
s
ữ
ữ
a nguy
a nguy
ê
ê
n trong ng
n trong ng
à
à
y trong m
y trong m
ộ
ộ
t thời
t thời
gian, sau
gian, sau
đ
đ
ó có th
ó có th
ể
ể
thay h
thay h
ẳ
ẳ

27
27
Th
Th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n
n
3. S
3. S
ữ
ữ
a thay thế
a thay thế
+ L
+ L
à
à
lo
lo
ạ
ạ
i th
i th
ứ
ứ

+ Y
+ Y
ê
ê
u c
u c
ầ
ầ
u c
u c
á
á
c th
c th
à
à
nh ph
nh ph
ầ
ầ
n dinh d
n dinh d
ỡ
ỡ
ng :
ng :
-
-
Protein 12
Protein 12

t
t
độ
độ
nóng ch
nóng ch
ả
ả
y thấp h
y thấp h
ơ
ơ
n th
n th
â
â
n nhi
n nhi
ệ
ệ
t, có kh
t, có kh
ả
ả
n
n
ă
ă
ng nhũ ho
ng nhũ ho

ng no
ng no
kh
kh
ô
ô
ng thay thế
ng thay thế
đợ
đợ
c: linoleic, arachinoic, linoic.
c: linoleic, arachinoic, linoic.
-
-
Chất ch
Chất ch
ố
ố
ng oxi hóa:
ng oxi hóa:
-
-
Tinh b
Tinh b
ộ
ộ
t: c
t: c
ầ
ầ

ê
ê
u: 5
u: 5
-
-
10%
10%
-
-
Xenluloza : 0,5
Xenluloza : 0,5
-
-
1%
1%
-
-
Kho
Kho
á
á
ng : 9
ng : 9
-
-
10%
10%
-
-

a t
a t
ố
ố
t có th
t có th
ể
ể
b
b
ắ
ắ
t
t
đầ
đầ
u từ 15
u từ 15
-
-
20 ng
20 ng
à
à
y tu
y tu
ổ
ổ
i.
i.

29
29
Th
Th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n
n
5. C
5. C
ỏ
ỏ
kh
kh
ô
ô
+ Kích thích s
+ Kích thích s
ự
ự
ph
ph
á
á
t tri
t tri

t
t
d
d
ạ
ạ
c
c
ỏ
ỏ
, t
, t
ă
ă
ng th
ng th
ê
ê
m dinh d
m dinh d
ỡ
ỡ
ng v
ng v
à
à
h
h
ạ
ạ

á
á
ng tu
ng tu
ổ
ổ
i
i
đầ
đầ
u th
u th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n th
n th
ô
ô
cho b
cho b
ê
ê
ch
ch
ủ
ủ

n theo tu
n theo tu
ổ
ổ
i.
i.
6. C
6. C
ỏ
ỏ
t
t
ơ
ơ
i
i
+ T
+ T
ậ
ậ
p cho b
p cho b
ê
ê
ă
ă
n từ cu
n từ cu
ố
ố

c t
c t
ă
ă
ng d
ng d
ầ
ầ
n trong kh
n trong kh
ẩ
ẩ
u ph
u ph
ầ
ầ
n.
n.
+ B
+ B
ổ
ổ
sung t
sung t
ạ
ạ
i chu
i chu
ồ
ồ

7. C
7. C
ủ
ủ
qu
qu
ả
ả
+ Ch
+ Ch
ứ
ứ
a nhiều b
a nhiều b
ộ
ộ
t
t
đ
đ
ờng, t
ờng, t
ơ
ơ
ng
ng
đố
đố
i ngon mi
i ngon mi

+ Nếu b
+ Nếu b
ê
ê
ỉ
ỉ
a ch
a ch
ả
ả
y th
y th
ì
ì
ph
ph
ả
ả
i th
i th
ô
ô
i cho
i cho
ă
ă
n
n
8. Th
8. Th

i th
i th
ứ
ứ
3 về sau.
3 về sau.
9. Chất kho
9. Chất kho
á
á
ng
ng
+ B
+ B
ổ
ổ
sung Ca v
sung Ca v
à
à
P từ th
P từ th
á
á
ng th
ng th
ứ
ứ
1
1

a hay
a hay
đá
đá
liếm)
liếm)
+ Cho b
+ Cho b
ê
ê
v
v
ậ
ậ
n
n
độ
độ
ng d
ng d
ớ
ớ
i
i
á
á
nh s
nh s
á
á

Thiết bị cho ăn:
Giữđợc cho thức ăn khô và chứa đủ thức ăn cho trong khoảng 1 tuần.
Dễ di chuyển
Khi bắt đầu tập cho ăn thêm cần đặt gần chỗ cung cấp nớc uống hay
nói có bóng râm nơi bê thờng lui tới.
Bổ trí ở những nơi chỉ bê vào đợc còn bò mẹ không tiếp cận đợc (Một
cổng rộng 400-500mm, cao 750-1050mm có thể chỉ cho phép bê qua
đợc còn bò mẹ thì không).
Ưu điểm:
- Tăng khối lợng bê cai sữa.
- Tăng đợc mật độ chăn thả.
-Bảo vệđợc đồng cỏ.
- Làm cho bê quen với thức ăn hạt nên dễ cai sữa hơn.
- Giảm thấp tỷ lệ chết sau cai sữa.
- Giúp bê phát huy hết tiềm năng di truyền về sinh trởng.
- Giảm hao hụt khối lợng bê khi cai sữa.
Nhợc điểm:
-
Bê có thể ăn ít cỏ.
- Luợng thu nhận thức ăn bổ sung có thể dao động lớn.
- Hiệu quả chuyển hoá thức ăn có thể thấp.
- Phần tăng trọng thêm có thể bị mất đi trong thời gian vỗ
béo.
- Bê có thể bị béo quá sớm và khó bán để nuôi tiếp.
- Giảm năng suất của bò mẹ nếu nh bò mẹ quá béo.
- Đồng cỏ gần nơi cho ăn thêm dễ bị gặm/giẫm đạp quá
mức.
- Làm sai lệch số liệu theo dõi về sức sản xuất của bò/bê.
- Có thể giảm thu nhập từ nuôi bê vỗ béo nếu bê đợc giết
thịt ở khối lợng thấp.

m sóc b
m sóc b
ê
ê
nghé b
nghé b
ú
ú
s
s
ữ
ữ
a
a


V
V
ậ
ậ
n
n
độ
độ
ng
ng
: h
: h
à
à

ể
ể
kết h
kết h
ợ
ợ
p v
p v
ậ
ậ
n
n
độ
độ
ng v
ng v
ớ
ớ
i ch
i ch
ă
ă
n th
n th
ả
ả
.
.



t
t
đầ
đầ
u nh
u nh
ú
ú
l
l
ê
ê
n. D
n. D
ù
ù
ng d
ng d
ù
ù
i
i
s
s
ắ
ắ
t nung
t nung
đỏ
đỏ

p
p
da tr
da tr
ắ
ắ
ng l
ng l
à
à
đợ
đợ
c. Sừng s
c. Sừng s
ẽ
ẽ
kh
kh
ô
ô
ng bao
ng bao
giờ m
giờ m
ọ
ọ
c n
c n
ữ
ữ


Prevent injury
Prevent injury


Performed when the horn button
Performed when the horn button
takes shape (two weeks)
takes shape (two weeks)


Clipping the hair
Clipping the hair


Heavy
Heavy
-
-
duty electric dehorner
duty electric dehorner


Dehorning Ointments
Dehorning Ointments
35
35
Nu
Nu
ô

ô
i c
i c
á
á
ch ly trong thời gian
ch ly trong thời gian
đầ
đầ
u v
u v
à
à
cho b
cho b
ú
ú
s
s
ữ
ữ
a m
a m
ẹ
ẹ
, sau
, sau
đ
đ
ó chuy

n s
ữ
ữ
a gi
a gi
á
á
n tiếp
n tiếp
+ Trong th
+ Trong th
á
á
ng tu
ng tu
ổ
ổ
i
i
đầ
đầ
u n
u n
ê
ê
n nu
n nu
ô
ô
i tr

cũi ra s
â
â
n v
n v
ậ
ậ
n
n
độ
độ
ng trong 3
ng trong 3
-
-
4 giờ, th
4 giờ, th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n v
n v
à
à
n
n
ớ

ê
ch
ch
ă
ă
n th
n th
ả
ả
tr
tr
ê
ê
n
n
đồ
đồ
ng c
ng c
ỏ
ỏ
.
.
+ Từ th
+ Từ th
á
á
ng th
ng th
ứ

ồ
ng; c
ng; c
á
á
c
c
lo
lo
ạ
ạ
i th
i th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n v
n v
à
à
n
n
ớ
ớ
c u
c u
ố

p th
ể
ể
ở
ở
trong chu
trong chu
ồ
ồ
ng v
ng v
à
à
s
s
â
â
n ch
n ch
ơ
ơ
i, ban ng
i, ban ng
à
à
y b
y b
ê
ê
đợ

ng th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n b
n b
ổ
ổ
sung t
sung t
ạ
ạ
i chu
i chu
ồ
ồ
ng có th
ng có th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n tinh, c
n tinh, c
ỏ

t trong vụ n
à
à
y th
y th
ì
ì
h
h
à
à
ng ng
ng ng
à
à
y cũng ph
y cũng ph
ả
ả
i cho b
i cho b
ê
ê
v
v
ậ
ậ
n
n
độ

đ

ờng v
ờng v
ậ
ậ
n
n
độ
độ
ng; về m
ng; về m
ù
ù
a hè cho b
a hè cho b
ê
ê
ch
ch
ă
ă
n th
n th
ả
ả
tr
tr
ê
ê

-
-
Ư
Ư
u
u
đ
đ
i
i
ể
ể
m:
m:
Đ
Đ
ịnh m
ịnh m
ứ
ứ
c
c
đợ
đợ
c ti
c ti
ê
ê
u chu
u chu

gi
gi
ớ
ớ
i ho
i ho
á
á
-
-
Nh
Nh
ợ
ợ
c
c
đ
đ
i
i
ể
ể
m:
m:
Đ
Đ
ò
ò
i h
i h

ng k
ng k
ỹ
ỹ
thu
thu
ậ
ậ
t dễ
t dễ
g
g
â
â
y nhiều t
y nhiều t
ổ
ổ
n thất,
n thất,
đặ
đặ
c bi
c bi
ệ
ệ
t l
t l
à
à

36
36
Nu
Nu
ô
ô
i b
i b
ê
ê
b
b
ú
ú
s
s
ữ
ữ
a tr
a tr
ự
ự
c tiếp
c tiếp
+ Nu
+ Nu
ô
ô
i b
i b

i b
i b
ê
ê
ghép m
ghép m
ẹ
ẹ


Đ
Đ
á
á
nh gi
nh gi
á
á
+
+
Ư
Ư
u
u
đ
đ
i
i
ể
ể

i nhi
i nhi
ệ
ệ
t
t
độ
độ
thích h
thích h
ợ
ợ
p,
p,
đ
đ
ả
ả
m b
m b
ả
ả
o v
o v
ệ
ệ
sinh, có tính miễn dịch cao => gi
sinh, có tính miễn dịch cao => gi
ả
ả

u ho
u ho
á
á
t
t
ố
ố
t
t
-
-
K
K
ỹ
ỹ
thu
thu
ậ
ậ
t
t
đơ
đơ
n gi
n gi
ả
ả
n, chi phí trang thiết bị v
n, chi phí trang thiết bị v

á
á
c
c
đ
đ
ịnh
ịnh
đợ
đợ
c chính x
c chính x
á
á
c l
c l
ợ
ợ
ng s
ng s
ữ
ữ
a b
a b
ê
ê
b
b
ú
ú

ù
ù
ng
ng
đà
đà
n sang b
n sang b
ê
ê
con
con
-
-
Kh
Kh
ô
ô
ng n
ng n
â
â
ng cao
ng cao
đợ
đợ
c tr
c tr
ì
ì

i ho
i ho
á
á
.
.
<
37
37
CAI S
CAI S


A
A


Chu
Chu


n b
n b


bờ cai
bờ cai
s
s



m
m
<<
38
38
Chu
Chu


n b
n b


bờ cai s
bờ cai s


a
a


Ti
Ti
ê
ê
m ph
m ph
ò
ò

4 tu
4 tu
ầ
ầ
n ti
n ti
ê
ê
m ph
m ph
ò
ò
ng, t
ng, t
ẩ
ẩ
y ký sinh tr
y ký sinh tr
ù
ù
ng, kh
ng, kh
ử
ử
sừng.
sừng.


Thi
Thi

ệ
ệ
u b
u b
ệ
ệ
nh t
nh t
ậ
ậ
t.
t.


Th
Th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n v
n v


nu
nu
ô
ô

ứ
ứ
c
c
ă
ă
n ngon mi
n ngon mi
ệ
ệ
ng
ng


Thiết kế khu v
Thiết kế khu v
ự
ự
c cho
c cho
ă
ă
n th
n th
ứ
ứ
c
c
ă
ă

ò
ò
m
m
ẹ
ẹ
th
th
ì
ì
kh
kh
ô
ô
ng.
ng.


Có m
Có m
á
á
ng ph
ng ph
â
â
n ph
n ph
ố
ố

ợ
ợ
p th
p th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n
n
h
h
ạ
ạ
t.
t.


B
B
ắ
ắ
t
t
đầ
đầ
u cho
u cho

c khi cai s
c khi cai s
ữ
ữ
a.
a.


N
N
ớ
ớ
c u
c u
ố
ố
ng
ng


B
B
ê
ê
ph
ph
ả
ả
i lu
i lu

c u
c u
ố
ố
ng ngon, l
ng ngon, l
à
à
nh
nh
v
v
à
à
s
s
ạ
ạ
ch
ch
để
để
thay cho s
thay cho s
ữ
ữ
a m
a m
ẹ
ẹ

ở
ở
nh
nh
ữ
ữ
ng ch
ng ch
ỗ
ỗ
kh
kh
á
á
c nhau trong
c nhau trong
chu
chu
ồ
ồ
ng v
ng v
à
à
s
s
â
â
n
n

Ph
Ph
ơ
ơ
ng ph
ng ph
á
á
p ng
p ng
ă
ă
n c
n c
á
á
ch b
ch b
ằ
ằ
ng h
ng h


ng r
ng r


o ch
o ch

ch nhau b
ch nhau b
ở
ở
i m
i m
ộ
ộ
t h
t h
à
à
ng r
ng r
à
à
o ch
o ch
ắ
ắ
n.
n.
n
n
ê
ê
n
n
để
để

. h
. h
à
à
ng
ng
r
r
à
à
o v
o v
à
à
c
c
ổ
ổ
ng
ng
đủ
đủ
ch
ch
ắ
ắ
c ch
c ch
ắ
ắ

đ
đ
a b
a b
ò
ò
m
m
ẹ
ẹ
đ
đ
i
i
đ
đ
ến m
ến m
ộ
ộ
t
t
n
n
ơ
ơ
i xa
i xa
để
để

con
con
đợ
đợ
c gi
c gi
ữ
ữ
l
l
ạ
ạ
i
i
ở
ở
n
n
ơ
ơ
i ch
i ch
ú
ú
ng
ng
ở
ở
tr
tr

n
n
đ
đ
i.
i.


Ph
Ph
ơ
ơ
ng ph
ng ph
á
á
p cai s
p cai s
ữ
ữ
a qua hai b
a qua hai b
ớ
ớ
c
c


B
B

ê
ê
n mũi c
n mũi c
ủ
ủ
a b
a b
ê
ê




ng
ng
ă
ă
n c
n c
ả
ả
n b
n b
ê
ê
tiếp c
tiếp c
ậ
ậ

à
à
y.
y.


B
B
ớ
ớ
c 2
c 2
: T
: T
á
á
ch b
ch b
ê
ê
con kh
con kh
ỏ
ỏ
i b
i b
ò
ò
m
m

á
á
c ph
c ph
ơ
ơ
ng ph
ng ph
á
á
p tr
p tr
ê
ê
n, ng
n, ng
à
à
y
y
đầ
đầ
u ti
u ti
ê
ê
n ch
n ch
ỉ
ỉ

ứ
ứ
hai m
hai m
ớ
ớ
i cho
i cho
ă
ă
n b
n b
ổ
ổ
sung th
sung th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n tinh.
n tinh.
Qu
Qu
á
á
tr
tr

a s
a s


m
m


u
u
đ
đ
i
i
ể
ể
m
m
:
:
-
-
Gi
Gi
ú
ú
p b
p b
ò
ò

t huy t
t huy t
ố
ố
i
i
đ
đ
a tiềm n
a tiềm n
ă
ă
ng di truyền về sinh
ng di truyền về sinh
tr
tr
ở
ở
ng m
ng m
à
à
kh
kh
ô
ô
ng phụ thu
ng phụ thu
ộ
ộ

ử
ử
dụng th
dụng th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n có hi
n có hi
ệ
ệ
u qu
u qu
ả
ả
h
h
ơ
ơ
n trong nh
n trong nh
ữ
ữ
ng thời k
ng thời k
ỳ
ỳ

ứ
ứ
c
c
ă
ă
n c
n c
ầ
ầ
n thiết
n thiết
để
để
nu
nu
ô
ô
i b
i b
ò
ò
m
m
ẹ
ẹ
.
.
-
-

nếu kh
nếu kh
ô
ô
ng ph
ng ph
ả
ả
i t
i t
ă
ă
ng
ng
c
c


ờng nu
ờng nu
ô
ô
i d
i d
ỡ
ỡ
ng b
ng b
ò
ò

i
i
đợ
đợ
c nhiều b
c nhiều b
ò
ò
c
c
á
á
i sinh s
i sinh s
ả
ả
n h
n h
ơ
ơ
n v
n v
ớ
ớ
i m
i m
ộ
ộ
t
t

ă
ă
ng tr
ng tr
ọ
ọ
ng v
ng v
ớ
ớ
i gi
i gi
á
á
th
th
à
à
nh r
nh r
ẻ
ẻ
h
h
ơ
ơ
n nhờ b
n nhờ b
ê
ê

ă
ă
n rất cao.
n rất cao.
hạn chế:
- Kỹ thuật chăn sóc và nuôi dỡng bê phải cao.
- Phải đầu t nhiều công lao động hơn.
- Phải có thiết bị chuồng trại và thức ăn để nuôi bê con.
- Giảm khả năng thu đợc bê có khối lợng cai sữa cao từ
những bò mẹ cho nhiều sữa.
-Các số liệu về năng suất của bò mẹ sẽ có ít giá trị sử
dụng.
41
41
NUễI Bấ NGH
NUễI Bấ NGH
ẫ
ẫ
SAU CAI S
SAU CAI S


A
A


Nu
Nu
ô
ô

ữ
ữ
a
a
<<
42
42
Nu
Nu
ô
ô
i d
i d
ỡ
ỡ
ng b
ng b
ê
ê
nghé sau cai s
nghé sau cai s
ữ
ữ
a
a
a.
a.
Y
Y
ê

sau n
à
à
y l
y l
à
à
m
m
đự
đự
c gi
c gi
ố
ố
ng c
ng c
ầ
ầ
n cho
n cho
ă
ă
n nhiều th
n nhiều th
ứ
ứ
c
c
ă

n nhiều th
ứ
ứ
c
c
ă
ă
n xanh => c
n xanh => c
ơ
ơ
n
n
ă
ă
ng ti
ng ti
ê
ê
u ho
u ho
á
á
ph
ph
á
á
t tri
t tri
ể

n
để
để
t
t
ă
ă
ng tr
ng tr
ọ
ọ
ng c
ng c
à
à
ng cao c
ng cao c
à
à
ng t
ng t
ố
ố
t.
t.
b.
b.
Ti
Ti
ê

ự
kiến.
kiến.
c.
c.
Kh
Kh
ẩ
ẩ
u ph
u ph
ầ
ầ
n
n
7
7
-
-
12 th
12 th
á
á
ng tu
ng tu
ổ
ổ
i: th
i: th
ứ

ă
n th
n th
ô
ô
xanh 80
xanh 80
-
-
90%
90%
43
43
Ch
Ch
ă
ă
m sóc b
m sóc b
ê
ê
nghé sau cai s
nghé sau cai s
ữ
ữ
a
a
-
-
Ph

ph
â
â
n
n
đà
đà
n theo
n theo
độ
độ
tu
tu
ổ
ổ
i, th
i, th
ể
ể
tr
tr
ọ
ọ
ng, t
ng, t
ì
ì
nh h
nh h
ì

y (nếu nu
ô
ô
i nh
i nh
ố
ố
t)
t)
-
-
Huấn luy
Huấn luy
ệ
ệ
n
n
:
:
+ H
+ H
ớ
ớ
ng s
ng s
ữ
ữ
a: xoa bóp b
a: xoa bóp b
ầ

ng c
à
à
y kéo: t
y kéo: t
ậ
ậ
p c
p c
à
à
y kéo từ 1,5
y kéo từ 1,5
-
-
2 n
2 n
ă
ă
m tu
m tu
ổ
ổ
i
i
+
+
Đ
Đ
ự

ng
-
-
Thiến:
Thiến:
+ B
+ B
ê
ê
c
c
à
à
y kéo thiến v
y kéo thiến v
à
à
o l
o l
ú
ú
c 15
c 15
-
-
18 th
18 th
á
á
ng tu

i
<<


Xin cỏm n
44
44