Trường Sơn - Đường
khát vọng Các sông, suối dọc Trường Sơn ở khu vực nam - bắc sông Bến
Hải phân bố tự nhiên, trung bình 1 đến 2 km có một suối nhỏ, 10 đến
20 km có một sông hoặc một suối lớn. Sông, suối đều phát nguyên từ
đỉnh Trường Sơn đổ về hai hướng đông và tây. Phía đông xuôi về
biển, phía tây hợp lưu với sông Mê Kông. Ở vùng thượng nguồn, hầu
hết sông, suối nơi đây có độ chênh lớn, nhiều thác ghềnh. Mùa khô
gần như cạn kiệt, cả vùng thiếu nước. Mùa mưa hết thảy những dòng
sông, ngọn suối đều trở nên hung hãn, nước chảy xiết Cũng do địa
hình, đặc biệt là sự xen kẽ giữa những thung lũng hẹp dưới chân các
ngọn núi nhỏ, nên mùa mưa nước các triền sông suối dâng cao đột
ngột (2 – 18m) nhiều điểm trở thành những túi nước lớn, chia cắt núi
đồi thành những khu vực biệt lập.

Điều kiện khí hậu nghiệt ngã của vùng rừng nhiệt đới gió mùa
đầy tính chất hoang sơ nơi đây là môi trường thuận lợi cho các loạt ký
sinh trùng, côn trùng gây bệnh và một số vật chủ mang bệnh phát
triển. Đáng lo ngại nhất là muỗi Anôphen truyền bệnh sốt rét.

Dẫu biết rằng mọi con đường cách mạng đều xuất phát từ lòng dân,
dựa chặt vào dân, song do yêu cầu bảo đảm hết sức bí mật trong buổi
đầu mở tuyến, ta không chỉ chủ trương tránh địch mà tạm thời phải
tránh dân (tránh địch - bí mật với dân). Đội khảo sát không theo
những lối mòn dân đi lại ở bình độ thấp, mà tìm hướng đi mới ở bình
độ cao hơn, địa hình hiểm trở hơn. Khẩu hiệu có tính chất mệnh lệnh

vượt lên mọi toan tính đời thường, nhanh chóng xác định quyết tâm,
sẵn sàng lên đường.

Cuối tháng 5 năm 1959, Đoàn đã tuyển được 440 cán bộ, chiến sĩ, tổ
chức hoàn chỉnh tiểu đoàn 301. Cán bộ, chiến sĩ được chọn hầu hết
quê miền Nam, chủ yếu là các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi.

Toàn tiểu đoàn được tổ chức thành 11 đội (9 đội làm nhiệm vụ vận
tải, 1 đội trinh sát bảo vệ, 1 đội làm nhiệm vụ xây dựng hậu cứ). Ban
chỉ huy tiểu đoàn lúc mới thành lập gồm đại úy Chu Đăng Chữ (tức
Vũ) tiểu đoàn trướng, đại úy Nguyễn Danh (tức Chính) chính trị viên,
đại úy Ngô Văn Diệm tiếu đoàn phó. Về tổ chức Đảng, toàn tiểu đoàn
tổ chức một Đảng bộ. Đảng ủy gồm ba đồng chí là Nguyễn Danh - Bí
thư, Chu Đăng Chữ và Trần Ất (đảng ủy viên). Mỗi đội tổ chức một chi
bộ. Cơ quan tiểu đoàn có các tiểu ban tham mưu, chính trị, hậu cần.

Sau khi ổn định tổ chức, toàn tiểu đoàn bước vào học tập chính trị.
Cán bộ, chiến sĩ được phổ biến sẽ về Nam công tác, song tuyệt đối
phải giữ bí mật ngay cả với gia đình, người thân. Yêu cầu cao nhất đối
với mỗi cán bộ, chiến sĩ lúc này là hoàn toàn tự nguyện, sẵn sàng
cống hiến hy sinh vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ
quốc. Mỗi cán bộ, chiến sĩ đều nhận rõ vinh dự, tự hào, đồng thời
cũng nhận rõ đây sẽ là một trận tuyến mới thầm lặng, nhiều thử
thách khốc hệt. Ở đây người lính không chỉ chiến đấu với kẻ thù mà
còn phải chống chọi với thời tiết nghiệt ngã, với thú dữ của núi rừng
Trường Sơn, với sự cô quạnh, cách biệt tổ ấm gia đình và xã hội.

Những ngày tiếp theo, bộ đội được huấn luyện thể lực, tăng
cường sức chịu đựng, chủ yếu là tập mang vác nặng, hành quân xa
trong điều kiện đêm tối, trên địa hình phức tạp trung du vào mùa